چگونه نابینایان جهان را تجربه می‌کنند؟ ۷ حقیقت علمی که ممکن است از آن آگاه نباشید

علاوه بر این‌ها، ابزارهای متنوعی نیز برای دسترسی به محتوای دیجیتالی طراحی شده‌اند. نمایشگرهای بریل الکترونیکی امکان تبدیل متن دیجیتال به نقاط بارز قابل‌لمس را فراهم می‌کنند تا افراد نابینا بتوانند آن‌ها را بخوانند. همچنین، ابزارهایی برای جمع‌آوری اطلاعات از محیط اطراف نیز وجود دارند.

به عنوان مثال، اپلیکیشن Envision می‌تواند متن‌ها را بخواند و برخی اشیا را شناسایی کند، که این امر به کاربران در امور روزمره کمک شایانی می‌کند. این نوع فناوری‌ها با ایجاد راه‌های جایگزین برای دستیابی به اطلاعات بصری، استفاده از محتوای دیجیتال و ارتباط با محیط را برای نابینایان و کم‌بینایان تسهیل می‌سازند.

رویاهای افراد نابینا از تجارب روزمره متاثر هستند، اما محتوا و جنبه‌های آن بسته به پیشینه‌ی بینایی فرد متفاوت است. اشخاصی که بعد از سال‌ها دیدن، بینایی‌شان را از دست داده‌اند، همچنان ممکن است در خواب تصاویری واضح ببینند. این تصورات ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند، اما میزان و نحوۀ این تغییرات در افراد مختلف تفاوت دارد و به زمان و شرایط از دست دادن بینایی بستگی دارد.

از سوی دیگر، خواب‌های افراد نابینای مادرزاد عمدتاً بر مبنای تجربیات غیربصری بنا نهاده می‌شود. صداها، گفت‌وگوها، بوها، حس لامسه و حتی احساس دما می‌توانند در محتوای خواب آن‌ها وجود داشته باشند. به عنوان مثال، ممکن است شخص در خواب صدای آشنایی را بشنود یا تجربیات لمسی و شنیداری را احساس کند.

با این حال، نتایج تحقیقات در رابطه با وجود تصورات دیداری در خواب‌های افراد نابینای مادرزاد کاملاً یکسان نیست. به طور کلی، عدم وجود تجربه‌ی بینایی لزوماً به معنای عدم وجود خواب نیست؛ حواس دیگر و تجربیات عاطفی می‌توانند به شکل‌گیری محتوای خواب کمک کنند.

در تصور عمومی، افراد نابینا اغلب با عینک دودی، عصای سفید یا سگ راهنما در خیابان دیده می‌شوند؛ اما واقعیت این است که شیوه‌ی حرکت و ظاهر آن‌ها در محیط بسیار متفاوت‌تر از این تصورات سطحی است. بر اساس برخی ارزیابی‌ها، تعداد کمی از افراد با اختلال بینایی از عصای سفید برای مسیریابی استفاده می‌کنند. در حالی که برخی دیگر ممکن است از بینایی کم‌مقدار، سگ‌های راهنما، همراهان بینا یا سایر روش‌ها برای جستجو کمک بگیرند. بنابراین، همه‌ی افراد نابینا از عصای سفید استفاده نمی‌کنند و همچنین نمی‌توان شدت اختلال بینایی آن‌ها را صرفاً بر اساس ظاهرشان قضاوت کرد.

بسیاری از نابینایان و کم‌بینایان با تمرینات و تجارب خود مهارت‌های لازم برای انجام فعالیت‌های روزمره و تعامل با دیگران را می‌آموزند. آن‌ها به احتمال زیاد برای درک محیط اطراف از نشانه‌های شنیداری و لمسی کمک می‌گیرند یا در شرایط اجتماعی از نشانه‌های غیرکلامی متناسب با وضعیت خود بهره می‌برند.

این بدین معناست که اختلال بینایی همیشه برای دیگران مشهود نیست. گاهی داشتن توانایی‌هایی همچون آشپزی یا رسیدگی به ظاهری مشخص، باعث می‌شود دیگران در مورد میزان اختلال بینایی آن‌ها تردید کنند؛ در حالی که انجام چنین فعالیت‌هایی نمی‌تواند به عنوان معیاری مطمئن برای سنجش سطوح بینایی افراد به شمار رود.

تحولات اخیر در زمینه‌ی هوش مصنوعی و فناوری‌های کمکی، فرصت‌های تاز‌ه‌ای را برای افزایش استقلال افراد نابینا و کم‌بینا بوجود آورده است. ویژگی‌هایی مانند توصیف صوتی تصاویر در رسانه‌های چندرسانه‌ای، ابزارهای هوشمند برای شناسایی موانع و برنامه‌های تشخیص محتوای بصری، به این افراد این امکان را می‌دهند که اطلاعات بیشتری از محیط خود کسب نموده و در فضاهای شهری به راحتی حرکت کنند. البته اثربخشی این فناوری‌ها بستگی به شرایط محیطی، قابلیت‌های ابزار و نیازهای هر شخص دارد و استفاده از آن‌ها به تنهایی نمی‌تواند ایمنی جابه‌جایی را تضمین نماید.

علاوه بر فناوری، آموزش خط بریل، تمرین مهارت‌های جهت‌یابی و تحرک و یادگیری روش‌های استفاده از حواس دیگر می‌تواند به ارتقاء استقلال فردی یاری رساند. دسترسی به ابزارهای مناسب و آموزش موثر به موازات طراحی محیط‌های شهری و خدمات عمومی در دسترس، مشارکت اجتماعی افراد با اختلال بینایی را تسهیل می‌کند. از این رو، افزایش استقلال این افراد تنها به پیشرفت فناوری‌های کمکی وابسته نیست؛ بلکه دسترسی برابر به آموزش، اطلاعات و منابع مناسب و همچنین بهبود موانع محیطی، تأثیر به‌سزایی در بهبود کیفیت زندگی آن‌ها دارد.

تجربه نابینایی برای هر فردی به گونه‌ای خاص است و تنها به مشاهده‌ی تاریکی مطلق محدود نمی‌شود. برخی افراد ممکن است نور و شکل اشیاء را ببینند، در حالی که برخی دیگر جهان را با صدا، لمس و سایر حواس خود شناسایی می‌کنند. حتی یادآوری رنگ‌ها و تجربه‌ی خواب آن‌ها نیز می‌تواند با توجه به سوابق بینایی هر فرد متفاوت باشد. بنابراین، بستن چشم‌ها برای چند لحظه نمی‌تواند تغییر واقعی بینایی را نمایان کند. فناوری‌های کمکی و یادگیری مهارت‌های روزمره می‌توانند به افزایش استقلال افراد نابینا کمک کنند؛ اما ایجاد دسترسی در محیط و خدمات عمومی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

شناخت واقعیت‌های نابینایی نه تنها به اصلاح باورهای نادرست می‌انجامد، بلکه درک بهتری از نیازها و توانمندی‌های این افراد را نیز فراهم می‌سازد. با این حال، برای کنار گذاشتن این کلیشه که گمان می‌رود تمامی افراد نابینا یکسان هستند و نمی‌توانند به طور مستقل زندگی کنند، لازم است که تفاوت‌های فردی را در نظر بگیریم و موانع موجود در محیط را از بین ببریم.