مدنی‌زاده: برای تحول در اقتصاد، حضور نسل دانشجویان ضروری است

به نقل از خبرنگار مهر، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در رویداد ویژه‌ای که به مناسبت روز دانشجو در دانشگاه صنعتی شریف برگزار گردید، ضمن قدردانی از نظرات شفاف دانشجویان بیان کرد: با توجه به اینکه در دانشگاه خودم حضور دارم، تصمیم گرفتم از منظر یک استاد و دانشجو صحبت کنم. دقت و تیزبینی شما برای من بسیار حائز اهمیت است.

وی با تأکید بر اینکه مسئولیت وزارت اقتصاد را تنها به خاطر «دنبال تغییر بودن» پذیرفته است، افزود: هر یک از ما از کودکی درصدد برآورده کردن دغدغه‌هایمان بوده‌ایم و مسیر زندگی‌مان را بر اساس آن انتخاب کرده‌ایم. اگر به دغدغه‌هایی که به میان می‌آورید یقین دارید، باید پای کار بیایید. فقط با انتصاب یک فرد، مشکلات حل نخواهند شد. این فرآیند مانند حرکت سیمرغ است؛ باید سی‌مرغ‌ها همراه شوند، نه اینکه یک مرغ این کار را انجام دهد.

وزیر اقتصاد همچنین با اشاره به آیه‌ای که در آغاز مراسم قرائت شد، ادامه داد: این آیه ابتدا به خود من و سپس به همه‌ی ما تعلق دارد؛ بدین معنا که باید نسبت به مسئولیت‌هایمان هوشیار باشیم. از بدنه دانشجویی درخواست دارم که سعی کنید و به ما کمک کنید.

مدنی‌زاده تصریح کرد: به جز چند نفر، تقریباً همه به من گفته‌اند که پذیرش مسئولیت در وزارت اقتصاد کار نادرستی است. بله، این کار دشوار است، اما مهارت واقعی در کار کردن در شرایط پیچیده است و ما به ایجاد اصلاحات مصمم هستیم.

او با انتقاد از اوضاع رسانه‌ای کشور افزود: در طول این مدت، کارهای زیادی انجام شده که ممکن است به گوش شما نرسیده باشد. رسانه‌ها در کشور فضای عجیبی را ایجاد کرده‌اند. بارها دیده‌ام که چه هزینه‌هایی صرف تولید و انتشار اخبار نادرست می‌شود. در این فضا باید هوشیار باشید.

وزیر اقتصاد با اشاره به اقداماتی که در حال انجام است، گفت: بیشتر کارهایی که در حوزه‌های تولید، انرژی، بازنشستگی، نظام بانکی، بازار سرمایه و اقتصاد کلان نیاز بود به اجرایی شدن، به اجرا درآمده است. این اقدامات به بیش از ۱۵۰ پروژه اجرایی منجر شده است که به ۲۰ مرکز مسئولیت محول گردید.

او همچنین افزود: در برنامه‌ی اصلاح نظام بانکی برنامه‌های دقیقی طراحی کرده‌ایم و آسیب‌شناسی‌های تازه‌ای در خصوص خصوصی‌سازی و مناطق آزاد انجام شده است. در زمینه‌ی اقتصاد دیجیتال نیز سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی صورت گرفته که بسیاری از این اقدامات به امضای وزیر نیاز داشت و انجام شدند.

مدنی‌زاده تأکید کرد که تصمیم‌گیری در زمینه‌ی اقتصاد کلان تنها بر عهده وزیر اقتصاد نیست و به هماهنگی تیم اقتصادی دولت و رئیس‌جمهور احتیاج دارد.

وی همچنین در خصوص مشخص کردن وضعیت «بانک آینده» گفت: فقط یک هفته پس از قبول مسئولیت و در حالی که با مشکلات جدی مواجه بودیم، به تعیین تکلیف بانک آینده پرداخته شد. به عقیده من، اگر به دنبال ریشه‌کن کردن آتشین‌ترین بحران یعنی تورم هستیم، هیچ راهی جز اصلاح نظام بانکی وجود ندارد. اگر کسی این راه‌حل را غربی می‌داند، مشابه آن را در شرق نیز نشان دهد.

