بررسی تحولات قیمت و وضعیت معاملات دلار در بازار آزاد

در روزهای اخیر، بازار ارز آزاد با نوسانات افزایشی قابل توجهی مواجه شده است؛ به‌طوری که در هفته‌های گذشته قیمت دلار در این بازار از مرز ۹۰ هزار تومان عبور کرده و به سطح ۱۰۰ هزار تومان رسید و به محدوده سه رقمی وارد شد. بسیاری از کارشناسان و فعالان اقتصادی بر این باورند که این افزایش قیمت ناشی از تشدید ریسک‌های سیاسی و بین‌المللی است. یکی از عوامل اصلی این وضعیت مربوط به فعال‌سازی مکانیزم ماشه (اسنپ بک) از سوی کشورهای اروپایی و به دنبال آن، بازگشت بسته‌های تحریمی پیش از برجام از سوی سازمان ملل می‌باشد.

همچنین، در آغاز سال جاری و به ویژه در ایام تعطیلات نوروز، نرخ ارز با شیبی ۲۵ درصدی به ۱۰۶ هزار تومان رسید که عمدتاً ناشی از تعطیلی بازارها و کمبود عرضه می‌باشد. اما به تدریج و پس از بازگشایی بازارها پس از تعطیلات نوروز، قیمت ارز به تدریج کاهش یافت و به محدوده ۸۰ هزار تومان بازگشت.

وضعیت بازار در میدان فردوسی

در گزارشی میدانی از بازار آزاد ارز (میدان فردوسی و منوچهری) که در روز سه‌شنبه و در ساعت حدود ۱۴ تا ۱۴:۳۰ انجام شد، وضعیت بازار معقول و عادی به نظر می‌رسید. در این زمان، نه خریداران و نه فروشندگان به‌طور هیجانی در بازار فعالیت داشتند و واسطه‌ها دلار را با قیمت‌هایی در محدوده ۱۰۴ تا ۱۰۶ هزار تومان عرضه کردند و قیمت خرید دلار نیز بین ۱۰۲ تا ۱۰۴ هزار تومان بود.

علاوه بر این، واسطه‌ها امروز یورو را با قیمت‌هایی در حدود ۱۲۳ تا ۱۲۴ هزار تومان به فروش رساندند و در عوض، این اسکناس را با قیمتی بین ۱۱۸ تا ۱۲۰ هزار تومان خریداری کردند. این موارد نشان‌دهنده شکاف ۲۰۰۰ تومانی میان نرخ خرید و فروش اسکناس دلار و نیز شکاف ۳۰۰۰ الی ۴۰۰۰ تومانی در نرخ خرید و فروش اسکناس یورو در بازار فردوسی بود.

بسیاری از کارشناسان معتقدند که قیمت ارز، به‌ویژه دلار، امروزه به نوعی به‌عنوان شاخص انتظارات تورمی در اقتصاد کشور تبدیل شده و با هر تحول کوچک در عرصه سیاسی – بین‌المللی، تحت تأثیر قرار می‌گیرد. اگر ریسک‌های سیاسی کاهش یابد، انتظارات تورمی نیز کاهش یافته و به تبع آن، قیمت ارز و طلا نیز در بازار آزاد کاهش می‌یابد.

۲۱۷