متوسط درآمد و هزینه‌های خانوارهای ایرانی در سال ۱۴۰۴ منتشر گردید

طبق داده‌های به‌دست‌آمده از طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار که توسط مرکز آمار ایران ارائه شده، در سال ۱۴۰۴، متوسط هزینه خالص سالانه برای یک خانوار شهری ۳۹۲ میلیون تومان و برای یک خانوار روستایی ۲۲۰ میلیون تومان برآورد شده است.

استان تهران با درآمدی معادل ۷ میلیارد و ۲۱۰ میلیون و ۱۵ هزار ریال، بالاترین و استان سیستان و بلوچستان با ۲ میلیارد و ۸۳۴ میلیون و ۶۱۲ هزار ریال، پایین‌ترین متوسط درآمد سالانه خانوار شهری را در سال ۱۴۰۴ به خود اختصاص داده‌اند.

طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار که قدمتی بالغ بر ۵۰ سال دارد، یکی از طرح‌های کلیدی آماری مرکز آمار ایران به شمار می‌آید و به دنبال ارزیابی متوسط هزینه‌ها و درآمد خانوارها در مناطق شهری و روستایی در سطح کشور و استان‌ها است. در سال ۱۴۰۴، تعداد ۱۸ هزار و ۷۶۸ خانوار نمونه در مناطق شهری و ۱۷ هزار و ۸۵۶ خانوار نمونه در مناطق روستایی در چارچوب این طرح مورد بررسی قرار گرفتند.

افزایش ۴۵.۴ درصدی هزینه خانوار شهری

تحلیل نتایج حاصل از این طرح در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که متوسط هزینه کل خالص سالانه یک خانوار شهری به ۳ میلیارد و ۹۱۹ میلیون و ۴۲۷ هزار ریال رسیده که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، ۴۵.۴ درصد افزایش یافته است.

بر اساس اطلاعات سالانه خانوار شهری، یک میلیارد و ۱۰۸ میلیون و ۱۶۵ هزار ریال معادل ۲۸.۳ درصد به هزینه‌های خوراکی و دخانی اختصاص داشته و ۲ میلیارد و ۸۱۱ میلیون و ۲۶۲ هزار ریال معادل ۷۱.۷ درصد نیز مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است.

در میان موارد خوراکی و دخانی، بیشترین سهم به هزینه گوشت با ۲۲.۹ درصد تعلق دارد و در حوزه هزینه‌های غیرخوراکی، اسکان، سوخت و روشنایی با ۵۸.۱ درصد بالاترین سهم را در اختیار دارند.

متوسط درآمد اعلام‌شده سالانه یک خانوار شهری به ۴ میلیارد و ۸۴۶ میلیون و ۱۰۵ هزار ریال رسیده که نسبت به سال گذشته ۴۱.۲ درصد افزایش داشته است. بنابراین، در سال ۱۴۰۴، نرخ_growth_ درآمد سالانه خانوارهای شهری نسبت به نرخ رشد متوسط هزینه کل سالانه کمتر بوده است.

بررسی منابع تأمین درآمد خانوارهای شهری حاکی از این است که ۳۰.۲ درصد درآمد از مشاغل حقوق‌بگیری، ۱۵.۹ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۵۳.۹ درصد از محل درآمدهای غیرشغلی حاصل شده است.

تغییر در استفاده از لوازم عمده زندگی

مقایسه درصد خانوارهای شهری استفاده‌کننده از لوازم زندگی ضروری در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که سهم خانوارهای دارای تلویزیون رنگی از ۹۷.۳ به ۹۷.۴ درصد، جاروبرقی از ۹۲.۶ به ۹۳.۷ درصد، ماشین لباسشویی از ۸۹.۶ به ۹۱.۲ درصد، یخچال‌فریزر از ۶۹.۳ به ۷۱.۵ درصد و اتومبیل شخصی از ۵۴.۹ به ۵۷ درصد افزایش یافته است.

در عوض، سهم خانوارهای استفاده‌کننده از مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار از ۱۶.۱ به ۱۵.۲ درصد کاهش یافته است. همچنین، سهم خانوارهای دارای ماشین ظرفشویی در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ بدون تغییر و برابر با ۹.۶ درصد باقی مانده است.

در سال ۱۴۰۴، عمده‌ترین نوع سوخت مصرفی برای گرمایش در ۹۵.۸ درصد خانوارهای شهری، از گاز طبیعی (شبکه عمومی) استفاده شده است.

هزینه و درآمد خانوارهای روستایی

متوسط هزینه کل خالص سالانه یک خانوار روستایی در سال ۱۴۰۴ به ۲ میلیارد و ۲۰۳ میلیون و ۷۳۸ هزار ریال رسیده که نسبت به سال قبل، ۵۲.۳ درصد افزایش داشته است.

