تصمیم غیرمنتظره و تازه درباره تسهیلات ازدواج/ امکان حذف وام نقدی ازدواج وجود دارد

اگرچه اهداف اعلام‌شده برای حذف وام نقدی ازدواج شامل مواردی چون حمایت از تولید داخلی، کنترل هدررفت منابع، هدایت نقدینگی به سمت کالاهای داخلی، کاهش مصرف غیرهدفمند و افزایش شفافیت مالی است، اما اجرای این تصمیم نگرانی‌های زیادی را برای زوج‌های جوان به همراه داشته است.

 حذف وام نقدی و جایگزینی آن با کارت‌های اعتباری، چالش‌های متعددی را برای برخی از زوج‌های جوان ایجاد کرده است. وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام کرده که این تسهیلات به منظور خرید جهیزیه در نظر گرفته شده‌اند، اما فرآیند تخصیص این تسهیلات به قدری زمان‌بر است که بسیاری از افراد ممکن است ماه‌ها و حتی بیش از یک سال پس از ازدواج نتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند. بنابراین، اکثر زوج‌های جوان معمولاً اقدام به خرید جهیزیه خود کرده‌اند.

بدین ترتیب، این سوال پیش می‌آید که هدف وزارت امور اقتصادی و دارایی از اعلام کاهش مصرف غیرهدفمند منابع چه بوده است و آیا در صورتی که یک زوج، تسهیلات وام ازدواج را به پول رهن‌ خود اضافه کنند یا بخواهند با استفاده از این منابع و دریافت تسهیلات دیگری اقدام به خرید واحد مسکونی نمایند، آیا هدررفتی در کار خواهد بود یا خیر؟

وزیر امور اقتصادی و دارایی چه نظری دارد؟

وزیر اقتصاد اعلام کرد که به جوانانی که ازدواج کرده‌اند یا در راستای طرح فرزندآوری قرار دارند، کارت‌های اعتباری ارائه خواهد شد تا امکان خرید کالاهای ایرانی را داشته باشند. وی همچنین اشاره کرد که احتمالاً وام ازدواج به شکل کامل حذف نخواهد شد، بلکه این طرح در واقع با توسعه‌ای همراه خواهد بود. مراحل اجرایی این طرح آغاز شده و به محض تکمیل زیرساخت‌ها در بانک‌های مختلف، اطلاعات لازم اعلام خواهد شد.

پیش‌تر، وزارت اقتصاد اعلام کرده بود که هدف از این اقدام، جلوگیری از انحراف در مصرف وام ازدواج است.

به گفته این وزارتخانه، بخش بزرگی از تسهیلات ازدواج پیش‌تر صرف خرید طلا، سفر، خودرو یا اجاره‌خانه می‌شد و با معرفی کارت اعتباری جدید، منابع به‌طور دقیق‌تری به سمت حمایت از تولید داخلی و خرید کالاهای ضروری هدایت خواهد شد. در این راستا، سوال این است که آیا وام ازدواج باید صرفاً برای خرید کالاهایی همچون جهیزیه مورد استفاده قرار گیرد و آیا وزارت امور اقتصادی و دارایی باید تا این حد در امور داخلی زوج‌های جوان دخالت کند؟

این تغییر در حالی انجام می‌شود که تشویق به ازدواج و فرزندآوری در سال‌های اخیر توسط مقامات مورد تأکید قرار گرفته است، اما در عمل، صف‌های طولانی و مداخله در نحوه‌ مصرف، با توجه به زمان تاخیر خود، بحران جدیدی را خلق کرده است.

موضع بانک مرکزی

معاون اداره اعتبارات بانک مرکزی درباره صف‌های طولانی مربوط به وام ازدواج و فرزندآوری و دلایل جایگزینی کارت اعتباری به جای پول نقد، عنوان کرد که سال جاری امیدوارند با استفاده از کارت‌های رفاهی متصل به اوراق گام، زمان انتظار متقاضیان را کاهش دهند. البته اشاره کرد که بخشی از افزایش صف تسهیلات قرض الحسنه ازدواج به اضافه شدن تسهیلات فرزندآوری از سال ۱۴۰۱ مربوط می‌شود و بخشی دیگر به دلیل رشد سقف فردی تسهیلات قرض الحسنه ازدواج است که به مراتب فراتر از توان قرض الحسنه افزایش یافته است. به طوری که در برخی موارد، اگر توان پرداخت ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش پیدا می‌کرد، برای چند سال شاهد رشد ۷۰ درصدی در صف تسهیلات بودیم.

