تعاونی‌ها نقش موثری در بهبود توازن انرژی ایفا می‌کنند
مطابق با گزارش‌ها، تأسیس تعاونی‌های انرژی تجدیدپذیر به عنوان یک مدل کسب‌وکار جمعی به اعضای آن این فرصت را می‌دهد که در زمینه سرمایه‌گذاری، تولید و توزیع انرژی‌های تجدیدپذیر مشارکت نمایند. این تعاونی‌ها نه تنها تأمین‌کننده برق مناطقی روستایی هستند، بلکه به کاهش آلودگی محیط زیست، ایجاد اشتغال و فراهم کردن منابع درآمد پایدار برای اقشار کم‌درآمد نیز می‌پردازند.
تعاونی‌های انرژی تجدیدپذیر، نهادهایی هستند که با هدف تولید و توزیع انرژی‌های تجدیدپذیر نظیر انرژی خورشیدی، بادی و آبی به وسیله اعضای خود که عموماً شامل ساکنان محلی یا گروه‌های شهروندی می‌شود، تأسیس می‌گردند.
هدف بنیادی ایجاد این تعاونی‌ها تأمین انرژی مطمئن و پاک برای اعضا همراه با فراهم کردن فرصت‌های شغلی و تشویق مشارکت عمومی در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است.
در سال‌های اخیر، بهره‌برداری از ظرفیت‌های بخش تعاون به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر و محور مشارکت با هدف کاهش ناترازی انرژی و بهبود کارایی در تأمین و مصرف منابع انرژی کشور در کانون توجه قرار گرفته و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در همکاری با نهادها و سازمان‌های مرتبط از جمله وزارتخانه‌های نیرو و نفت، برنامه‌های جامعی به منظور ارتقاء تعاونی‌های انرژی محور طراحی کرده است.
تشکیل تعاونی‌های انرژی تجدیدپذیر مزایای متعددی به همراه دارد که از جمله آن می‌توان به ایجاد فرصت‌های شغلی، تأمین انرژی پایدار، رساندن انرژی به مناطق محروم، تشویق مشارکت افراد، کاهش هزینه‌های انرژی، حمایت از محیط زیست و تأمین امنیت انرژی اشاره کرد.
این تعاونی‌ها با اتکا بر انرژی‌های تجدیدپذیر، که دارای آلایندگی کمتری هستند، در درازمدت به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی کمک می‌کنند. تأسیس تعاونی‌های انرژی تجدیدپذیر در نواحی روستایی یا دورافتاده می‌تواند به روشنایی و تأمین انرژی گرمایشی برای ساکنین این مناطق یاری رساند.
بدیهی است که طراحی و نگهداری نیروگاه‌های انرژی تجدیدپذیر به تخصص و دانش فنی نیازمند است که می‌تواند بسترهای اشتغال‌زایی را در مناطق محلی فراهم کند. همچنین، راه‌اندازی این تعاونی‌ها باعث افزایش میزان مشارکت اجتماعی می‌شود و به اعضا این فرصت را می‌دهد تا در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با انرژی خود دخالت داشته باشند و همچنین حس تعلق و مسئولیت در قبال منابع انرژی خود را افزون کنند.
به باور کارشناسان، تولید و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، شرایط را برای کاهش هزینه‌های انرژی فراهم می‌آورد و در نهایت به حفظ محیط زیست کمک خواهد کرد.
در این راستا، اخیراً بهزاد سام دلیری ـ مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان تهران، ناترازی انرژی را یکی از نگرانی‌های جامعه کار و تولید در استان تهران بیان کرده و عنوان کرده که این استان با وجود حدود ۲۴۶ هزار کارگاه صنعتی و تولیدی، حدود ۲۰ درصد از تولیدات کشور را تولید می‌کند و ناترازی‌ها اثرات منفی زیادی بر عملکرد این واحدها دارد.
وی از تشکیل کمیته‌ای تخصصی برای بررسی ناترازی انرژی خبر داده که اعضای آن با بازدید مکرر از کارخانجات و گفت‌وگو با مدیران به حل مشکلات کارفرمایان در زمینه ناترازی‌ها می‌پردازند.
بر اساس گفته‌های سام دلیری، مقدمات تشکیل اتحادیه تعاونی‌های انرژی تجدیدپذیر در استان تهران در حال پیگیری است که در بخشی از فعالیت‌های برون‌سپاری فعالیت خواهد کرد.
وی همچنین به راه‌اندازی چندین شرکت تعاونی در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و شناسایی نقاطی برای راه‌اندازی و پیاده‌سازی پنل‌های خورشیدی اشاره کرده است.
به تازگی، معاونت امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تفاهم‌نامه‌ای با سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بانک توسعه تعاون امضا کرده است که بر اساس آن، مبلغ ۱۰۰۰ میلیارد تومان از منبع بانک توسعه تعاون برای ناترازی برق اختصاص خواهد یافت.
این تفاهم‌نامه و طرح ارائه شده توسط معاونت تعاون بیانگر این است که در مرحله نخست، تولید مجموعاً ۶۰۰ مگاوات برق برای سه سال برنامه‌ریزی شده و سرمایه‌گذاری در شهرک‌های صنعتی در این طرح می‌تواند سودآوری داشته باشد چون برق تولیدی به صورت تضمینی توسط وزارت نیرو خریداری می‌شود و در زمانیکه شهرک صنعتی این نیروگاه را نصب کند، دیگر هیچ گاه قطع برق رخ نخواهد داد و این از جمله ضمانت‌های وزارت نیرو است.
ایجاد نیروگاه‌های خانگی با تأمین مالی جمعی، دایر کردن مزارع نیروگاهی با همکاری اقشار کم‌درآمد و ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر نزدیک به شهرک‌های صنعتی از جمله اهدافی است که وزارت تعاون از طریق تعاونی‌های انرژی تجدیدپذیر دنبال می‌کند.
خوشبختانه، مشارکت تعاونی‌ها در این زمینه موفق به جلب توجه برخی از شهرک‌های صنعتی برای تأسیس نیروگاه‌های بخش تعاون شده است؛ زیرا تولیدکنندگان در چارچوب تعاونی‌ها علاوه بر مشارکت در ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر، از معافیت در مدیریت مصرف بار نیز بهره‌مند می‌شوند و بدین‌ترتیب می‌توانند هزینه‌های تولید را کاهش داده و به سودآوری برسند.
طبق گزارش‌ها، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر روز به روز در حال افزایش است به طوری که بیش از ۳۰ درصد از انرژی برق جهان با اتکا بر منابع تجدیدپذیر تأمین می‌گردد.
از نظر متخصصان، تاسیس شرکت‌های تعاونی انرژی تجدیدپذیر با استفاده از یک برنامه فنی و مهندسی منظم می‌تواند موانع مالی و فنی تولید انرژی خورشیدی را برطرف کند. تشکیل این تعاونی‌ها علاوه بر تأمین برق برای مناطق روستایی، به ایجاد درآمدزایی برای آن‌ها نیز خواهد انجامید و مزایای این طرح شامل «کاهش آلودگی محیط زیست»، «ایجاد اشتغال»، «تأمین منابع درآمد پایدار برای اقشار کم‌درآمد» و «درآمد ارزی از طریق صادرات برای کشور» خواهد بود.
