افزایش اخیر تنها به واسطه حمایت بازارساز نبوده و نقش پررنگ سرمایه‌گذاران حقیقی در معاملات مشهود است

این تحلیل‌گر با اشاره به رشد ناگهانی اخیر در بازار بورس اظهار داشت: افزایش قابل‌ توجه اخیر تنها به دلیل حمایت‌ های بازارساز نیست، بلکه فعالیت محسوس سرمایه‌گذاران حقیقی نیز در دادوستدها بسیار موثر بوده است.

علیرضا خان‌محمدی، تحلیل‌گر بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار بورس‌نیوز به بررسی وضعیت اخیر بازار سهام پرداخته و اظهار کرد: بازگشایی بازار برخلاف پیش‌بینی‌ها رقم خورد؛ نه تنها از بعد بنیادی، بلکه از این نظر که بازار بعد از یک درگیری نظامی و در تداوم آتش‌بس، بازگشایی شد که هیچ توافق شفاهی در پس آن وجود نداشت و همچنان فعالیت‌ها و تهدیدات نظامی ادامه داشت. در چنین وضعیتی انتظار می‌رفت بازار تحت تأثیر هیجانات ناشی از خطرات جنگ، مسائل ژئوپلیتیک، فشارهای اقتصادی و نگرانی‌هایی چون محاصره دریایی چند روزی را با دادوستدهای منفی و فشار فروش سپری نماید و حتی شاهد کاهش ۲۰ درصدی در شاخص باشیم.

وی در تشریح دلایل غافلگیری بازار اضافه کرد: آنچه واقعاً به وقوع پیوست، موجب شگفتی بسیاری شد؛ زیرا برخی از فعالان بازار بر این باور بودند که جنگ به پایان رسیده است و همچنین حمایت‌های مورد انتظار از بازار، حمایت‌های قوی و اثربخشی بودند. حتی قبل از بروز این تنش‌ها، شرکت‌ها از منظر بنیادی دارای ارزندگی بودند و اگر فشاری در بازار احساس می‌شد، بیشتر به خاطر ترس از جنگ، صدمات به زیرساخت‌ها و معضلات امنیتی بود، نه به دلیل ضعف بنیادی در شرکت‌ها.

خان‌محمدی در توضیح نقش گزارش‌های مالی و وضعیت صنایع افزود: در زمان بسته بودن بازار، فعالان وقت کافی داشتند تا به‌طور دقیق گزارش‌های شرکت‌ها، به‌خصوص گزارش‌های سال گذشته را بررسی نمایند و تعداد گزارش‌های مثبت نیز ناچیز نبود. در میان صنایع مختلف، گروه‌هایی مثل سیمان، غذایی، دارویی و بعضی از فلزات مورد توجه قرار گرفتند. در بخش فلزات نیز شرکت‌هایی که زنجیره تولید آنها به شرکت‌های آسیب‌دیده ارتباط نداشت و مواد اولیه‌شان به دلیل جنگ دچار اختلال نشده بود، با استقبال خوبی از جانب بازار روبرو شدند.

وی در ارزیابی علت افزایش تقاضا در بازار گفت: بخش عمده‌ای از رشد اخیر، فقط به حمایت بازارساز مربوط نمی‌شود، بلکه حضور سرمایه‌گذاران حقیقی در معاملات نیز به طور چشمگیری نمایان است. برخلاف پیش‌بینی‌های اولی که تصور می‌شد حقوقی‌ها نقش کلیدی در حمایت از بازار ایفا کنند، در این چند روز حقوقی‌ها بیشتر در سمت فروش قرار گرفتند و بخش عمده‌ای از عرضه‌ها را انجام دادند. حقیقی‌ها با تکیه بر گزارش‌های مثبت، خرید سهام بنیادی را در نظر داشتند.

