راز ماندگای مسی و رونالدو؛ میانگین سن بازیکنان چگونه در سه دهه افزایش یافت؟
همین روند اکنون به طور کامل در جام جهانی ۲۰۲۶ به نمایش درآمده است، جایی که ۸ بازیکن در دههی چهل سالگی خود حضور دارند. نکتهی جالب این است که این افزایش سن، همزمان با ظهور ستارگان نوجوانی مانند لامین یامال، اندریک و بارا ساپوکو اندیایه رخ داده است. بنابراین، فوتبال لزوماً به این دلیل پیرتر نمیشود که بازیکنان جوان ناپدید شدهاند؛ بلکه به این دلیل پیرتر میشود که بازیکنان باتجربه دیرتر کنار میروند.
تحقیقات نشان میدهد فوتبالیستهای حرفهای هنوز در اواسط تا اواخر دههی بیست زندگی خود به اوج فیزیکی میرسند، هرچند سن دقیق آن به پست بازیکن بستگی دارد. و در حالی که پیری تدریجی است، بازیکنان در دههی سی سالگی شروع به از دست دادن سرعت انفجاری و استقامت لازم برای حفظ دویدن با شدت بالا میکنند که فوتبال مدرن بیشترین نیاز را به آن دارد.
مطالعهی طولانیمدتی روی بازیکنان برتر اسپانیا نشان داد این کاهش استقامت در میان مدافعان کناری، هافبکهای کناری و مهاجمان بیشتر مشهود است، زیرا نقش آنها به شتاب انفجاری برای گلزنی یا محافظت از محوطهی دروازهبان خود متکی است. درمقابل، مدافعان مرکزی و هافبکهای مرکزی با افزایش سن، پاسدهندههای دقیقتری شدند که نشان میدهد موقعیتیابی، پیشبینی و تصمیمگیری به تدریج جایگزین کاهش سرعت میشود.
مسی شاید بهترین نمونه از نحوهی سازگاری بازیکنان نخبه با افزایش سن باشد. دادههای ردیابی فیفا نشان میدهد مسی حدود ۶۴ درصد از حرکات خود در جام جهانی ۲۰۲۶ را به پیادهروی اختصاص داده است تا انرژی را برای لحظات تعیینکننده ذخیره کند. این موضوع به وضوح ثابت میکند که علم ورزش، زیستشناسی پیری را تغییر نداده؛ بلکه نحوهی واکنش باشگاههای فوتبال به آن را تغییر داده است.
مسی حدود ۶۴ درصد از حرکات خود در جام جهانی ۲۰۲۶ را به پیادهروی اختصاص داده است تا انرژی را برای لحظات تعیینکننده ذخیره کند
مطالعهای از نوع مروری در سال ۲۰۲۴ روی ورزشکارانی که دوران حرفهای طولانیتری داشتند، همبستگی بین ماندگاری در اوج بازی و تمرینهای روزافزون فردی را نشان داد. مربیان اکنون به جای تجویز برنامهای یکسان برای کل تیم، حجم تمرین را براساس سابقهی مصدومیت، ریکاوری، پاسخ به تمرین و ظرفیت بدنی هر بازیکن تنظیم میکنند. با افزایش سن بازیکنان، تجربه به مزیتی رقابتی تبدیل میشود و آنها کاهش تواناییهای جسمانی خود را با تصمیمگیری بهتر، هوش بازی و درک بهتر از محدودیتهای خود جبران میکنند.
برای درک این موضوع که چه عواملی دوران حرفهای طولانیتر را از کوتاهتر جدا میکند، پژوهشگران مسیر شغلی ۳,۴۶۷ بازیکن بازنشستهی پرتغالی را که بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۸ بازی میکردند، دنبال کردند. در حالی که میانگین سن بازنشستگی ۳۲٫۷ سال بود، نویسندگان استدلال کردند که طول عمر حرفهای تحت تأثیر مدیریت بلندمدت ورزشکار و نحوهی سازگاری بازیکنان در طول دوران حرفهای خود شکل میگیرد.
در بازی امروز، ممکن است عامل دیگری نیز در کار باشد: برای ستارگان جهانی مانند رونالدو و مسی، تمدید دوران حرفهای فقط تصمیمی ورزشی نیست. باشگاهها، حامیان مالی و پخشکنندگان همه در این زمینه سهیم هستند تا بزرگترین نامهای فوتبال را تا زمانی که بتوانند رقابت کنند، در زمین نگه دارند.
کمک به بازیکنان برای افزایش طول عمر حرفهای، به علمی دقیق تبدیل شده است. باشگاهها با استفاده از ردیابهای جیپیاس سرعت، شتاب و مسافت بازیکنان را اندازهگیری میکنند و با پایش ضربان قلب، خستگی را پیش از آسیب تشخیص میدهند.
برای اینکه بدن بازیکنان بعد از بازی زودتر به حالت عادی برگردد، برنامهی ریکاوری آنها روی چهار اصل ساده اما کلیدی بنا شده: به اندازهی کافی آب بنوشند، مواد غذایی از دسترفته را جبران کنند، به عضلات فرصت ترمیم بدهند و استراحت کافی داشته باشند. علاوهبراین، روشهایی مانند غوطهوری در آب سرد، لباسهای فشاری و ماساژ برای کاهش درد عضلانی و آمادهسازی بازیکنان برای بازی بعدی به کار گرفته میشود. همچنین برنامههای تغذیهای فردی، پایش خواب و مدیریت دقیق حجم کار نیز بخشی از این فرآیند هستند.
علم ورزش با تمرینهای اختصاصی، ریکاوری هوشمند و پایش دقیق، به بازیکنان کمک میکند بیشتر در اوج بمانند
برای بازیکنانی مانند رونالدو، کار حتی زمانی که زمین تمرین را ترک میکرد، متوقف نمیشد. او بهطرز قابلتوجه و علنی، بخشهایی از روتین ریکاوری خود را که در خانه انجام میدهد، به اشتراک گذاشته است که ترکیبی از ردیابی خواب و فناوریهای گرانقیمت مانند دستگاههای کرایوتراپی با تیم شخصی خود از فیزیوتراپیستها، متخصصان تغذیه و مربیان عملکردی است.
امروزه برای بسیاری از ستارهها، بازنشستگی دیگر پایان توانایی جسمانی نیست؛ آنها وقتی از فوتبال خداحافظی میکنند که خودشان احساس کنند زمانش رسیده است.
