بیانات معاون وزیر نیرو، صحیح ولی به طور کامل غیرقابل پیاده‌سازی

معاون وزیر نیرو اظهار داشته است که در آینده نزدیک، به خصوص در بخش خانگی دچار خاموشی نخواهیم شد. اما آیا این ادعا واقعاً صحیح است؟

موضوع از این قرار است: در حال حاضر که دما در بالاترین حد خود قرار دارد، ما با کمبود برق بیش از ۲۰ هزار مگاوات مواجه هستیم. در حالی‌که وزارت نیرو این رقم را ۲۰ هزار مگاوات اعلام کرده، برآورد من نشان می‌دهد که این کمبود واقعی بین ۲۲ تا ۲۴ هزار مگاوات است. در حال حاضر، بیشترین فشار ناترازی برق بر دوش صنایع است و بعد از آن، بخش‌های خانگی و کشاورزی قرار دارند.

پیش‌بینی معاون وزیر این است که با تغییرات دما و خنک‌تر شدن هوا در یک ماه آینده، مصرف برق کاهش خواهد یافت. این نکته اهمیت بسزایی دارد، زیرا در دوران اوج گرما، از حدود ۶۰ هزار مگاوات ظرفیت تولید برق کشور، نزدیک به ۳۰ هزار مگاوات صرف وسایل سرمایشی می‌شود. با گذشت یک ماه، این مصرف به صفر نخواهد رسید، چرا که مناطق جنوبی همچنان به کولر نیاز دارند، اما قطعاً کاهشی را تجربه خواهد کرد و ممکن است به حدود ۲۰ هزار مگاوات برسد. همین واقعیت باعث ایجاد امیدواری در وزارت نیرو شده است.

اما نگرانی اساسی از جای دیگری نشأت می‌گیرد: نیروگاه‌های برق آبی. به سبب کاهش سطح آب پشت سدها، این نیروگاه‌ها یکی پس از دیگری از عملیات خارج می‌شوند. تقریباً ۱۴ درصد از ظرفیت تولید برق کشور که معادل ۱۲ هزار مگاوات است، به برق‌آبی اختصاص دارد، اما امسال تنها حدود ۵ هزار مگاوات آن در دسترس بوده است. بحران کم‌آبی در شهریور به اوج خود می‌رسد و ممکن است تولید برق‌آبی به صفر برسد. بنابراین، هرچند مصرف از وسایل سرمایشی کاهش خواهد یافت، اما تولید برق هم به طور همزمان کاهش می‌یابد.

تقاضای فعلی ما حداقل به ۸۰ هزار مگاوات می‌رسد؛ در حالی‌که سال گذشته این عدد تقریباً ۷۵ هزار مگاوات بود. در سال قبل توانستیم در اوج گرما نزدیک به ۶۴ هزار مگاوات برق تولید کنیم، اما امسال، با وجود تمام قول‌ها، تولید بیش از ۶۰ هزار مگاوات محقق نشده است. دلایل این موضوع کاملاً روشن است: بحران آب به مراتب شدیدتر از سال گذشته است، تجهیزات با عمر بیشتری مواجه هستند و گرما به طور بی‌سابقه‌ای راندمان شبکه برق را کاهش داده است. به همین دلیل، توان تولید حتی نسبت به سال قبل نیز کمتر شده است.

اگر کمبود تولید برق را در کنار بحران کم‌آبی قرار دهیم، متوجه خواهیم شد که به رغم کاهش مصرف در ماه آینده، همچنان با کسری بین ۲۰ تا ۲۴ هزار مگاوات روبه‌رو خواهیم بود. ادعای جبران این کسری از طریق نیروگاه‌های خورشیدی قابل توجیه نیست، زیرا ظرفیت این نوع نیروگاه‌ها بسیار محدود است. بنابراین، به نظرم، نه تنها در ماه آینده بلکه احتمالاً تا سال آینده نیز این ناترازی ادامه خواهد داشت.

تنها راهکاری که پیش روی ما قرار دارد، تغییر در نحوه تقسیم بار است؛ یعنی دولت می‌تواند سهم بیشتری از خاموشی‌ها را به صنعت و بخش کشاورزی اختصاص دهد تا خاموشی‌های خانگی کاهش یابد. با این حال، باید در نظر داشت که همین حالا هم صنعت بیشترین فشار را از خاموشی‌ها تحمل می‌کند؛ به گونه‌ای که بسیاری از واحدهای صنعتی دو الی سه روز در هفته تعطیل می‌شوند. این وضعیت به شدت به تولید و اقتصاد آسیب می‌زند. کاهش تولید به کاهش عرضه کالا منجر می‌شود و همین امر فشار تورمی را افزایش می‌دهد. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که حتی حفظ تورم زیر ۵۰ درصد در سال جاری، نیازمند یک معجزه خواهد بود. بنابراین، افزایش خاموشی‌های صنعتی به منظور تأمین برق خانگی، بحران اقتصادی را شدت خواهد بخشید.

در نهایت، به این نتیجه می‌رسیم که نه تنها در ماه آینده بلکه حتی تا سال آینده نیز قادر به رفع ناترازی برق نخواهیم بود. همچنین به دلیل عواقب اقتصادی، نمی‌توان بار بیشتری بر دوش صنعت گذاشت تا خاموشی‌های خانگی کاهش یابد. بنابراین، اگرچه اظهارات مهندس حائری از دید علمی قابل قبول به نظر می‌رسد، اما در عمل کاملاً غیر ممکن است.

رئیس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران

21212