این تحلیل‌گر بازار سرمایه در توضیح تأثیر فضای مذاکرات بر رفتار بازار گفت: علاوه بر بنیان‌های محکم برخی شرکت‌ها، پر رنگ‌تر شدن مباحث مرتبط با مذاکرات و نرمش‌هایی که در پی آن ایجاد شد، به تقویت روحیه مثبت بازار کمک نمود. همین فضا موجب شد حتی برخی سهام‌هایی که از لحاظ ارزندگی در موقعیت مناسبی قرار نداشتند نیز از محل هیجان رشد کنند. البته این هیجان در برخی موارد به طور غیرمستقیم با عوامل بنیادی ارتباط داشت؛ زیرا در صورت تحقق توافق، شرکت‌هایی که به دلیل فرسودگی تجهیزات، مشکلات بهبود تولید و از دست دادن بازارهای صادراتی در تنگنا بودند، می‌توانند دوباره به مدار فعالیت برگردند و از این جهت، بخشی از خوش‌بینی بازار به آسانی قابل توجیه است.

وی درباره وضعیت معاملات اخیر بازار تأکید کرد: بخشی از سهام که رشدهای ۴۰ تا ۵۰ درصدی را تجربه کردند، به طور طبیعی با مقدار عرضه‌ای مواجه شدند؛ زیرا تمامی این افزایش‌ها به طور حتم با واقعیت‌های بنیادی متناسب نبود. به همین علت، در برخی نمادها صف‌های خرید تجمع یافته و حتی تعدادی از آنها به محدوده منفی رسیدند که این موضوع نیز ناشی از همان عامل هیجانی و بازگشایی ناگهانی برخی سهام بود.

خان‌محمدی در توضیح چشم‌انداز بازار در صورت پیشرفت گفتگوها گفت: اگر توافقی شکل بگیرد، فضای مثبت بازار به ادامه‌دار بودن خود ادامه خواهد داد؛ چون این موضوع می‌تواند برای گروه‌هایی نظیر بانک‌ها و شرکت‌های صادراتی بسیار امیدبخش باشد. تحقق توافق نه تنها بر کلیت بازار تاثیر خواهد گذاشت، بلکه می‌تواند برای مدتی، حتی تا یک یا دو ماه، فضای مثبتی در بازار سرمایه فراهم کند؛ هرچند این به معنای تداوم صف‌های خرید سنگین نیست، بلکه بیشتر برتری جو مثبت در معاملات را به تصویر می‌کشد.

وی در توضیح آثار وسیع‌تر توافق بر شرکت‌ها اشاره کرد: بسیاری از شرکت‌ها به دلیل تحریم‌ها، جنگ و فشارهای مختلف با معضلاتی روبرو بوده‌اند و در صورت دستیابی به توافق و کاهش تحریم‌ها، امکان انجام اصلاحات ساختاری برای دولت به راحتی فراهم می‌شود. این موضوع می‌تواند به حذف برخی رانت‌ها و کاهش محدودیت‌های سیاست‌گذاری منجر گردد. همچنین در صنایعی که سال‌ها تحت فشار قیمت‌گذاری دستوری بوده‌اند، امکان حرکت به سمت سازوکار عرضه و تقاضا بیشتر خواهد شد و این امر نیز به عنوان یک عامل مثبت برای سودآوری شرکت‌ها از نظر بازار تلقی می‌شود.

این تحلیل‌گر بازار سرمایه در ارزیابی دوره کوتاه‌مدت بازار بیان کرد: تا زمان دستیابی به توافق، بازار همچنان نسبت به اخبار حساس خواهد بود و نوسانات مثبت و منفی بر اساس اطلاعات و اخبار ادامه خواهد داشت. با این حال، روند کلی در حال حاضر مثبت است. حتی در صورت بروز برخی چالش‌ها در روند مذاکرات، برخی از صنایع نظیر دارویی‌ها و سیمانی‌ها همچنان می‌توانند مسیر مثبت خود را حفظ نمایند.

خان‌محمدی در پایان یادآور شد: اگر پیشرفت چشمگیری در مذاکرات مشاهده نشود و تحولات کُند پیش برود، از هفته آینده بازار به سمت متعادل‌تری در معاملات حرکت خواهد کرد.