ماهنورد مینیاتوری ژاپن تنها دو ساعت فعالیت کرد؛ اما الهامبخش توسعه کاوشگرهای آینده گردید
طبق گزارش منتشرشده توسط ساینتیفیک آمریکن، رباتی از کشور ژاپن در ژانویه سال ۲۰۲۴ همراه با ماهنشین هوشمند مخصوص اکتشافات قمری (SLIM) به سطح ماه فرود آمد. پس از فرود، LEV-2 آغاز به حرکت در نزدیکی ماهنشین کرده و در سطح ماه به جابهجایی پرداخت و با تغییر وضعیت خود، به بررسی محیط اطراف پرداخت. این ربات همچنین توانست تصاویری از سطح ماه و ماهنشین اسلیم را ثبت کرده و اطلاعات را از طریق ربات همنوع خود، به نام LEV-1، به زمین ارسال کند.
ویژگی اصلی LEV-2 در حوزه رباتهای فضایی خودکار است؛ زیرا این گونه رباتها میتوانند بدون نیاز به حضور انسان، به کاوش در محیطهای دشوار و خطرناک بپردازند. البته لازم به ذکر است که اکثر رباتهای متحرک فضایی عموماً بزرگ، پیچیده و سنگین هستند. در مقابل، LEV-2 به صورت بسیار فشرده و سبک طراحی شده است: قطر آن تنها حدود ۸ سانتیمتر و وزنش کمتر از ۲۳۰ گرم میباشد.
به نقل از گزارش JAXA، طراحی ظاهری جالب و غیرمتعارف این ربات بهطور اتفاقی به وجود نیامده است. در فرآیند ساخت آن، با شرکت اسباببازی ژاپنی TOMY همکاری شده و برخی از عناصر سازوکار تغییر شکل آن از فناوریهای بهکاررفته در اسباببازیهای تبدیلشونده الهام گرفته شده است. درون ربات یک محور چرخان وجود دارد که با آزادسازی مکانیزم، امکان تغییر حالت از شکل کروی به حالت چرخدار را فراهم میآورد. پژوهشگران بر این نکته تأکید کردهاند که این سیستم به نحوی بهینهسازی شده تا از گیرکردن مکانیزم در حین تغییر شکل جلوگیری کند.
با وجود موفقیتهای فنی، مأموریت LEV-2 بدون چالش نبوده است. این ربات در طی مدت حضور خود در سطح ماه چندین مرتبه ارتباط خود را با ربات همراه، LEV-1، از دست داد و در نهایت، حدود یک ساعت و نیم پس از شروع فعالیتش بر روی ماه، ارتباطاتش بهطور کامل با LEV-1 و سپس با زمین قطع شد.
با این حال، پژوهشگران بر این باورند که دادههای بهدستآمده از مأموریت این ربات کوچک دارای ارزش فراوانی بوده و میتواند بهعنوان راهنمایی مؤثر برای طراحی و توسعه نسلهای بعدی سامانههای رباتیک توزیعشده در مأموریتهای فضایی آتی مورد استفاده قرار گیرد.
این تحقیق در ژورنال Science Robotics به چاپ رسیده است.
