تحول عمده در برنامه بازگشت به ماه ناسا؛ هدف آرتمیس ۳ از فرود بر روی قمر منصرف شده است

در تاریخ جمعه، ناسا از تغییرات بنیادین در مأموریت به تأخیر افتاده آرتمیس ۳، که هدفش بازگرداندن انسان به سطح ماه است، خبر داد. این اعلام بهویژه در شرایطی انجام میشود که سازمان مذکور با مشکلات فنی مکرر و انتقادات کارشناسان راجع به شتاب در انجام وظایف سنگین در زمان محدود مواجه است.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در یک کنفرانس خبری روز جمعه، جزئیات تغییرات اساسی را مطرح کرد که بهمنظور کاهش خطرات و چالشهای پروژه طراحی شده است. این آژانس در نظر دارد تا یک پرواز اضافی را در سال ۲۰۲۷ برنامهریزی کند تا فضاپیمای اوراین بتواند پیش از انتقال فضانوردان به مدار ماه در مأموریت آرتمیس ۳، عملیات پهلوگیری با ماهنشینهای خصوصی را در مدار زمین به انجام برساند.
این رویکرد تدریجی به تیم ناسا این امکان را میدهد تا پروازها را بهخوبی آزمایش کرده و فناوریها را ارتقاء دهند. در راستای این تغییرات، مأموریت آرتمیس ۲ نیز که قرار بود امسال انسانها را بدون فرود به دور ماه ببرد، به تاریخ برنامهریزیشدهی ۶ مارس (۱۵ اسفند) تا اول آوریل (۱۲ فروردین) به تعویق خواهد افتاد.
آیزاکمن در نشست خبری روز جمعه با اشاره به این تغییرات تأکید کرد: «همه توافق دارند که این بهترین راه پیش روی ماست. میدانم که ناسا به اینگونه جهان را دگرگون کرده و قطعاً دوباره نیز این کار را خواهد کرد.»
این بازنگری در زمانی انجام میشود که ناسا با مشکلات و تأخیرات متعددی دست و پنجه نرم میکند. اخیراً یک نهاد مستقل که مسائل ایمنی فضایی را بررسی میکند، در گزارشی انتقادی، برنامههای فعلی ناسا را بیش از حد پرریسک ارزیابی کرده و به خاطر آن به شدت تحت آسیب قرار گرفته است.
این هیئت مشورتی ایمنی هوافضا پیشنهاد کرده که ناسا اهداف مأموریت آرتمیس ۳ را مورد بازنگری قرار دهد؛ مأموری که انتظار میرود نخستین فرود انسان بر ماه از زمان آخرین پرواز مأموریتهای آپولو در دسامبر ۱۹۷۲ باشد. این هیئت تأکید کرد که با توجه به «چالشهای جدی مأموریت»، بازنگری فوری کاملاً ضروری است.
اکنون مأموریت آرتمیس ۳ بهطور مشابه با مأموریت آپولو ۹، ماژول ماهنشین را تنها در مدار زمین مورد آزمایش قرار خواهد داد
آیزاکمن اشاره کرد که طبق روال جدید، فرود نهایی بر روی ماه باید از طریق مراحل تدریجی و تکاملی انجام شود و نباید انتظار جهشهای فناورانه را داشت. او به سیبیاسنیوز گفت: «قدم به قدم پیش میرویم، در حالی که با یادگیری مستمر، ریسکها را کاهش میدهیم و این اطلاعات را در طراحیهای بعدی استفاده میکنیم.»
او همچنین افزود: «باید به اصول بنیادین بازگردیم.»
اولین مرحله از اصلاحات شامل تأخیر در پرتاب مأموریت آرتمیس ۲ است که هماکنون با مشکلات متعددی رو بهرو است. موشک این مأموریت اوایل این هفته به محل خود در مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا بازگردانده شد تا مهندسان بتوانند مشکل انسداد ناشی از هلیوم در مرحلهی فوقانی بوستر آن را برطرف کنند.
تأخیرهای اخیر پس از یک اتفاق نامساعد دیگر در ماه فوریه، که طی آن ناسا مجبور شد به دلیل نشت هیدروژن از موشک سیستم پرتاب فضایی (SLS) پرتاب آرتمیس ۲ را متوقف کند، به وقوع پیوسته است.
مأموریت آرتمیس ۲، چهار فضانورد را در یک سفر ۱۰ روزه به دور ماه ارسال خواهد کرد؛ مأموریتی که هدفش رساندن انسانها به دورترین نقطهای است که تا کنون در فضا سفر کردهاند و میخواهد رکورد مأموریت آپولو ۱۳ در سال ۱۹۷۰ را بشکند.
آیزاکمن افزوده است که مأموریتهای بیشتری نیز به برنامه آرتمیس اضافه خواهد شد. او این گامهای تکمیلی را با رویکردی مشابه به برنامهریزیهای انجام شده در فرود اولیه بر روی ماه در نیمقرن گذشته، یعنی مأموریت آپولو ۱۱ مقایسه کرد؛ مأموری که در آن نیل آرمسترانگ و باز آلدرین در ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹ برای نخستین بار بر روی سطح ماه قدم گذاشتند.
این واقعه تاریخی پس از اجرای سه مأموریت جداگانه به ماه امکانپذیر شد. لذا، طبق برنامه جدید، مأموریت آرتمیس ۳ دیگر برای فرود بر ماه طراحی نمیشود. در عوض، سومین مأموریت آرتمیس برگرفته از مأموریت آپولو ۹، ماژول ماهنشین را در مدار زمین آزمایش خواهد کرد تا برای فرود بر روی ماه آماده شود.
وظیفه انتقال فضانوردان از مدار ماه به سطح آن برعهده استارشیپ اسپیسایکس و ماهنشین بلومون بلو ارجین خواهد بود. اگرچه مقامهای ناسا در رابطه با آمادگی شرکای تجاری برای آرتمیس ۳ توضیحات بیشتری ارائه ندادند، اما این دو وسیله قرار است در سال ۲۰۲۷ با فضاپیمای اوراین در مدار زمین ملاقات کنند.
تغییر در نقشهراه آرتمیس ۳ به ناسا این امکان را میدهد که تجربه بیشتری در کار با سیستمهای پیشرفته و پیچیده کسب کند و فرصت آزمایش فضاپیماها را پیش از انجام عملیات فرود به دست آورد. چنانچه همه چیز طبق روال پیش رود، مأموریت جدید آرتمیس ۴ در سال ۲۰۲۸ برای فرود بر ماه ارسال خواهد شد.
هدف نهایی، فرود فضانوردان در نزدیکی قطب جنوب ماه است. ناسا اعلام کرده است که دومین فرود بر روی ماه، یعنی مأموریت آرتمیس ۵ ممکن است در سال ۲۰۲۸ انجام شود و پس از آن، برنامهریزی برای مأموریتهای قمری جدید هر سال ادامه خواهد یافت.


