چرا برخی از VPNها در زمان قطع اینترنت به طور محدود عمل میکنند؟
در شرایطی که اختلالات عمدهای در اینترنت رخ میدهد، تجربیات کاربران حکایت از این دارد که برخی ابزارهای دسترسی به اینترنت، بهخصوص VPNها و راهکارهای رمزگذاری اتصال، گاهی اوقات همچنان بهطور محدودی کارایی دارند. این وضعیت معمولاً زمانی به وقوع میپیوندد که ارتباطات بینالمللی کشور به سطح پایینی نزول کرده، اما همچنان چند مسیر با اتصال کمدامنه وجود دارد که میتوانند ترافیک رمزگذاریشده را منتقل کنند.
براساس گزارشهای داخلی رسانه اخبار فناوری تکنا، در این وضعیت VPNها اقدام به ایجاد تونلهای رمزگذاریشده میان کاربران و سرورهای خارجی میکنند تا مسیر کاربر را مخفی نگاه داشته و امکان دسترسی به دادههای بینالمللی را فراهم آورند. این قابلیت بهویژه زمانی فعال میشود که محدودیتها بهطور کامل زیرساختهای اینترنت را مسدود نکرده باشند و همچنان مسیرهای ناچیز یا ناپایدار برای انتقال داده وجود داشته باشد.
تحلیلهای تخصصی حاکی از آن است که تکنیکها و پروتکلهای نوین VPN که ترافیک را مشابه به اتصالات معمول HTTPS قالببندی میکنند، در شرایطی که اتصال محدود است، عملکرد بهتری نسبت به نمونههای سنتی دارند. این ابزارها کوشیدهاند ترافیک رمزگذاریشده را مشابه ترافیک اینترنت معمولی به نمایش بگذارند تا از شناسایی و مسدودسازی توسط ابزارهای کنترل شبکه جلوگیری نمایند. با این حال، این دسترسیها همچنان محدود، ناپایدار و با پهنای باند بسیار کمی همراه است و نمیتوان آن را بهطور کامل و دائمی بهعنوان جایگزینی برای اتصال اینترنت معمولی محسوب کرد.
برخی از کاربران گزارش کردهاند که اتصال VPNها فقط زمانی که مسیرهای ارتباطی بینالمللی بهطور جزئی باز هستند، فعال میشود و در زمانهای قطعی نسبی یا کامل، این سرویسها نیز عملاً غیرقابل استفاده میشوند.
عوامل دیگری نیز در این وضعیت دخالت دارند. ساختمان شبکه اینترنت ایران بهگونهای طراحی شده که تمام ترافیک از یک نقطه متمرکز عبور میکند و به همین دلیل، اعمال کنترل و مسدودسازی از همان نقطه امکانپذیر است. در چنین ساختاری، اگر ارتباط با اینترنت جهانی بهطور کامل یا تقریباً کامل قطع گردد، هیچکدام از ابزارهای فیلترشکن یا دورزن قادر نخواهند بود بدون وجود مقداری اتصال اصلی فعالیت کنند؛ زیرا تمامی تونلهای رمزگذاریشده VPN به زیرساختی برای عبور نیاز دارند که در حالت مسدود باشد.
به این ترتیب، در زمان فیلترینگ کلی اینترنت، بسیاری از VPNها بهطور کامل غیرقابل استفاده میشوند. در مواردی که مسیرهای باز محدود یا اتصالات جزئی وجود دارد، برخی VPNها با استفاده از روشهای پیشرفته رمزگذاری و شبیهسازی ترافیک معمول، قادر به فراهم کردن تا حدودی دسترسی به شبکههای خارجی هستند، اگرچه این دسترسی به هیچ وجه وسیع، پایدار یا بدون نوسان نخواهد بود.
