معمای سیاره سرکش؛ کشف جهانی بیگانه که به سوی خلاف به دور ستارهاش میگردد
اخترشناسان به تازگی از شناسایی سیارهای با حرکت پسرونده در مدار یک ستاره کوتوله از نوع M خبر دادهاند. این نوع ستارهها، نسبت به خورشید، کوچکتر و سردتر هستند و این سیاره تقریباً به اندازه نپتون میباشد. هرچند که این دو جرم بهتنهایی ویژگی خاصی ندارند، اما مشخصه بارز این سیاره این است که در خلاف جهت ستارهاش میچرخد.
سیارات معمولاً از یک دیسک ماده که دور یک ستاره میچرخد، بهوجود میآیند. ستاره و دیسک به یک جهت در حال چرخش هستند و به همین دلیل، انتظار میرود که سیاراتی که از این دیسک شکل میگیرند نیز معمولاً در همان سمت حرکت کنند. تمام سیارههای منظومه شمسی چنین الگوی حرکتی را دارا هستند؛ با این حال، برخی از سیارات فراخورشیدی بهطرز عجیبی این قانون را زیر پا گذاشتهاند.
پیشتر نیز سیارات با حرکت پسرونده شناسایی شده بودند، از جمله در اطراف ستارههای بزرگتر که دارای چند سیاره هستند و همچنین در یک سامانه ستارهای دوتایی. بنابراین، سیاره تازه کشفشده با نام GJ 3090 b تنها نمونه شناختهشده در کیهان نیست. با این حال، ستاره میزبان این سیاره نسبتاً کوچک است و به نظر میرسد که تنها یک سیاره در مدار خود دارد؛ موضوعی که به خودی خود یک معما را ایجاد میکند.
دانشمندان با انجام رصدهای دقیق از این سامانه توانستهاند حرکت سیاره را در سه بعد بازسازی کنند. این سیاره نسبت به ستارهاش با زاویه ۱۳۶ درجهای در حال چرخش است و بدین ترتیب علاوه بر حرکت در خلاف جهت، مدار آن نیز با زاویهای بسیار بزرگ در مقایسه با صفحه استوایی ستاره قرار دارد. در منظومه شمسی، مدار هر یک از هشت سیاره تنها چند درجه با این صفحه تفاوت دارد.
دکتر اندرو وینتر، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه کوئین مری لندن، در بیانیهای اظهار داشت: «این یک منظومه سیارهای شگرف است، زیرا سیاره نهتنها نسبت به ستارهاش کج شده، بلکه در جهت مخالف نیز حرکت میکند. این موضوع بلافاصله این سوال را ایجاد میکند که مدار غیرمعمولی چگونه پدید آمده است.»
