حمایت آمریکا از سرمایه‌گذاری کلان امارات در زمینه هوش مصنوعی
توافقی میان امارات متحده عربی و ایالات متحده آمریکا منعقد شده است که به موجب آن، این کشور خلیج فارس می‌تواند بزرگ‌ترین مرکز تخصصی هوش مصنوعی را خارج از خاک ایالات متحده تأسیس کند. این توافقنامه بخشی از مجموعه توافق‌هایی است که در سفر اخیر دونالد ترامپ به خاورمیانه به امضا رسیده است و به طور خاص بر حوزه هوش مصنوعی متمرکز می‌باشد.
با این حال، این پیمان نگرانی‌هایی را نیز به همراه آورده است. در زمان مدیریت قبلی ایالات متحده، احتمالاً چنین اقدامی با محدودیت‌هایی مواجه می‌شد؛ زیرا مقامات واشنگتن همواره نگران احتمال دستیابی چین به این فناوری پیشرفته بوده‌اند.
توافق جدید، دسترسی گسترده‌تری به تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی را برای امارات فراهم می‌سازد. با اینکه ایالات متحده و امارات هنوز جزئیاتی درباره نوع تراشه‌های مورد استفاده در مراکز داده آینده منتشر نکرده‌اند، منابع آگاه به خبرگزاری رویترز اعلام کرده‌اند که امارات ممکن است از سال ۲۰۲۵ مجاز به واردات سالانه تا ۵۰۰ هزار واحد از پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی تولید شده توسط شرکت انویدیا باشد.
این توافق به عنوان یک موفقیت قابل توجه برای امارات متحده عربی تلقی می‌شود؛ کشوری که در تلاش است تا روابط خود را با متحد دیرینه‌اش، ایالات متحده آمریکا، و بزرگ‌ترین شریک تجاری‌اش، جمهوری خلق چین، به شکلی متوازن حفظ کند. این کشور در حاشیه خلیج فارس میلیاردها دلار صرف تبدیل شدن به یک بازیگر جهانی در عرصه هوش مصنوعی کرده است، اما در دوران ریاست جمهوری جو بایدن، محدودیت‌هایی در دسترسی به تراشه‌های تولید شده در ایالات متحده تجربه کرده است.
این قرارداد جدید گویای اعتماد دولت ترامپ به توانایی مدیریت ایمن این تراشه‌هاست. بخشی از این اعتماد با الزام به اداره مراکز داده از سوی شرکت‌های آمریکایی فراهم می‌شود.
ایالات متحده آمریکا همواره در خط مقدم نوآوری و توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی قرار داشته است، اما در سال گذشته، چین به عنوان یک رقیب جدی وارد این حوزه شده است. علی‌رغم اطمینانی که ترامپ ابراز کرده، برخی کارشناسان نگران هستند که ارتباطات تجاری با کشورهای خلیج فارس ممکن است کنترل ایالات متحده بر این فناوری نوظهور را تضعیف کند. همچنین، نگرانی‌هایی در مورد امکان سوءاستفاده چین از این مراکز داده به عنوان منابع اطلاعاتی وجود دارد.
مدیران ارشد شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و تولید تراشه، از جمله سام آلتمن مدیرعامل OpenAI و جنسن هوانگ مدیرعامل انویدیا، به نظر می‌رسد از این توافق حمایت می‌کنند؛ چراکه این امر می‌تواند محصولات آن‌ها را به بازاری جهانی بزرگ‌تر معرفی کند و سود قابل توجهی نصیب آن‌ها سازد.
کاخ سفید در بیانیه‌ای اعلام کرد که این توافق در زمینه هوش مصنوعی «شامل تعهد امارات متحده عربی به سرمایه‌گذاری، ساخت یا تأمین مالی مراکز داده در ایالات متحده می‌شود که حداقل از نظر اندازه و توانایی برابر با مراکز داده موجود در امارات خواهند بود. همچنین، این توافق شامل تعهدات تاریخی امارات برای همسو کردن مقررات امنیت ملی خود با ایالات متحده، از جمله تضمین‌های قوی برای جلوگیری از انتقال غیرمجاز فناوری‌های آمریکایی است.»
وزارت بازرگانی ایالات متحده ضمن اعلام این توافق، به تأسیس یک پردیس هوش مصنوعی به وسعت تقریبی ۲۵.۹ کیلومتر مربع در ابوظبی اشاره کرد که دارای ظرفیت ۵ گیگاوات برای مراکز داده هوش مصنوعی خواهد بود.
این پردیس توسط شرکت G42 که از حمایت دولت ابوظبی برخوردار است، راه‌اندازی خواهد شد. اما هوارد لوتنیک وزیر بازرگانی ایالات متحده بیان داشت که شرکت‌های آمریکایی این مراکز داده را مدیریت کرده و خدمات ابری با مدیریت ایالات متحده را در سطح منطقه ارائه خواهند داد. قابل ذکر است که ترامپ در سفر اخیر خود به عربستان سعودی نیز با ارسال تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی به این کشور موافقت کرده بود.
