نگاهی به «چشم خدا» از منظر تلسکوپ جیمز وب؛ جزئیات شگفتانگیز سحابی هلیکس در تصویر جدید ناسا
تلسکوپ فضایی جیمز وب اخیراً تصویری شگفتانگیز از سحابی هلیکس ارائه داده است که به نمایش لحظات پایانی زندگی ستارهای مشابه خورشید میپردازد و ممکن است نشاندهنده سرنوشت اجتنابناپذیر منظومه شمسی ما باشد.
سحابی هلیکس که به نامهای «چشم خدا» و «چشم سائورون» نیز شناخته میشود، یکی از نزدیکترین، رنگیترین و بیشتر بررسیشدهترین سحابیهای سیارهای در کهکشان محسوب میشود. دوربین پیشرفته جیمز وب، این نمای ستارهای مشهور و نزدیک را با استفاده از نور فروسرخ نزدیک به تصویر کشیده و ساختارهایی را نمایش داده که پیش از این تنها نشانههایی از آنها توسط تلسکوپهای دیگر مشاهده شده بود.
نام سحابی سیارهای، عنوانی است که ممکن است برخی را گیج کند، زیرا به ابر گازی (شامل عمدتاً هیدروژن و هلیوم) و ذرات غباری اطلاق میشود که هنگام فروپاشی یک ستاره محتضر و مشابه خورشید به فضا پرتاب میشود. آن ستاره، یک کوتوله سفید داغ و متراکم است که در مرکز این ابر قرار دارد و با یونیزه کردن گازهای پیرامون، نور را به رنگهای خیرهکننده ای درآورده است. در مورد سحابی هلیکس، ساختار آن به شکل مارپیچ از منظومه شمسی دیده میشود. (این سحابیهای درخشان و معمولاً گرد، زمانی که از طریق تلسکوپهای ابتدایی رصد میشدند، به سیارهها شباهت داشتند و از این رو نام سحابی سیارهای به آنها اطلاق گردید.)
در این چشمانداز رنگارنگ سحابی هلیکس، یک فرآیند حیاتی در حال وقوع است: لایههای بیرونی سابق ستاره اکنون به سمت فضای میانستارهای گسیل یافتهاند و کهکشان را با کربن، اکسیژن و نیتروژن غنی میکنند؛ عناصری که زندگی بر روی زمین را شکل دادهاند.
تلسکوپ جیمز وب با به کارگیری دوربین فروسرخ نزدیک، عمیقترین تحقیقات را در مورد سحابی هلیکس به انجام رسانده است. در این نمای نزدیک از یک بخش کوچک اطراف کوتوله سفید، هزاران ستون به شکل دُم ستارههای دنبالهدار با رنگهای نارنجی و طلایی به سمت بالا روانه میشوند. این ساختارها که به طور علمی «گرههای دنبالهدار» نامیده میشوند، به عنوان مانعی عمل کرده و بادهای سریع ستاره در حال مرگ را از لایههای کهنتر و سردتر گاز که پیشتر توسط ستاره آزاد شده، جداسازی میکنند.
نیمدایرهای نارنجی در پایین که شاهد تمرکز بیشتر ستونها است، لبه پوستهی سحابی را به تصویر میکشد. فضای سیاه به همراه چند ستاره پسزمینه آبی در بالای تصویر شناور است.