جلالی با اشاره به اینکه بیش از ۲۲ درصد سهم تسهیلات جدید شبکه بانکی مربوط به قرض الحسنه‌ها بوده که به متقاضیان خرد پرداخت می‌شود، تصریح کرد: در سال گذشته، مجموع تسهیلات جدید پرداختی شبکه بانکی حدود ۱۴۰۰ همت بوده که ۳۵۰ همت از آن به تسهیلات قرض الحسنه، ازدواج، فرزندآوری و اشتغال اختصاص یافته است.

بلاتکلیفی برای زوج‌های جوان

اقدامات بانک مرکزی موجب نگرانی شدید کسانی شده است که در صف انتظار دریافت تسهیلات قرار دارند. جوانی که هفت ماه است در انتظار دریافت وام ازدواج است و به گفته خود، شش ماه از شروع زندگی مشترکشان گذشته، به خبرنگار ما گفت: ما کوشش کرده‌ایم با این پول، پس‌انداز و هدایای عروسی، منزلی کوچک در یکی از شهرک‌های اقماری تهران بخریم، اما تبدیل پول نقد به کارت اعتباری مشکلات زیادی را برای ما به وجود می‌آورد زیرا ناگهان هفتصد میلیون تومان از پولی که به آن حساب کرده بودیم از دست می‌رود.

وی افزود: من هفت ماه است که منتظر هستم. تمامی وسایل ضروری زندگی را از قبل تهیه کرده‌ام زیرا بدون وسایل نمی‌توانستیم زندگی را شروع کنیم و خانواده‌ی همسرم نیز جهیزیه را تأمین کرده‌اند. حال اگر بخواهم برای خرید خانه اقدام کنم، آیا این هدررفتی در منابع محسوب می‌شود؟

زنی جوان که یک سال از ازدواجش گذشته است نیز اظهار داشت: ما در صف دریافت تسهیلات هستیم و حالا با این تغییرات همه‌ی محاسبات ما به هم ریخته است. چگونه می‌توان توضیح داد که وام ازدواج باید قبل از برگزاری مراسم عروسی و خرید جهیزیه پرداخت شود، اگر قرار است صرفاً برای خرید کالاها باشد؟ همچنین، زمانی که ما مجبور شدیم تمامی خریدها را خود انجام دهیم، چه اشکالی دارد که از این پول برای خرید طلا یا حتی سفر استفاده کنیم؟ آیا این پول به ما تعلق ندارد؟

برخی کاربران خبرآنلاین نیز در تماس با دفتر خبرگزاری، نارضایتی خود را از این وضعیت اعلام کردند.

جوانی ۲۵ ساله که یازده ماه از تاریخ عقدش گذشته و هنوز موفق به دریافت تسهیلات نشده است، گفت: من مانده‌ام که این حجم از مداخله به چه معناست. وقتی دولت منابع کافی ندارد، چرا به گونه‌ای جلوه می‌دهد که در حال ارائه تسهیلات ازدواج است؟ آیا حتی ما حق نداریم نحوه هزینه‌کرد پول‌مان را خود تعیین کنیم؟

علاوه بر این، زوجی که ادعا کردند یک سال و نیم از ازدواجشان گذشته و همچنان در انتظار دریافت تسهیلات هستند، به خبرنگار ما گفتند: این تغییرات ناگهانی تنها موجب ایجاد تشریفات اضافی و دور زدن قانون می‌شود، زیرا خانواده‌ی ما تمام وسایل زندگی‌مان را خریداری کرده‌اند و ما روی این پول حساب کرده بودیم تا کسب و کارمان را راه‌اندازی کنیم، اما حالا ناچاریم برای نقد کردن این کارت اعتباری به روش‌های غیرقانونی متوسل شویم که طبیعتاً بخشی از پول ما در این مسیر هدر خواهد رفت.

اکنون باید مشاهده کرد که وزارت امور اقتصادی و دارایی تا چه میزان بر اجرای چنین طرحی تأکید خواهد داشت.

۲۲۳۲۲۳