چه مزایای حقوقی برای کارگران از مالیات معاف هستند؟

بر اساس تصمیمات شورای عالی کار، قانونگذار مزایای رفاهی و انگیزشی مثل بن کارگری، حق مسکن، حق اولاد و حق تاهل را از پرداخت مالیات معاف کرده است.

مزایای رفاهی و انگیزشی به تمامی پرداخت های نقدی و غیردلاری اطلاق می شود که به کارگران اضافه بر دستمزد پایه ارائه می گردد و هدف آن بهبود اوضاع معیشتی و افزایش سطح انگیزه شغلی این قشر است. به عنوان مثال، این مزایا شامل: بیمه درمان، کمک هزینه مسکن، بن کالا و سبد کالا می شوند که اصولاً در تأمین نیازهای پایه زندگی و ارتقای کیفیت زندگی کارکنان تأثیرگذارند.

از جنبه دیگر، مزایای انگیزشی عموماً به شکل پاداش ها و مشوق های نقدی یا غیردلاری به کارگرانی اعطا می شود که عملکرد بالاتری دارند یا به اهداف خاصی دست می یابند. این نوع مزایا رابطه مستقیمی با کارایی و بهره وری کارکنان دارد و به منظور تشویق به کارآمدی و افزایش انگیزه در محیط کار طراحی شده است.

مزایای رفاهی و انگیزشی نظیر حق مسکن، بن کارگری و حق اولاد در قانون کار به وضوح تعیین شده و مبلغ آن هر ساله به تصویب شورای عالی کار می رسد. همچنین دیگر مزایای رفاهی و انگیزشی نقدی و غیردلاری به طور توافقی و براساس قرارداد کار بین کارگر و کارفرما مشخص می شود.

طبق ماده ۸۳ قانون مالیات های مستقیم، درآمد مشمول مالیات حقوق شامل حقوق (مقرری یا مزد یا حقوق اصلی) و مزایای شغلی اعم از مستمر و غیرمستمر است که پس از کسر کسورات و معافیت های مقرر در این قانون محاسبه می شود.

همچنین در تبصره ۳ ماده ۳۶ قانون کار به وضوح اشاره شده که مزایای رفاهی و انگیزشی از جمله کمک هزینه مسکن، خواربار و کمک عائله مندی، پاداش افزایش تولید و سود سالانه جزء مزد ثابت و پایه محسوب نمی شوند، لذا مزایای انگیزشی و رفاهی از جمله بن خواربار، حق اولاد و کمک هزینه مسکن از پرداخت مالیات معاف است.

بر مبنای ماده ۳۶ قانون کار، مزد ثابت به مجموعه مزد شغل و مزایای ثابت که به دلیل شغل پرداخت می شود، اطلاق می گردد.

در تبصره ۱ این ماده آمده است: در کارگاه هایی که طرح طبقه بندی و ارزیابی مشاغل وجود ندارد، مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل به مزایای پرداختی از سوی کارفرما به موجب ماهیت شغل یا محل کار و جهت جبران مزد در ساعات کاری عادی اطلاق می شود، نظیر مزایای سختی کار، مزایای سرپرستی و فوق العاده شغل و غیره.

تبصره ۲ اعلام کرده که در کارگاه هایی که طرح طبقه بندی مشاغل اجرا شده، مزد گروه و پایه، مزد مبنا را شکل می دهد.

تبصره ۳ این ماده نیز تأکید دارد که مزایای رفاهی و انگیزشی از قبیل کمک هزینه مسکن، خواربار و کمک عائله مندی، پاداش افزایش تولید و سود سالانه جزء مزد ثابت و پایه محسوب نمی شود.

علاوه بر این، قانون مالیات های مستقیم در ماده ۹۱ برخی از درآمدهای حقوق و دستمزد را از پرداخت مالیات معاف کرده است که به شرح زیر است:

سنوات پایان خدمت
خسارت اخراج و بازخرید خدمت
حق سنوات
حقوق ایام مرخصی استفاده نشده
هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل
مسکن اعطایی در محل کارگاه یا کارخانه و خانه های ارزان قیمت سازمانی در محل کارخانه یا خارج از آن
مبالغ حاصل از بیمه جبران خسارت بدنی و درمان و امثال آن.
عیدی و پاداش پایان سال تا سقف یک دوازدهم معافیت مالیاتی سالانه
منازل سازمانی در اختیار ماموران کشوری
مبالغ پرداختی از جانب کارفرما برای معالجه کارکنان یا افراد تحت تکفل آن ها که به پزشک یا بیمارستان پرداخت می شود و نیاز به ارائه اسناد و مدارک دارد.
مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان تا سقف دو دوازدهم معافیت مالیاتی سالانه معادل اقلام

به علاوه این موارد، قانونگذار مزایای رفاهی و انگیزشی مانند کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار (بن کارگری)، کمک هزینه مسکن (حق مسکن)، کمک هزینه عائله مندی (حق اولاد) و حق تاهل را بر طبق مصوبات شورای عالی کار از مالیات معاف دانسته است.