انسانها تمایل دارند خلاف عقربههای ساعت حرکت کنند؛ اما دانشمندان نمیدانند چرا
اگر بدون مقصد مشخص شروع به راه رفتن کنید، احتمال زیادی وجود دارد که ناخودآگاه به سمت چپ منحرف شوید
در ابتدا این احتمال مطرح بود که تفاوتهای فرهنگی عامل این رفتار باشند. برای بررسی موضوع، پژوهشگران اسپانیایی با گروهی از محققان ژاپنی همکاری کردند؛ اما نتایج بهدستآمده در ژاپن نیز دقیقاً همان الگو را نشان داد.
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا این پدیده به عواملی مانند راستدست بودن، راستپا بودن یا غالب بودن چشم راست ارتباط دارد یا خیر. اما نتایج نشان داد این گرایش در افراد با ویژگیهای مختلف دیده میشود و در میان زنان و مردان تفاوت معناداری ندارد. تنها تفاوت قابلتوجه این بود که کودکان تمایل بیشتری به حرکت در مسیر خلاف جهت عقربههای ساعت نشان میدادند.
به گفته پژوهشگران، هر فرد ممکن است تمایل بسیار جزئی و ناخودآگاهی برای چرخیدن به یک سمت خاص داشته باشد. هنگامی که افراد زیادی در یک محیط حضور دارند، این تمایلهای کوچک روی هم انباشته و در نهایت به حرکتی جمعی در جهت خلاف عقربههای ساعت منجر میشوند.
با وجود مشاهده مکرر الگوی حرکت پادساعتگرد، دانشمندان هنوز نمیدانند چه عاملی موجب آن میشود. آنها برای یافتن پاسخ، آزمایشهای بیشتری در محیطهای واقعیت مجازی انجام دادند و حتی شرایطی را شبیهسازی کردند که در آن افراد وانمود میکردند یکی از پاهایشان آسیب دیده است.
اعضای گروه پژوهشی در ابتدا با شوخی احتمال داده بودند که شاید در نیمکره جنوبی، بهویژه استرالیا، نتیجه معکوس باشد یا اینکه اثر کوریولیس (پدیدهای ناشی از چرخش زمین که بر حرکت بادها تأثیر میگذارد) در این موضوع نقش داشته باشد. بااینحال شواهدی برای حمایت از این فرضیهها به دست نیامد.
درک علت این گرایش میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه ادراک و تعامل انسان با محیط اطراف فراهم کند و حتی به کشفهای مهمتری در حوزه شناخت انسان منجر شود. بااینحال، انسانها تنها موجوداتی نیستند که چنین ترجیحی نشان میدهند. پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که برخی مورچهها نیز هنگام جستوجوی لانههای ناشناخته بیشتر به سمت چپ میپیچند.
یکی از توضیحهای احتمالی برای این پدیده به تفاوتهای زیستمکانیکی بدن انسان مربوط میشود. بدن انسان کاملاً متقارن نیست و ممکن است شیوه پردازش اطلاعات حسی در مغز و هماهنگی آن با عضلات، افراد را به طور نامحسوس به یک سمت متمایل کند. بااینحال، پژوهشگران تأکید میکنند که تاکنون هیچیک از توضیحهای مطرحشده نتوانستهاند این پدیده را به طور کامل توضیح دهند و سازوکار دقیق آن همچنان ناشناخته است.