خانم بیات حوزه کلان:

وزیر امور اقتصادی و دارایی اذعان کرد: در حوزه‌ی اصلاح نظام بانکی، تأکید بر این است که تصمیمات باید در پشت درهای بسته انجام شود و پس از آن مراحل اجرایی به اطلاع عموم برسد.

مدنی‌زاده تصریح کرد: سال گذشته در تدوین بودجه حضور نداشتم و امسال نیز با توجه به شوک‌هایی که از اواخر سال گذشته شکل گرفته و همچنین اشتباهات تصمیم‌گیری همزمان با جنگ و شرایط پساجنگ، به‌نوعی در فضایی نه جنگ، نه صلح قرار داریم و این امر شرایط سختی را برای ما رقم زده است. در این موقعیت انتظار سرمایه‌گذاری و تولید، غیر قابل تصور است. این شرایط به شدت کسری بودجه دولت را بالا برده است.

وی ادامه داد: در شرایط جنگ، دولت چگونه باید کشور را مدیریت کند؟ آیا حقوق مردم و اساتید را نباید پرداخت کند؟ مدیریت چنین اوضاعی بسیار دشوار است و ما با چالش‌های فراوانی روبرو هستیم. هزینه‌های مربوط به پرداختی‌ها به مردم، اساتید، کارکنان و بازنشستگان از چه منابعی تأمین خواهد شد؟ در تمامی این مسائل باید متوجه شرایط زمانی که در آن قرار داریم، باشیم.

وزیر امور اقتصادی و دارایی خاطرنشان کرد: هفته گذشته بیش از پنجاه ساعت در خصوص بحث بودجه جلسه داشتیم. شب گذشته تا نیمه‌شب با رئیس‌جمهور در این زمینه ملاقات کردیم و اگر بودجه‌ای دقیق و بزرگ طراحی شود، شرایط بهبود خواهد یافت. این اقدامات ناگهانی و یکباره نیستند بلکه نیاز به بازه زمانی چند ساله دارند. شما به عنوان فرهیختگان جامعه باید واقع‌بین باشید و تنها به کاغذ محدود نشوید.

مدنی‌زاده تأکید کرد: ارزیابی ما در وزارت اقتصاد این است که باید به رشد اقتصادی بالا به عنوان اولویت نخست در فعالیت‌ها توجه کنیم، به‌گونه‌ای که با امنیت ملی در ارتباط باشد. دو مگا پروژه در وزارتEconomics در حال اجراست و حداقل ۲۰ پروژه احتمال تحقق دارند. همچنین طرح رویش و طرح اعتبار ملی در دست اقدام بوده که به تعداد زیادی از مردم اعتبار مالی خواهد داد. با همکاری وزارت کار تلاش داریم که در حوزه‌های بیمه‌ای و مالیات به بازگرداندن نیروهای بیکار به کار کمک کنیم.

وی ادامه داد: یکی از چالش‌های موجود در کشور این است که سیستم مالیات تثبیت شده‌ای وجود دارد و ما در تلاش برای اصلاح لایحه آن هستیم. دعوای اصناف و مشاغل را در تابستان شاهد خواهیم بود و یکی از اقداماتی که ما انجام دادیم، حذف مالیات از تعداد بالایی از مشاغل بود، زیرا در غیر این صورت بسیاری از آنها به سمت تعطیلی می‌رفتند. برنامه‌ی اصلاح مالیاتی در حال طراحی و تدوین است تا به کمک هوش مصنوعی، کل سیستم مالیات‌ستانی ما الکترونیکی گردد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی تأکید کرد: برای من اولویت غیر از کاهش تورم و افزایش تولید، مبارزه با فساد و برقراری عدالت اقتصادی است که این موضوع به شدت در سیستم گمرکی مشاهده می‌شود و در وهله‌ی اول در تلاشیم که این آسیب‌ها را از کشور دور کنیم.