از کل هزینه سالانه خانوارهای روستایی، ۹۱۸ میلیون و ۴۶۸ هزار ریال معادل ۴۱.۷ درصد به هزینه‌های خوراکی و دخانی اختصاص دارد و یک میلیارد و ۲۸۵ میلیون و ۲۷۰ هزار ریال معادل ۵۸.۳ درصد مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است.

در بین هزینه‌های خوراکی و دخانی، گوشت با سهم ۲۱.۳ درصد، بالاترین سهم را داراست و در بین هزینه‌های غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۳۸.۴ درصد در صدر قرار گرفته‌اند.

متوسط درآمد اعلام‌شده سالانه یک خانوار روستایی نیز ۲ میلیارد و ۹۷۱ میلیون و ۷۴ هزار ریال بوده که نسبت به سال قبل ۴۷.۵ درصد رشد داشته است. لذا، در سال ۱۴۰۴، افزایش متوسط درآمد سالانه خانوارهای روستایی نیز کمتر از رشد متوسط هزینه کل سالانه مشاهده می‌شود.

نیازمندی‌های تأمین درآمد خانوارهای روستایی نشان می‌دهد ۳۰.۷ درصد از درآمدها از مشاغل مزد و حقوق‌بگیری، ۲۹.۱ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۴۰.۲ درصد از محل درآمدهای غیرشغلی تأمین شده است.

وضعیت لوازم عمده زندگی در خانوارهای روستایی

مقایسه نسبت خانوارهای روستایی دارنده لوازم عمده زندگی در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که سهم خانوارهای دارای اجاق گاز از ۹۸.۶ به ۹۸ درصد کاهش یافته است.

به‌طور همزمان، سهم خانوارهای دارنده جاروبرقی از ۷۴.۵ به ۷۵.۱ درصد، ماشین لباسشویی از ۶۵.۸ به ۶۷.۴ درصد، یخچال‌فریزر از ۵۹.۸ به ۶۱.۶ درصد و اتومبیل شخصی از ۳۸.۸ به ۴۱ درصد افزایش یافته است.

سهم خانوارهای استفاده‌کننده از مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار از ۳.۱ به ۲.۷ درصد کاهش یافته و سهم خانوارهای دارای ماشین ظرفشویی از ۰.۷ به ۰.۹ درصد رسیده است. همچنین، سهم خانوارهای دارای تلویزیون رنگی نیز در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ بدون تغییر و برابر با ۹۵.۳ درصد بوده است.

در سال ۱۴۰۴، عمده‌ترین نوع سوخت مصرفی برای گرمایش در ۸۳.۲ درصد از خانوارهای روستایی، گاز طبیعی (شبکه عمومی) محسوب شده و ۶.۴ درصد از خانوارها نیز از نفت سفید به‌عنوان سوخت استفاده کرده‌اند.

هزینه و درآمد خانوارها به تفکیک استان

تحلیل متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار شهری نشان‌دهنده این است که استان تهران با ۵ میلیارد و ۷۷۵ میلیون و ۹۱۳ هزار ریال بالاترین و استان سمنان با ۲ میلیارد و ۲۲۹ میلیون و ۶۷۰ هزار ریال کمترین هزینه را در سال ۱۴۰۴ تجربه کرده‌اند.

همچنین، استان تهران با ۷ میلیارد و ۲۱۰ میلیون و ۱۵ هزار ریال، بالاترین و استان سیستان و بلوچستان با ۲ میلیارد و ۸۳۴ میلیون و ۶۱۲ هزار ریال، پایین‌ترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری را در سال ۱۴۰۴ به نام خود ثبت کرده‌اند.

در بخش روستایی، استان بوشهر با ۳ میلیارد و ۳۹۵ میلیون و ۸۸۲ هزار ریال، بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با یک میلیارد و ۲۲۰ میلیون و ۸۱۱ هزار ریال، کمترین متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار روستایی را داشته‌اند.

از لحاظ متوسط درآمد سالانه نیز استان مازندران با ۴ میلیارد و ۶۹۲ میلیون و ۶۲۵ هزار ریال، بالاترین و استان سیستان و بلوچستان با یک میلیارد و ۴۳۸ میلیون و ۳۰۵ هزار ریال، پایین‌ترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار روستایی را در سال ۱۴۰۴ به خود اختصاص داده‌اند.

لازم به ذکر است که نشریه نتایج این طرح به زودی در درگاه ملی آمار به آدرس www.amar.org.ir منتشر خواهد شد.