افزایش ایمنی در صنعت پتروشیمی به منظور کاهش تلفات

به نقل از خبرگزاری مهر و بر اساس اظهارات داود عمادی، مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، مهم‌ترین اولویت‌ها در این حوزه حفاظت از جان پرسنل و صیانت از تأسیسات است. این هدف از طریق افزایش تاب‌آوری، پیاده‌سازی مؤثر مدیریت ایمنی فرآیند، به‌روز رسانی تجهیزات ثابت و تقویت قابلیت‌های عملیاتی نیروهای ایمنی و آتش‌نشانی محقق می‌شود.

وی در ادامه به خطرات ذاتی صنعت پتروشیمی از جمله وجود مواد قابل اشتعال اشاره کرد و افزود که انفجارها، حوادث زنجیره‌ای و انتشار مواد هیدروکربنی از جمله خطرات کلیدی این صنعت به شمار می‌آید. کنترل موجودی مخازن، مدیریت فرآیندهای پرریسک و تدوین و نظارت بر اجرای دستورالعمل‌های مرتبط با تداوم تولید، از جمله اقداماتی است که شرکت ملی صنایع پتروشیمی در راستای این هدف انجام می‌دهد.

افزایش تاب‌آوری از درس‌های کلیدی جنگ

عمادی در خصوص درس‌آموخته‌های حوادث گذشته، به‌ویژه دوران جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه، بیان کرد که آمادگی برای سناریوهای ترکیبی و هم‌زمان، توانایی واکنش در شرایط اضطراری در صورت قطع آب، برق، ارتباطات و…، فرماندهی واحد در بحران و تغییر رویکرد به سمت تاب‌آوری، از مهم‌ترین نکات قابل توجه به‌دست‌آمده از این تجربیات است.

وی همچنین از تشکیل کارگروهی برای بررسی و تحلیل ریشه‌ای حوادث در حوزه ایمنی و آتش‌نشانی خبر داد و افزود که این کارگروه با مشارکت نخبگان صنعت پتروشیمی تشکیل شده و با هدف پی‌گیری حوادث، جلساتی برگزار می‌کند.

عمادی اشاره کرد که تدوین اسناد یادگیری از حوادث به‌منظور جلوگیری از تکرار حوادث مشابه، از اقدام‌های مهم این کارگروه است. تهیه یک سند جامع برای تحلیل حوادث ۱۵ سال اخیر و اسناد مرتبط نیز از اقداماتی است که توسط این مدیریت صورت گرفته است.

ضرورت سرمایه‌گذاری در تجهیزات و فناوری‌های نوین

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی در زمینه بخش‌های کلیدی زنجیره اچ‌اس‌ئی که نیاز به سرمایه‌گذاری دارند، تصریح کرد که با توجه به سرعت پیشرفت فناوری در عرصه ساخت تجهیزات مدرن، نوسازی تجهیزات و بهره‌گیری از فناوری‌های جدید به منظور بهینه‌کردن فرآیندهای پیشگیری از حوادث، از اساسی‌ترین حوزه‌های نیازمند توجه و سرمایه‌گذاری است.

وی با تأکید بر اینکه صنعت پتروشیمی در استقرار و پیاده‌سازی سیستم مدیریت ایمنی فرآیند پیشتاز بوده است، عنوان کرد که تقویت این بخش و برگزاری همایش‌های سالانه در راستای مدیریت ایمنی فرآیند از جمله اقدامات انجام‌شده در این زمینه است.

عمادی در ادامه به اهداف تعیین‌شده در زمینه اچ‌اس‌ئی برای سال آینده اشاره کرد و گفت که استقرار کامل سیستم مدیریت ایمنی فرآیند و کاهش میزان حوادث کلان، از اولویت‌های این مدیریت است.

نظارت مستمر بر سیستم‌های اطفای حریق

مدیر اچ‌اس‌ئی در پاسخ به وضعیت سیستم‌های اعلام و اطفای حریق، تجهیزات اضطراری و زیرساخت‌های مقابله با حوادث در مجتمع‌های پتروشیمی گفت که نظارت بر سیستم‌های ثابت شبکه آب آتش‌نشانی و خودروهای آتش‌نشانی، به‌صورت سالانه و مطابق با استاندارد NFPA (انجمن ملی حفاظت در برابر آتش) و همچنین ابلاغیه‌های وزارت نفت با محوریت این مدیریت انجام می‌شود.

عمادی خاطرنشان کرد که عمر بالای مجتمع‌های پتروشیمی از نگرانی‌های اصلی صنعت پتروشیمی است و این موضوع از جمله دغدغه‌های مشترک بین واحدهای مدیریت دارایی، تعمیرات، بهره‌برداری و مدیریت ارشد به شمار می‌آید.

وی به اقدامات در جهت افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات در بسیاری از شرکت‌های پتروشیمی اشاره کرد و گفت که نظام مدیریت یکپارچه دارایی‌ها و اولویت‌بندی مبتنی بر ریسک در حال پیاده‌سازی است. همچنین پروژه‌های بازطراحی به‌منظور به‌روزرسانی تجهیزات و زیرساخت‌های ایمنی و آتش‌نشانی نیز در حال پیشرفت است.

