فیلها در غیاب سبیلهای موجود بر خرطومشان به شدت دچار ضعف بینایی میشوند
اکثر تحقیقهای گذشته تنها بر روی قسمت میانی سبیلها تمرکز داشتند، اما تیم تحقیقاتی به بررسی کامل طول سبیلها با استفاده از میکروسکوپ الکترونی، مدلسازی رایانهای و روشهای پیشرفته دیگر پرداخت. هنگامی که اطلاعات مربوط به شکل، سفتی و ساختار داخلی این سبیلها گردآوری شد، نتایج باورنکردنی به دست آمد: سبیل فیل به هیچ کدام از حیوانات دیگر شباهت ندارد.
از جنبه شکل، سبیلها مشابه تیغههای علفی هستند: آنها تخت و در پایه دارای اضلاعی شبیه به مربع میباشند. آزمایشها نشان داد که سبیلها با یک ریشه ضخیم و محکم آغاز میشوند و به تدریج به نوکی نرم و انعطافپذیر تبدیل میشوند. درون این سبیلها شبکهای از حفرههای ریز وجود دارد که به ساختار آنها شباهتی به پنیر سوئیسی میبخشد.
دیوید هو از مؤسسه فناوری جورجیا که در این تحقیق مشارکت نداشته است، میگوید: «هرگز تصور نمیکردم که مو میتواند به شکل پنیر سوئیسی باشد. ایجاد ساختاری با این همه حفره واقعاً شگفتآور است.»
این حفرههای ریز باعث میشوند که سبیل بتواند شوکها را جذب کند و به این ترتیب در طول عمر فیل آسیب نبیند. این ترکیب از سه ویژگی اصلی شامل شکل خاص، تغییر تدریجی سفتی و ساختار متخلخل به سبیل این اجازه را میدهد که دقیقاً موقعیت تماس را در هر نقطه از طول خود تشخیص دهد؛ این عمل بدون نیاز به حرکت دادن سبیل صورت میگیرد.
به طور کلی، هر سبیل به عنوان یک حسگر پیشرفته عمل میکند. این حساسیت بالا احتمالاً به فیل این امکان را میدهد که اشیا را به شکلی بهتر لمس کند و با آنها کار کند. در واقع، سبیلهای فیل حتی بدون حرکت کردن نیز «باهوش» هستند.
جالب است که نتایج به حدی شگفتانگیز بود که پژوهشگران یک مدل بزرگ از یک سبیل را با استفاده از چاپ سهبعدی تولید کردند؛ ابزاری که خود به آن «عصای سبیل» میگویند. وقتی که این ابزار را با چشمان بسته به اشیا میزدند، متوجه شدند که هر نقطه تماس احساسی متفاوت ایجاد میکند. این آزمایش ساده نشان داد که تغییر تدریجی سفتی از پایه به نوک میتواند سیگنالهای عصبی را تقویت کرده و به حیوان کمک کند تا مکان تماس را با دقت بیشتری تشخیص دهد.
پژوهش همچنین بیانگر این موضوع است که سبیل فیل از نظر عملکردی بیشتر شباهت به سبیل گربه دارد تا موش. اگرچه هر دو دارای پایهای سخت و نوک نرم هستند، اما شکل و ساختار داخلی سبیل گربه به طور قابلتوجهی با فیل متفاوت است. جان هاچینسون از کالج سلطنتی دامپزشکی که در این تحقیق شرکت نداشته، میگوید: «من همیشه فکر میکردم سبیل تنها یک سبیل است، اما این مطالعه واقعاً مرا تحت تأثیر قرار داد.»
در گذشته، تحقیقات درباره فیلها بیشتر بر روی رفتار و اکولوژی آنها متمرکز بود. اما حال با بهرهگیری از فناوریهای نوین، دانشمندان به بررسی ویژگیهای شگفتانگیز بدن این حیوانات پرداختهاند. هاچینسون بیان میکند که فیلها حتی در میان پستانداران بزرگ نیز حیواناتی منحصر به فرد هستند و به همین خاطر فرصتهای فوقالعادهای برای تحقیقات علمی فراهم میکنند.
