تجربه بهرهبرداری از موتورهای جستوجوگر ایرانی در روزهای بدون اینترنت و دور از گوگل
این روزها با محدودیتهای ایجادشده در دسترسی به اینترنت و خدمات خارجی، پلتفرمهای لایه خدمات شبکه ملی اطلاعات به فرصتی منحصر به فرد برای جلب توجه کاربران تبدیل شدهاند. از میان این پلتفرمها، پیامرسانها و شبکههای اجتماعی به چشم میخورند، اما در شرایطی که فضای دیجیتال خاموش است، به نظر میرسد موتورهای جستوجو بهویژه در کانون توجه قرار دارند.
طراحی موتورهای جستوجوی ملی در برنامه پنجم توسعه مدنظر قرار گرفت؛ با این حال، نهادهای حاکمیت در دورههای مختلف به اهمیت این موضوع بهعنوان وظیفهای غیرقابل انکار اشاره کردهاند و حتی در توافقنامه همکاری ۲۵ ساله ایران و چین، نام موتورهای جستوجو تحت پروژههای مشترک برای گسترش زیرساختهای اطلاعاتی و ارتباطی ذکر شده است.
در سال ۹۳، بودجه مربوط به طرح موتور جستوجوی بومی مبلغی معادل ۱۷۰ میلیارد تومان (حدود ۵۲ میلیون دلار در آن زمان) اعلام گردید. یک سال بعد، دولت اعلام کرد که ۱۵ موتور جستوجوی بومی از میان ۱۱۰ متقاضی تحت طرح جویشگر ملی در حال شکلگیری هستند.
در آن ایام، نامهایی مانند یوز، پارسیجو و پارسیک به عنوان پیشگامان موتورهای جستوجوی ایرانی شناخته میشدند؛ اما امروزه تقریباً همه آنها به فراموشی سپرده شده و از دایره دسترسی خارج شدهاند و بهجای آنها، پلتفرمهای جدیدی چون ذرهبین، گردو و شادبین به عرصه آمدهاند.
اکنون که در هشتمین روز از قطعی اینترنت بینالملل قرار داریم، احساس کمبود موتور جستوجوی گوگل بیش از پیش وجود دارد؛ چرا که هیچ یک از گزینههای داخلی نتوانستهاند بهخوبی این خلا را پر کنند و کارکرد آنها به ویژه در نبود ارتباط با اینترنت بینالملل و قطع دسترسی به دادههای گوگل، به شدت تحت تاثیر قرار گرفته است. در ادامه، تجربه من از کار با موتورهای جستوجوی بومی را با شما در میان میگذارم.
در ابتدای استفاده، یکی از نکات عجیب که با آن مواجه شدم، عدم بهروزرسانی نتایج بود؛ به عنوان مثال، برای جستوجوی عبارت «تاریخ امروز»، ذرهبین صفحهای از وبسایت bahesab.ir را برای تاریخ ۱۸ دی (روز آغاز قطعی اینترنت) و گردو صفحهای از وبسایت time.ir را برای تاریخ ۶ تیر نمایش میدهد.