اهمیت خودکفایی در تجهیزات اچ‌اس‌ئی

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی بر اهمیت خودکفایی در تأمین تجهیزات اچ‌اس‌ئی تأکید کرد و یادآور شد که پروژه‌هایی در زمینه سیستم‌های هوشمند آشکارساز اعلام و اطفای حریق با همکاری مدیریت پژوهش، فناوری و ساخت داخل در حال اجراست.

عمادی تصریح کرد که فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی، سامانه‌های پایش آنلاین، پهپادها و حسگرهای هوشمند در شناسایی زودهنگام نشت‌ها، آتش‌سوزی‌ها و سایر خطرات ایمنی، به‌مرور از حالت آزمایشگاهی به یک لایه جدید از پایش و پیشگیری تبدیل شده‌اند.

وی ضعف در فرهنگ ایمنی در بین پیمانکاران را یکی از چالش‌های موجود در حوزه اچ‌اس‌ئی صنعت پتروشیمی دانست و گفت که برنامه‌های آموزشی برای مشاغل مختلف در حوزه ایمنی تدوین شده که مطابق با نوع فعالیت‌ها و نیازسنجی‌های انجام‌شده توسط امور آموزش شرکت‌های پتروشیمی به اجرا در می‌آید.

قراردادهای پیمانکاری مشمول الزامات اچ‌اس‌ئی هستند

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تأکید بر اینکه برای اطمینان از رعایت الزامات اچ‌اس‌ئی توسط پیمانکاران، تمامی قراردادهای پیمانکاری به پیوست الزامات اچ‌اس‌ئی مشروط است، گفت: همچنین بازرسی‌ها و ممیزی‌های دوره‌ای پیمانکاران توسط دستگاه نظارت کارفرما/ناظر قرارداد و هلدینگ‌های مربوطه انجام می‌گیرد.

عمادی یادآور شد که آموزش‌های عملی و کاربردی در زمینه واکنش به شرایط اضطراری و مدیریت بحران، برای نهادینه‌سازی «فرهنگ ایمنی» در میان کارکنان برنامه‌ریزی و اجرا شده است.

وی همچنین اعلام کرد که دستورالعمل تداوم تولید در صنعت پتروشیمی به‌منظور به تعادل رسیدن میان ادامه تولید و توقف فعالیت‌های پرریسک با همکاری سایر واحدهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی تهیه و به شرکت‌های پتروشیمی ابلاغ شده است. در این دستورالعمل، تصمیم‌گیری بر اساس ریسک و شرایط عملیاتی به‌عنوان ملاک برای تولید یا توقف شناخته می‌شود.

ارزیابی آماده‌سازی نیروهای آتش‌نشانی

مدیر اچ‌اس‌ئی در خصوص آمادگی عملیاتی نیروهای آتش‌نشانی در مجتمع‌های پتروشیمی گفت که تیم‌های آتش‌نشانی هر سال در مناطق پتروشیمی و به‌صورت دوسالانه با محوریت شرکت ملی صنایع پتروشیمی در یک رویداد ارزیابی عملیاتی- تخصصی با یکدیگر به رقابت می‌پردازند.

عمادی افزود که برگزاری مانورهای منطقه‌ای و انفرادی فرصتی عالی برای سنجش آمادگی تیم‌های آتش‌نشانی برای مقابله با حوادث محتمل است و تأکید کرد که عملکرد کارکنان ایمنی و آتش‌نشانی در شرایط آزمایش نیز به خوبی نمایان شده و آنها توانسته‌اند به‌موقع حوادث را کنترل کنند.

وی همچنین اشاره کرد که سالانه بر اساس توافق‌نامه‌های اهداف و برنامه‌های پدافند غیرعامل، مانورهای سطح B در منطقه ماهشهر برگزار می‌شود که این فرآیند نیاز به تأیید سناریو از سوی اداره کل پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت نفت و سازمان پدافند غیرعامل کشور دارد.

مدیر اچ‌اس‌ئی شرکت ملی صنایع پتروشیمی تصریح کرد که در منطقه عسلویه نیز مانور A بر اساس فرآیندی که از سوی فرمانده ارشد پدافند غیرعامل و مدیریت بحران (مدیرعامل سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس) تعیین شده، اجرا خواهد شد و شرکت‌های پتروشیمی واقع در این منطقه و فرمانده وضعیت اضطراری پتروشیمی‌های منطقه پارس، وظایف خود را طبق سناریو ابلاغ شده ایفا خواهند کرد.

او همچنین تأکید کرد که دستورالعمل‌های واکنش به شرایط اضطراری صنعت پتروشیمی بر اساس تجربیات حوادث اخیر به‌طور دوره‌ای مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

مدیر اچ‌اس‌ئی در نهایت به فقدان یک ساختار سازمانی منسجم و مطابق با شرایط و نیازهای روز صنعت پتروشیمی اشاره کرد و آن را از زمینه‌های قابل بهبود در حوزه اچ‌اس‌ئی صنعت پتروشیمی دانست.

عمادی در مورد روند آمار تجمیعی حوادث در صنعت پتروشیمی بیان کرد که بر اساس آمار و گزارش‌های دریافتی از شرکت‌های پتروشیمی، علی‌رغم افزایش تعداد شرکت‌های فعال در صنعت از حدود ۱۱ شرکت در سال ۱۳۸۰ به ۸۲ شرکت در سال ۱۴۰۵، تعداد حوادث منجر به فوت در این صنعت با کاهش بسیار چشمگیری مواجه بوده است.