فرونشست در کلان‌شهرهای جهانی؛ چالش‌های زیرساخت‌های شهری
شهرهای کلانی همچون نیواورلئان، مکزیکوسیتی، جاکارتا و رم به‌طور مداوم در حال شکستگی و فروافتادگی زمین هستند و هر سال چند سانتی‌متر در این روند کاهش ارتفاع دارند. تحقیقات گسترده‌ای این مسئله را به‌عنوان موضوعی فراتر از چند شهر خاص شناسایی کرده و نشان می‌دهد که صدها نقطه شهری در اقصی نقاط دنیا با این چالش جدی مواجه‌اند.
بر اساس گزارش ساینتیفیک آمریکن، محققان با بهره‌گیری از داده‌های راداری ماهواره‌ای، میزان فرونشست زمین را در ۴۶۵ شهر بزرگ که هر یک دارای جمعیتی بیش از یک میلیون نفر هستند، مورد بررسی قرار دادند.
در این تحقیق، دانشمندان با استفاده از تصاویری که از طریق رادار ماهواره‌ای به‌دست آمده، به اندازه‌گیری دقیق فرونشست پرداختند. این ماهواره‌ها قادرند با ثبت تصویر از یک ناحیه به‌طور پیوسته و تحلیل تغییرات سیگنال‌های برگشتی، حتی جابه‌جایی‌های اندازه‌ای به کوچکی چند میلی‌متر را شناسایی کنند.
در این پژوهش جدید، محققان توانستند با دقتی بسیار بالا به شناسایی تغییرات ارتفاع زمین پرداخته و به مقیاس‌هایی کوچک‌تر از چند خانه دست یابند. یافته‌ها نشان داد که شدیدترین فرونشست‌ها در نواحی جنوب شرق آسیا، غرب و مرکز آسیا و بخشی از آمریکای شمالی مشاهده می‌شود، در عین حال، برخی از شهرهای آمریکای جنوبی و آفریقا نیز با این چالش جدی مواجه‌اند.
دلایل فرونشست زمین در شهرهای بزرگ چیست؟
چندین فاکتور مختلف می‌توانند موجب فرونشست زمین شوند. به‌عنوان مثال، در نیویورک فشار حاصل از ساختمان‌های سنگین بر لایه‌های نرم خاک، منجر به متراکم شدن تدریجی آنها می‌گردد.
اما بیشترین عامل فرونشست در بسیاری از کلان‌شهرها به برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی نسبت داده می‌شود. آب در لایه‌های زیرزمینی برای حفظ فشار و استحکام خاک ضروری است. در زمان‌هایی که شرکت‌های آب‌رسانی، صنایع و دیگر مصرف‌کنندگان به‌طور گسترده‌ای از این آب‌ها برداشت می‌کنند، فشار درون ذرات خاک افزایش یافته و به مرور باعث فشرده شدن لایه‌های زمین می‌شود.
استخراج بی‌رویه آب‌های زیرزمینی یکی از اصلی‌ترین علل فرونشست به شمار می‌آید، چرا که این عمل به فشردگی لایه‌های خاک و کاهش سطح زمین منجر می‌شود.
تصور نمایید که در زیر یک شهر، بادکنکی بزرگ و پر از آب وجود دارد. این بادکنک را می‌توان به سفره‌های آب زیرزمینی تشبیه کرد. هنگامی که آب از این سفره‌ها برداشت می‌شود، به‌طرز مشابهی بادکنک به آرامی خالی و جمع می‌گردد. در نتیجه، زمین بالای آن به‌تدریج سقوط کرده و وضعیت فرونشست به وجود می‌آید.