به گزارش اسناد منتشر شده در ایالات متحده، شرکت تراشه‌سازی کوالکام در حال توسعه یک مرکز مهندسی مرتبط با هوش مصنوعی است و Amazon Web Services، بخش خدمات ابری شرکت آمازون، با شرکای محلی در زمینه‌های امنیت سایبری و توسعه خدمات ابری همکاری خواهد کرد.
ایالات متحده سال‌ها به دنبال اجرای سیاست‌هایی برای محدود کردن دسترسی چین به نیمه‌هادی‌های پیشرفته بوده است، از جمله اطمینان از عدم انتقال این تراشه‌ها به چین عبر واسطه‌ها.
با این حال، به نظر می‌رسد که تحت مدیریت ترامپ، این مقررات در حال اصلاح و تعدیل هستند. دیوید ساکس، مقام ارشد هوش مصنوعی در دولت ترامپ، روز سه‌شنبه در ریاض عنوان کرد که محدودیت‌های صادراتی حکومت بایدن هیچ‌گاه به‌منظور محدود کردن دوستان، هم‌پیمانان و شرکای راهبردی برنامه‌ریزی نشده‌اند.
دسترسی بیشتر به امارات متحده عربی برای دریافت پیشرفته‌ترین تراشه‌های تولید شده توسط شرکت‌های نظیر انویدیا، به روشنی نشان‌دهنده یک تغییر اساسی در سیاست‌های ایالات متحده است.
محمد سلیمان، پژوهشگر ارشد مؤسسه خاورمیانه، در این رابطه اظهار داشت که این تغییر به امارات متحده عربی این فرصت را می‌دهد که همکاری‌های فناوری خود را با ایالات متحده تقویت کند و در عین حال روابط تجاری خود را با چین حفظ نماید.
او اضافه کرد: «این به معنای قطع ارتباط با چین نیست بلکه به معنای تنظیم مجدد استراتژی فناوری برای هم‌راستا شدن با استانداردها و پروتکل‌های آمریکایی در بخش‌های کلیدی است: پردازش، خدمات ابری و زنجیره تأمین تراشه.»
شایان ذکر است که موضوع هوش مصنوعی در رأس دستور کار سفر شیخ محمد بن زاید آل نهیان به واشنگتن در ماه دسامبر و در روزهای پایانی حاکمیت جو بایدن قرار داشت.
شرکت‌های G42 و MGX، به عنوان رهبران اصلی در پروژه‌های سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی امارات متحده عربی شناخته می‌شوند و در شرکت‌های بزرگ آمریکایی مانند OpenAI و xAI ایلان ماسک نیز سرمایه‌گذاری کرده‌اند. همچنین، شرکت مایکروسافت سال گذشته با توافق برای سرمایه‌گذاری ۱.۵ میلیارد دلاری در G42 موافقتیده است.
این دو شرکت اعلام کرده‌اند که این توافق همراه با تضمین‌های امنیتی است و تحت فشار ایالات متحده، G42 قبلاً اقدام به حذف سخت‌افزارهای چینی استفاده شده و همچنین سرمایه‌گذاری‌های چینی خود را به فروش رسانده است.
با این وجود، نام‌های بزرگ چینی مانند هواوی و علی‌بابا کلاد کماکان نقشی فعال در امارات متحده عربی ایفا می‌کنند و یک منبع مطلع در ماه فوریه به خبرگزاری رویترز گفت که قاچاق سازمان‌یافته تراشه‌های هوش مصنوعی به چین از کشورهایی نظیر مالزی، سنگاپور و امارات متحده عربی شناسایی شده است.
در عین حال و به موازات اعلام توافق جدید آمریکا برای ارسال تراشه‌های هوش مصنوعی به منطقه خاورمیانه، سهام شرکت انویدیا در معاملات اولیه روز جمعه به میزان ۰.۴ درصد به ۱۳۵.۳۰ دلار افزایش یافت. پس از توافق روز دوشنبه بین ایالات متحده و چین برای کاهش تعرفه‌ها به مدت ۹۰ روز، ارزش سهام این شرکت به میزان ۱۶ درصد بیشتر شد و برای نخستین بار در ماه‌های اخیر، ارزش بازار این غول فناوری از مرز ۳ تریلیون دلار فراتر رفت. این رشد پس از توافق انویدیا برای فروش تراشه‌های هوش مصنوعی به عربستان سعودی قوت گرفت و شرکت‌های دیگر تولید کننده تراشه هم روز جمعه افزایش قیمت سهام را تجربه کردند.
