واکنش بازنشستگان نسبت به تغییر روش محاسبه حقوق/ وقتی دولت قادر به پرداخت افزایش حقوق نیست، چه تفاوتی دارد؟
اظهارات اسدالله چراغی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، درباره امکان بازنگری در شیوه محاسبه حقوق بازنشستگان، واکنش‌های گسترده‌ای را در میان جامعه هدف به همراه داشت. چراغی اظهار داشت که استفاده از میانگین ضرایب دستمزد به عنوان مبنای تعیین مستمری، می‌تواند به افزایش حقوق و مزایای بازنشستگان منجر شود؛ پیشنهادی که در صورت تصویب و اعمال، ساختار فعلی محاسبه مستمری را دستخوش تغییرات عمده خواهد کرد. اما بررسی نظرات نمایش داده شده نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از بازنشستگان قبل از هر گونه تغییر در فرمول محاسبه، خواستار وصول وعده‌های قبلی و دریافت مطالبات معوق خود هستند.
یکی از اولین واکنش‌ها به این خبر به طور مستقیم ناظر به توان مالی دولت برای اعمال افزایش حقوق بود. یکی از کاربران نوشت: «اگر دولت قادر به پرداخت افزایش حقوق نیست، چه دلیلی بر این وجود دارد که حقوق را افزایش دهند؟ در پنج ماه گذشته هنوز موفق به پرداخت معوقات نشده‌ایم.» این نگرانی در کامنت دیگری نیز با صدای بلندتری مطرح شد: «سلام، اگر توان پرداخت ندارید، صراحتاً اعلام نمایید.»
در این راستا، یکی از بازنشستگان به معوقات بازنشستگان فراجا اشاره کرد و پرسید: «سلام، مبالغ معوقه بازنشستگان فراجا چه زمانی به حساب‌ها واریز خواهد شد؟» یکی دیگر از کاربران که به عدالت در پرداخت‌ها بحران کرده بود، نوشت: «فقط در پی عدالت اجتماعی در نظام حقوق بازنشستگی کشور هستیم.»
مسئله معوقات، یکی از مکررترین دغدغه‌های ارائه شده از سوی کاربران بود. یکی از آنها ابراز داشت: «سلام، آیا ما چه ارزشی داریم؟ مابه‌التفاوت پنج ماه حقوق ۵۲۰۰۰۰۰ تومان برای بازنشسته‌ای که تمام عمرش را برای شما صرف کرده چرا پرداخت نمی‌شود؟» این کامنت به وضوح نشان می‌دهد که برای برخی از مخاطبان، وعده افزایش حقوق تنها زمانی معنادار خواهد بود که مطالبات معوق نیز تسویه گردد.
کاربر دیگری با یادآوری وعده‌های گذشته درباره پشتیبانی از بازنشستگان نوشت: «سلام، جالب است که فقط در حرف از این قشر حمایت می‌شود، ولی در عمل، به ازای مدت زمان زیادی، تنها به مقدار ناچیزی به حقوق افزوده می‌شود که حتی پاسخگوی نرخ افزایش اجاره و خدمات خود دولت نیز نیست.»
این کاربر همچنین به پرداخت حق بیمه در دوران خدمت اشاره کرد و افزود: «می‌گویند طبق قانون باید حقوق هر ساله متناسب با نرخ تورم افزایش یابد؛ اما برای این گروه که سال‌ها از حقوق خود مبالغی را پرداخت کرده‌اند، اکنون می‌گویند منابع وجود ندارد.»
اعتراضات به شکاف میان تورم و درآمد نیز در چندین پیام به چشم می‌خورد. یک کاربر به شکلی ساده اما تند پرسید: «آیا از تورم هم خبر دارید؟» دیگری نوشت: «تورم و گرانی به شدت زندگی بازنشسته‌ها را تحت فشار قرار داده است.» یکی دیگر از کاربران با بیان تلخی نوشت: «از این سخنان تکراری و بی‌حاصل خسته نشده‌اید؟ حتی با سه قرص نان برای سه وعده و یک ماست، کل ماه سخت می‌شود.»
در همین حین، یک بازنشسته فرهنگی درخواست توجه به وضعیت معیشتی همکاران خود را مطرح کرد و گفت: «لطفاً به وضعیت حقوق بازنشستگان فرهنگی رسیدگی نمایید، زیرا به سبب گرانی مجبور به حذف بسیاری از مواد غذایی ضروری شده‌ایم.»
برخی از کاربران نیز به کلی نسبت به فرمول پیشنهادی جدید خوش‌بین نبودند. یکی از آنها با تأکید اعلام کرد: «این روش به طرز فاجعه‌باری به نفع بازنشسته‌ها نیست. چطور محاسبه می‌کنید؟» کاربری دیگر نیز نسبت به اصل وعده افزایش حقوق شک و تردید داشت و نوشت: «فرمول جدید به وضوح برای افزایش حقوق بازنشستگان نیست. نزدیک به پنج ماه است که بازنشستگان هنوز موفق به دریافت معوقات خود نشده‌اند.»
