خسارتی که فروش فالوده بر کاروانسرای گنجعلی خان وارد کرد

کاروانسرای گنجعلی‌خان واقع در کرمان یکی از ساختارهای مهم مجموعه گنجعلی‌خان در دل تاریخ این شهر است که در کنار بازار بزرگ کرمان قرار دارد. گنجعلی خان، یکی از فرمانروایان مشهور دوران شاه عباس، بین سال‌های ۱۰۰۵ تا ۱۰۳۴ هجری قمری بر کرمان حکومت کرده و آثار و بناهای ارزشمندی از خود برجای گذاشته است.

ایلنا در گزارشی به این نکته اشاره کرده است که از مهم‌ترین بناهای عمومی این حاکم بزرگ، می‌توان به مجموعه گنجعلی‌خان در مرکز کرمان و همچنین رباط زین‌الدین (کاروانسرای گنجعلی خان) و تعدادی قنات در این شهر اشاره کرد.

کاروانسرای صفوی گنجعلی‌خان به دلیل موقعیتش در زنجیره کاروانسراهای جهانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین قرارگیری این بنا در بافت تاریخی و مرکزی شهر، فعالیت‌های صورت گرفته در آن را تحت نظر ناظران و فعالان میراث‌فرهنگی قرار داده است.

یک فعال میراث‌فرهنگی در گزارش خود اعلام کرد که یکی از غرفه‌های صنایع‌دستی این کاروانسرا به مدت نزدیک به ۸ سال است که به فروش فالوده و بستنی پرداخته است. وی تصریح کرد که کاروانسرای گنجعلی خان دارای حدود ۷۰ غرفه است که بیشتر آن‌ها در زمینه صنایع‌دستی فعالیت دارند، اما متاسفانه یکی از آن‌ها به فروش آب‌ميوه و بستنی اختصاص یافته است.

وی خاطر نشان کرد: فروش بستنی و فالوده شغلی است که به مقدار زیادی آب نیاز دارد. در حالی که این فرد ادعا کرده که روزانه ۲۰۰ لیتر آب به دلیل فعالیتش وارد مخزن زیرزمینی فاضلاب یا چاه سپتیک می‌کند، اما کارشناسان میراث‌فرهنگی برآورد می‌کنند که این مقدار بیشتر از آن چیزی است که اعلام شده است.

به گفته این فعال، کاروانسرای گنجعلی خان چاه آب ندارد و در گذشته قناتی در آن وجود داشته که به خاطر کف‌سازی، غیرقابل استفاده شده و به‌جای آن یک چاه سپتیک و مخزنی زیرزمینی ساخته شده است.

او به این نکته اشاره کرد که در حال حاضر کاروانسرای گنجعلی خان سه مخزن سپتیک چهارتایی دارد که ظرفیت آن‌ها ۱۲ هزار لیتر آب است و این مخازن به‌طور کامل پر شده و سطح آب آن‌ها بیش از یک متر بالا آمده و به بستر کاروانسرا نفوذ کرده است. این در حالی است که مغازه فروش فالوده روزانه مقدار زیادی آب به این مخازن وارد می‌کند و این شرایط، حفاظت از کاروانسرا که به عنوان یک میراث جهانی ثبت شده در خطر قرار داده است.

این فعال میراث‌فرهنگی ادامه داد که بارها وضعیت کاروانسرای گنجعلی خان را به مدیران و مسئولان میراث‌فرهنگی کرمان گزارش کرده‌اند، اما تا کنون هیچ اقدام مؤثری برای جمع‌آوری این مغازه که نزدیک به ۸ سال در این بنای با ارزش مشغول به فعالیت است، صورت نگرفته است.

فرناز فرهی مقدم، معاون میراث‌فرهنگی استان کرمان در رابطه با این موضوع گفت: در گنجعلی خان فروشگاه ثابت فالوده وجود ندارد، فقط یک کانکس به فروش بستنی و فالوده مشغول است و تا الان مورد خاصی برای بررسی وجود نداشته است.

این در حالی است که فعالان میراث‌فرهنگی بارها اعلام کرده‌اند که این مشکل را به مسئولان میراث‌فرهنگی گزارش داده‌اند، اما تلاش‌های آن‌ها به نتیجه‌ای نرسیده است.

خبرنگار پس از پیگیری‌های مکرر از مسئولان میراث‌فرهنگی در نهایت با این پاسخ از معاون میراث‌فرهنگی استان کرمان مواجه شد: «اجازه دهید بررسی کنم و در اسرع وقت پاسخ دهم». اما تا زمان انتشار این گزارش، تماس‌های متعدد با این مسئول بی‌پاسخ باقی مانده است.

۲۲۳۲۱۷