اطلاعات بیشتری درباره طرح شناسایی کارت آزاد سوخت و شروع افزایش تعداد جایگاهها از امروز
از آغاز سال ۱۴۰۵، مسائلی در خصوص طرحی مطرح شد که هدف آن ایجاد شناسه برای کارتهای آزاد در جایگاههای سوخت است.
در خبری از تسنیم اشاره شده که محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، در زمانی که مقرر شد نرخ سوم به ۱۰ هزار تومان افزایش یابد، درباره طرح شناسهدار کردن کارتهای جایگاه سوخت بیان کرده بود که با این اقدام، کنترل کارتهای آزاد از دست جایگاهداران خارج شده و در اختیار مردم قرار میگیرد. به این معنا که دیگر محدودیتی برای کارتهای آزاد جایگاه وجود نخواهد داشت؛ بلکه هر فردی که تصمیم به استفاده از سوخت دارد، ابتدا هویت خود را تایید میکند یعنی احراز هویت بر اساس اطلاعات کارت بانکی و شماره ملی از طریق سامانه مانا صورت میگیرد و سپس مطابق با سیاستهای اتخاذ شده، عمل میشود. در حال حاضر، چند جایگاه در تهران بهصورت آزمایشی این فاز را اجرا کرده و قصد داریم به سرعت آن را به تمامی کشور گسترش دهیم.
تغییر کاربری؛ انحراف بنزین به صنایع و حلالها
شایان ذکر است که پیشتر بیان شده بود که اجرای این طرح بهطور آزمایشی از مهرماه در یکی از استانها آغاز خواهد شد. در شرایط کنونی به نظر میرسد که تعداد بیشتری از جایگاههای سوخت به این طرح ملحق شدهاند و در سطح شهر با این موضوع برخوردهایی مشاهده میشود.
اما هدف این طرح چیست؟ به طور خاص میتوان گفت که حجم قاچاق بنزین به کشورهای دیگر به دلیل عوامل مختلف از جمله قابلیت اشتعال بالای آن، بسیار ناچیز است. با این حال، شاهد قاچاق داخلی سوخت در کشور هستیم.
بعضی برآوردها نشان میدهد که رقم این قاچاق به حدود ۴ تا ۵ میلیون لیتر در روز میرسد. قاچاق داخلی به معنای آن است که گاهی گروههایی اقدام به خروج بنزین از چرخه رسمی کرده و در مناطق خاصی با قیمتهای بالا به فروش میرسانند.
همچنین، یکی دیگر از مسیرهای قاچاق داخلی سوخت، که ممکن است حجم آن از مصرف بنزین قاچاق شده توسط خودروها بیشتر باشد، در حوزه صنعت است. در مواردی مشاهده شده که بنزین خارجشده از چرخه رسمی به کارخانجات منتقل شده و به عنوان جایگزینی برای حلالهای صنعتی مانند تینر استفاده میشود. این موضوع به دلیل تفاوت قیمت بین بنزین و محصولات مشابه به وقوع میپیوندد.
هدفگذاری برای کاهش مصرف خارج از شبکه
هدف از شناسهدار کردن کارتهای آزاد جایگاههای سوخت این است که بتوان به نوعی این مشکل را برطرف کرد. در صورتی که این طرح موفق شود مصرف خارج از شبکه بنزین را به نیمی کاهش دهد، این به معنای کاهش ۲.۵ میلیون لیتر در روز خواهد بود که در مقایسه با وضعیت ناترازی کنونی و اثرات ناشی از افزایش قیمت نرخ سوم از ۵ به ۱۰ هزار تومان، تأثیر قابل توجهی خواهد داشت.
گامبهگام با فرآیند سوختگیری در طرح جدید
اما مراحل شناسنامهدار شدن چگونه است و مردم هنگام مراجعه به جایگاه چه روندی را طی خواهند کرد؟ در صورتی که فرد قصد استفاده از کارت آزاد جایگاه را داشته باشد، قبل از شروع فرآیند سوختگیری باید از طریق دستگاه کارتخوان، رمز دریافت کند.
در این مرحله، استعلامی انجام میشود؛ به گونهای که با کشیدن کارت بانکی، اطلاعات کد ملی صاحب کارت از سامانه استعلام گرفته میشود. این اقدام به شناسایی مصرفکنندگان سوخت در سطح کشور کمک کرده و امکان جمعآوری اطلاعات مصرف سوخت هر خانوار را فراهم میآورد.
براساس فرآیندی که در حال حاضر در جایگاههای سوخت در حال اجراست، برای انجام استعلام، شبکه بانکی مبلغ هزار تومان به عنوان هزینه کارمزد دریافت میکند و در رسید این کارمزد، رمز کارت آزاد جایگاه نیز درج میشود.
به این ترتیب، بهرهبرداری از کارتهای جایگاهها تنها با این رمز یکبار مصرف ممکن خواهد بود و دیگر مرز ۱۱۱۱ معتبر نخواهد بود.
عدم امکان سوختگیری با کارت جایگاه برای خانوارهای بدون خودرو
تحقیقات انجام شده نشان میدهد که نکته دیگری که در این خصوص وجود دارد این است که مالکیت خودرو به کد ملی تمامی اعضای خانواده مرتبط شده است. این به این معناست که اگر یک خانواده خودرو نداشته باشد، امکان سوختگیری از طریق کارتهای سوخت آزاد جایگاهها برای آنها وجود نخواهد داشت.
در نهایت به نظر میرسد هدف اصلی این طرح بیشتر از هر چیز، جمعآوری دادههای مصرف بنزین در میان خانوارها است تا از این طریق جلوی سوءاستفاده از برخی کارتهای سوخت جایگاه که بدون نام مشخصی استفاده میشد، گرفته شود.
۲۱۷
