یک واقعیت جالب در مورد نهضت ملی مسکن/ دلیل عدم تحقق خواب خانهدار شدن متقاضیان مسکن ملی با ۱۵۰ میلیون تومان چیست؟
در سال ۱۴۰۰ به طور همزمان با آغاز پروژههای نهضت ملی مسکن، قرار بر این بود که متقاضیان بتوانند با پرداخت ۸ قسط هر کدام به مبلغ ۴۰ میلیون تومان، مجموعاً ۳۲۰ میلیون تومان برای خرید خانه اقدام کنند. حتی رستم قاسمی، وزیر پیشین راه و شهرسازی، وعده داده بود که تهرانیها با سرمایهگذاری اولیه ۱۵۰ میلیون تومان قادر به خانهدار شدن در پایتخت خواهند بود.
وی در دیماه ۱۴۰۰ اعلام کرده بود: بر اساس قانون جهش تولید مسکن، ۲۰ درصد از کل تسهیلات بانکی باید به بخش مسکن اختصاص یابد و برای بانکهایی که در این زمینه همکاری نکنند، جریمههای سنگینی در نظر گرفته شده است. بانک مرکزی این دستورالعمل را به کلیه بانکها ابلاغ کرده و سهم هر یک از آنها مشخص گردیده است. علیرغم اینکه بسیاری از بانکها هنوز فعالیت خود را آغاز نکردهاند، به نظر نمیرسد که این موضوع به عنوان مانعی جدی مطرح باشد.
وزیر اسبق راه و شهرسازی تأکید کرده بود که در زمینه پرداخت تسهیلات نگرانی وجود ندارد، چرا که بانکها موظف هستند ۲۰ درصد از مجموع تسهیلات خود را به مسکن اختصاص دهند. نرخ بهره این وامها ۱۸ درصد است و اقساط آنها به صورت پلکانی و طی ۲۰ سال تسویه خواهد شد. فردی که در حال حاضر ۴۵۰ میلیون تومان تسهیلات دریافت کند، در ۲۰ سال آینده حدود ۱.۵ میلیارد تومان به عنوان بازپرداخت پرداخت خواهد کرد. همچنین، افرادی که ثبتنام کردهاند، دو سال پس از زمان تحویل مسکن به پرداخت اقساط میپردازند.
قاسمی اظهار داشت: با سرمایهگذاری اولیه ۱۵۰ میلیون تومانی، متقاضیان ساکن تهران میتوانند به خانهدار شدن دست یابند، زیرا زمین به صورت رایگان در اختیار آنها قرار میگیرد و تدابیر لازم برای کاهش هزینههای ساخت، شامل تأمین مصالح، هزینههای پروانه ساخت ارزان، کاهش سهم هزینه نظام مهندسی و تخفیفهای مالیاتی فراهم شده است.
عدم تلاش کافی بانکها باعث افزایش فشار بر متقاضیان
حبیبالله طاهرخانی، معاون وزیر راه و شهرسازی در ارتباط با وضعیت پروژههای نهضت ملی مسکن و شیوه تأمین مالی آنها اظهار کرد: قراردادهای این طرح بر خلاف قراردادهای طرح مسکن مهر ثابت نیست و مبلغ نهایی قرارداد به متراژ پروژه، نوع فناوری ساخت و زمانبندی اجرای آن بستگی دارد.
وی افزود: پرداخت آورده متقاضیان و تسهیلات بانکی بر اساس میزان پیشرفت پروژه انجام میشود. ممکن است در برخی پروژهها پیشرفت قابل قبولی حاصل نشود و در چنین شرایطی، درخواست برای آوردن سرمایه از متقاضیان بیشتر شود.
او ادامه داد: در بعضی از شهرها، پروژههای نهضت ملی مسکن بدون دریافت تسهیلات بانکی آغاز شده و مسئولیت تأمین مالی پروژهها کاملاً بر عهده آوردههای متقاضیان است. در این حالت، توقف پروژه ممکن است منجر به تأخیر و افزایش هزینهها شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: اعلام مبالغی که بعضاً برای شهروندان دشوار است، ناشی از همین مسائل است. در استان تهران و به ویژه شهر پرند نیز پروژههایی از این دست داریم. وقتی تسهیلات بانکی در دسترس باشد، مقدار آورده بین دو بخش یعنی آورده متقاضی و تسهیلات تقسیم میشود و مردم ممکن است در زمانهای کوتاه، آورده کمتری پرداخت کنند. اما در صورت عدم اتصال تسهیلات، فشار تأمین مالی به دوش متقاضیان خواهد بود.
طاهرخانی گفت: از مردم درخواست داریم که به ویژه در پروژههایی که فاقد تسهیلات هستند، همکاری لازم را داشته باشند. ما نظارتهای خود را به انجام خواهیم رساند و به سرعت پروژهها را به سیستم بانکی متصل میکنیم تا فشار کمتری به شهروندان وارد شود.
در چهارمین سال از شروع نهضت ملی مسکن، اما واقعیت کنونی متفاوت از وعدههای آن روزگار است. با اینکه قرار بود بخش عمدهای از هزینهها از طریق تسهیلات بانکی تأمین شود، عدم پایبندی بانکها به تعهدات خود موجب شد بار اصلی تأمین مالی پروژهها بر دوش متقاضیان بیفتد.
یکی از نمونههای بارز این وضعیت در پروژههای مربوط به شهر جدید پرند به چشم میخورد؛ جایی که متقاضیان در سال ۱۴۰۳ ناچار بودند آوردهای بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان ارائه دهند. این در حالی است که بررسی ارقام نشان میدهد که آوردهها نسبت به مبلغ اولیه ۳۲۰ میلیون تومان، افزایش چشمگیری معادل ۱۱۹ تا ۱۵۰ درصد داشته است.
وضعیت در سایر شهرها نیز تفاوتی چندانی با پرند ندارد. به عنوان نمونه، در شهریار، پروژههای نهضت ملی مسکن با آوردهای حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان در حال اجرا بوده و در حال ارائه به متقاضیان است؛ رقمی که به مراتب بیشتر از وعدههای اولیه بوده و فشار مالی زیادی را بر دوش خانوارها تحمیل کرده است.
۲۲۳۲۲۵