وی بیان کرد: مدنی‌زاده‌ی امروز همانند گذشته است اما قرار نیست تنها باشد، زیرا به تنهایی هیچ کاری نمی‌تواند انجام دهد. این مسائل با کمک هر یک از شما قابل دستیابی خواهد بود. باید واقع‌بین باشیم و در نظر بگیریم که در چه شرایطی در حال اصلاح اقتصادی هستیم. فضای حکمرانی اقتصادی ما با کشورهای توسعه‌یافته کاملاً متفاوت است. چهارده ماه پیش خدمت رهبر اقتصادی گفتم که حکمرانی اقتصادی ما با سه آسیب بزرگ مواجه است.

مدنی‌زاده افزود: یک بخش مربوط به قوانین شوراهای موازی است. ما گاهی یک تصمیم را به مرحله‌ی اجرا می‌رسانیم اما از طریق یک کانال موازی، آن را نادیده می‌گیرند. در حال حاضر بر روی یک گزینه خاص تمرکز کرده‌ام که صدور تصمیم‌های مختلف می‌تواند به بروز مشکلات جدید منجر شود، و در یک موضوع خاص از نهادهای نظارتی مختلف استعلام می‌گیرم که هر یک نظری متفاوت دارند. به عبارتی، یک فعل مجاز از یک نهاد معادل فعل غیر مجاز از نهاد دیگر است و ما با تناقض‌های قانونی بسیاری در این زمینه روبرو هستیم.

وزیر امور اقتصادی و دارایی تأکید کرد: دومین مشکل حکمرانی اقتصادی ما، سرمایه انسانی تحلیل‌رفته و تحقیرشده است. انتظار می‌رود که برای یک مقام مهم افرادی که در دانشگاه‌های دولتی درس خوانده‌اند، به کار گمارده شوند، اما متأسفانه چنین نیست و این سیستم تحلیل رفته و کشور به نخبگان نیاز دارد. اگر کسی واقعیات را درک کند، به‌طور خودکار پیشرفت خواهد کرد.

مدنی‌زاده به سیستم واریز یارانه‌ها اشاره کرد و گفت: این سیستم رسانه‌ها را با خود همراه کرده و ایجاد تعادل در آن کار چندان آسانی نیست. سیاست ارز تدریجی اتخاذ شده است و حل این موضوع به‌صورت ناگهانی ممکن نیست؛ این همان روشی است که به ایجاد شوک درمانی ختم می‌شود و عواقب بدی را به همراه خواهد داشت. ما در حال رقم زدن تغییرات تدریجی و اصلاحات هستیم و دولت به شدت بر این موضوع تمرکز دارد.

وی افزود: دولت مسیر اصلاحی را از موضوع معیشت مردم دنبال می‌کند اما این کار به‌راحتی امکان‌پذیر نیست. بالغ بر سه ماه زمان برد تا زمینه‌های اجرایی تغییر قیمت بنزین فراهم شود. اصلاحات اساسی در سیاستگذاری نظام اقتصادی امری پیچیده است.

وزیر امور اقتصادی و دارایی با تأکید بر اهمیتی که در زمینه علوم اجتماعی وجود دارد، خاطرنشان کرد: آشنایی دانشجویان با واقعیت‌های جامعه بر مبنای روشی علمی، ضروری است و این روش آموزشی باید در دستور کار دانشگاه‌ها قرار گیرد تا به مطالبه‌گری‌های درست‌تر منجر شود. همچنین به دنبال ایجاد ارتباط بیشتر بین دانشگاه و نهادهای اقتصادی و مدیریتی کشور هستیم تا نخبگان قابلیت ارائه راهکارهایی عملی و منطبق با شرایط موجود را داشته باشند.

وی در پایان به دانشجویان گفت: نروید، اگر رفتید، برگردید، ان شاءالله با هم ایران را خواهیم ساخت.