این حس بی‌اعتمادی در یکی از کوتاه‌ترین نظرات با صراحتی بسیار نمایان بود: «مطمئناً باور کردیم!» با این حال، برخی دیگر همچنان خواستار اقدام عملی از جانب مسئولین بودند. یکی از کاربران نوشت: «به فکر بازنشسته‌ها باشید» و کاربر دیگری با لحنی گلایه‌آمیز گفت: «بسیار متاسفم. پس از این همه سال خدمت، این شده حقوق ما.»
نحوه محاسبه حقوق و سوابق بیمه نیز از دیگر محورهای مورد بحث در نظرات بود. یکی از کاربران پرسید: «آیا حق بیمه خود ما نیست؟» کاربری دیگر درباره سابقه کاری خود نوشت: «چرا ادارات مبالغ بیمه را برای کارمندان کم واریز می‌کنند که هم به ضرر بیمه تأمین اجتماعی و هم به ضرر افرادی که بازنشسته می‌شوند؟ مثلاً من ۳۰ سال در منابع آب لرستان با ۳۱ ماه ایثارگری و تحت قرارداد معین با ۵ میلیون تومان بازنشسته شدم، به کجا باید مراجعه کنم؟»
علاوه بر انتقادات، برخی از کاربران پیشنهادات ملموسی برای تغییر روش محاسبه حقوق بازنشستگان ارائه کردند. یکی از آنان پیشنهاد کرد که از سال ۱۴۰۶، حکم حقوق بازنشستگان کشوری بر اساس میانگین پنج سال خدمت محاسبه شود که این روش «هم به عدالت نزدیک‌تر است و هم مانع سوءاستفاده بعضی افراد از پست‌های مدیریتی در سال‌های آخر می‌شود.»
پیشنهادی دیگر درباره پرداخت پاداش پایان خدمت نیز مطرح گردید. یکی از کاربران خواست که از سال ۱۴۰۶ به‌جای پرداخت نقدی پاداش پایان خدمت، سهام شرکت‌های تولیدی طیق واگذاری شود و تا ۳۰ سال حق فروش یا واگذاری این سهام را نداشته باشد و فقط سود سهام هر سه ماه به حساب بازنشسته واریز گردد.
دغدغه عدالت میان شاغلان و بازنشستگان نیز از دیگر مطالبات کاربرانی بود. یکی از آنان نوشت: «تمامی بازنشستگان دولت انتظار دارند که تمامی مزایای رفاهی، نقدی و غیر نقدی و پاداش‌های شاغلین به طور یکسان به بازنشستگان همان دستگاه‌ها نیز پرداخت گردد.»
کاربری دیگر خطاب به مجلس اینگونه نوشت: «مجلس محترم نگاهی هم به دیگر بازنشستگان کشوری بیاندازد تا ببینند این بندگان خدا با مبالغ ناچیز چگونه روزگار خود و خانواده را می‌گذرانند.»
در قسمتی دیگر از نظرات، توجه به سابقه و تحصیلات نیز مورد توجه قرار گرفت. یک بازنشسته کشوری مطلبی را مطرح کرد: «خواهشمندم حقوق‌ها را بر اساس زحماتی که برای تحصیلات و مدارک و کارهای مفید انجام شده، برآورد کنید.» و کاربری دیگر نیز با ابراز شکایت کوتاه پرسید: «چرا با بازنشسته‌ها اینگونه رفتار می‌کنید؟»
در نهایت، یکی از مخاطبان به رقم پایین دریافتی خود اشاره کرد و نوشت: «شش میلیون چه ارزشی دارد که از آن هم کسر می‌کنید؟»
این واکنش‌ها به روشنی نشان می‌دهد که بسیاری از بازنشستگان، تنها در صورتی به تغییر فرمول محاسبه مستمری اهمیت خواهند داد که در نهایت تغيير محسوس و واقعی در دریافتی‌های آنها پدید آید. نظرات بیشتر حول چند خواسته محوری می‌چرخد: پرداخت معوقات، رفع شکاف بین حقوق و تورم، تحقق همسان‌سازی، انصاف در پرداخت مزایا بین شاغلان و بازنشستگان، تجدیدنظر در نحوه محاسبه مستمری و تبدیل وعده‌های حمایتی به عمل کاربردی.
واقعیت این است که واکنش‌های کاربران نشان می‌دهد، مسأله اساسی برای تعداد زیادی از بازنشستگان تنها این نیست که «فرمول محاسبه حقوق چگونه تنظیم می‌شود»؛ بلکه این مهم به عواقب این فرمول در زندگی روزمره و معیشتی آنها ارتباط دارد.
۲۲۳۲۲۴
