بازار مسکن دچار تحولات جدیدی شد/ روند تغییرات قیمت اجاره در پایان سال ۱۴۰۴ چگونه خواهد بود؟

براساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تحلیل جدیدی از وضعیت بازار اجاره در نقاط مختلف شهرها نشان می‌دهد که این بخش از بازار مسکن، که به‌عنوان حساس‌ترین و آسیب‌پذیرترین بخش بازار املاک شناخته می‌شود، در ماه پایانی سال جاری به خواب عمیق زمستانی رفته است.

طبق گزارشی از اعتماد، مطالعات میدانی در خصوص آخرین وضعیت بازار اجاره حاکی از آن است که این بازار اکنون تحت تأثیر چهار عامل عمده به وضعیت رکود تورمی دچار شده و هیچ تحرک ملموسی در تغییرات اجاره‌بها، تقاضا و حجم معاملات به چشم نمی‌خورد.

به هر روی، چهار عاملی که به این خواب زمستانی دامن می‌زنند شامل: «روال فصلی بازار»، «برتری عرضه بر تقاضای اجاره»، «تمایل دوطرفه مستاجران و موجران به ادامه قراردادهای سال گذشته» و «نقص توان مالی مستاجران برای مواجهه با سطوح بالاتر اجاره‌بها در شرایط افزایش قیمت کالاها و خدمات مصرفی» می‌باشند. این عوامل به تصویر متفاوتی از واقعیت بازار می‌پردازند که با آنچه در برخی پلتفرم‌ها مشاهده می‌شود، در تضاد است.

علیرغم اینکه سه ماه پایانی سال برای خریداران مسکن، زمانی مناسب و پرتقاضا محسوب می‌شود، فصل اوج جابه‌جایی مستاجران از اواسط اردیبهشت آغاز شده و در تابستان به اوج خود می‌رسد.

در اسفندماه امسال نیز، مانند رویه سینه‌سالی، معاملات در بازار اجاره به پایین‌ترین حد خود می‌رسد. در نتیجه، تقاضا و حجم معاملات و جابه‌جایی‌ها در این بازار به شدت محدود شده و این امر به عنوان یکی از دلایل رکود زمستانی در روزهای اخیر شناخته می‌شود.

عامل دوم، یعنی «برتری عرضه نسبت به تقاضای اجاره مسکن» در اسفندماه نیز قابل توجه است. تحقیقات میدانی و سخنان واسطه‌های ملکی، به‌ویژه در شهر تهران و سایر کلان‌شهرها، گواه این است که در حال حاضر تعداد فایل‌های موجود در بازار اجاره بیش از میزان تقاضای فعلی است. این در حالی است که برخی از افراد برای تأمین هزینه خرید منزل مورد نظر خود، بر روی رهن آپارتمان‌ها حساب باز کرده و به همین دلیل این واحدها را به بازار اجاره فرستاده‌اند.

سومین عامل مؤثر در رکود عمیق این بازار در اسفند 1404، «تمایل دوطرفه مستاجران و موجران به تمدید قراردادهای اجاره به جای جابه‌جایی» است. در پایان سال جاری، بخش قابل توجهی از مستاجران و موجران، تمدید قراردادهای قبلی را به جابه‌جایی ترجیح داده‌اند.

با توجه به شکاف فزاینده میان درآمد واقعی و هزینه‌های تأمین کالاها و خدمات ضروری خانوارها در پی تورم بالا، توان اقتصادی خانوارها در تمام بخش‌ها، از جمله بازار اجاره، به‌شدت کاهش یافته است. آخرین گزارش‌های رسمی منتشرشده نشان‌دهنده ۳۲.۷ درصد رشد در شاخص اجاره مسکن در دی‌ماه 1404 است که این میزان کمترین نرخ تورم نقطه به نقطه برای این شاخص از نیمه دوم سال ۱۴۰۱ به‌شمار می‌رود. همچنین، بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، تورم سالانه شاخص اجاره در دی‌ماه ۱۴۰۴ به ۳۵.۲ درصد رسیده که به کمترین سطح در ۳۱ ماه اخیر تبدیل شده است.