وزیر امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به سوال یکی از دانشجویان مبنی بر اینکه “چگونه دولت از وفاق سخن می‌گوید در حالی که در تیم اقتصادی آن وفاقی وجود ندارد، و وقتی کشور وزیر نداشت، قیمت دلار پایین‌تر بود؟” گفت: در دنیای واقعی، امور مهم تنها به تصمیم‌گیری مربوط نمی‌شود. در زمان استیضاح وزیر، اگر به تحلیل قیمت دلار توجه کنید، جنگ رخ داد و کشور تحت حملات بی‌سابقه‌ای قرار گرفت و نکته مهم‌تر این است که صلح برقرار نیست.

وی اضافه کرد: رسیدن به وضعیت کنونی بورس ساده نبوده است. آیا در دوران جنگ به وضعیت بورس آگاهی داشتید؟ آیا زیر بمباران جنگ انتظار کاهش تورم را دارید؟ ارز تک نرخی باعث بهم ریختگی سفره مردم شده و ریشه فساد نیز از همین جا آغاز می‌شود. شب و روز ما حول دغدغه‌ی معیشت مردم می‌چرخد و در زمینه اجرایی، اختلاف نظر وجود دارد. هنر در این است که در یک بیمارستان صحرایی بتوان بهترین تصمیم را گرفت. روش‌های کنونی مانند سیستم ارز چند نرخی و نظام بانکی چند نرخی، سفره‌ی مردم را کوچک‌تر کرده و این مشکلات به آسانی قابل حل نیستند.

مدنی‌زاده در پاسخ به این سوال که تا چه زمانی باید صبر کرد؟ گفت: هر زمان شما توانستید درباره‌ی تغییر شرایط نابسامان زمان بدهید، من نیز زمان بهبودی شرایط را صراحتاً اعلام می‌کنم. امضای وزیر اقتصاد را از سایرین جدا کردم تا بسیاری از کارها به انجام برسد و به دنبال جلوگیری از بروز تعطیلی اصناف و تجمعات خیابانی باشیم. اگر همکاری وزارت اقتصاد و همراهی آن با بانک مرکزی وجود نداشت، مشکلات بانک آینده حل نمی‌شد. در مورد ارز نیز، بانک مرکزی مخالف نیست، بلکه ممکن است اختلاف در انتخاب سرعت بهینه و تدریجی کار باشد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی درباره‌ی اقتصاد آزاد بیان کرد: تعدیل نرخ ارز موضوعی است که ارتباطی با اقتصاد آزاد ندارد و به کشور آسیب‌های جدی وارد می‌کند. در سرتاسر دنیا بر سوخت مالیات وضع می‌شود اما ما به جای مالیات، یارانه سوخت پرداخت می‌کنیم.

وی در خصوص مافیای خودرو گفت: ما به شدت در حال تلاش برای واردات خودرو هستیم و از سوی دیگر نیز نباید اجازه دهیم خودروسازی سقوط کند. خودروسازی باید به سمت رقابتی شدن حرکت کند و در این راستا برنامه‌های اصلاحی در دست اجراست. خصوصی‌سازی سایپا به دلیل مسائل پیش آمده به تأخیر افتاده و در حال تدبیر هستیم تا از بروز آسیب‌های گذشته در خصوصی‌سازی جلوگیری کنیم. دولتی شدن به هیچ عنوان نمی‌تواند مشکلات را حل کند.

مدنی‌زاده اضافه کرد: من و وزیر رفاه بیش از ۷ هزار هیئت مدیره را باید در بزرگ‌ترین بنگاه‌های کشور منصوب کنیم. بدین معنا که در ۳۶۵ روز سال، روزانه باید ۶ مدیر انتخاب کنم بدون اینکه هیچ کار دیگری انجام دهم. ما در تلاش هستیم که این موارد واگذار شود تا به کار خود برسند. باید واگذاری‌ها به‌درستی انجام شود. بانک‌ها باید به‌طور خصوصی اداره شوند و نهاد رگولاتور بر آن‌ها نظارت داشته باشد.