آرامگاهی که ۶۰۰ سال در تمدن چیمو در پرو بسته بود، اکنون گشوده شد
یک گروه باستانشناس در پرو موفق به کشف آرامگاهی تقریباً کامل از تمدن چیمو شده است که نزدیک به ۶۰۰ سال از زمان مهروموم آن میگذرد. این مقبره در مجموعه باستانی اوتژ آن در شهر تاریخی چانچان واقع شده و بر خلاف بسیاری از آرامگاهها در منطقه، در دوران استعمار و همچنین زمانهای اخیر دستخوش غارت نشده است.
وزارت فرهنگ پرو اعلام کرده که در این آرامگاه بقایای دستکم ۳۸ فرد کشف شده است. محققان همچنین علاوه بر باقیماندههای انسانی، مجموعهای شامل پارچهها، اشیای زینتی، سلاحها و دیگر آثار با ارزش را از این محل استخراج کردهاند.
ورودی این آرامگاه به پلکانی متصل میشود که تقریباً ۲٫۴ متر به زیر زمین میافتد. در مرکز آرامگاه، بقایای یک فرد به تنهایی قرار دارد. بر روی استخوانهای این فرد، مادهای قرمزرنگ دیده میشود که احتمالاً شَنگرف یا سینابار است؛ رنگدانهای که استفاده از آن ممکن است نشاندهنده مقام و مرتبه بالای فرد دفنشده باشد.
در کنار بقایای دستکم ۳۸ نفر، در این مقبره همچنین پارچهها، سلاحها و اشیای دیگری از ارزش بالا نیز کشف شده است.
خورخه منسس، باستانشناس ارشد این پروژه، تصریح کرده که این نخستین بار است که باستانشناسان پرو به سکوی تدفینی تقریباً سالمی مربوط به چیمو دست یافتهاند که برای یکی از افراد برجسته جامعه طراحی شده و حدود شش قرن بهصورت مسدود باقی مانده است.
طبق گزارش گیزمودو، تمدن چیمو پیش از تسلط اینکاها در حدود سال ۱۴۷۰ میلادی، یکی از بزرگترین فرهنگهای موجود در پرو کنونی قبل از ورود اروپاییان به قاره آمریکا محسوب میشد. این تمدن به خاطر ساختارهای سیاسی و اجتماعی پیچیده و همچنین به خاطر معماری خشت و آثار هنری اصیل خود شهرت داشت.
چانچان، که بهعنوان پایتخت روزگاران گذشته چیمو شناخته میشود، اکنون در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. این شهر خشتی از دیرباز با تهدیدهایی چون فرسایش طبیعی، تغییرات اقلیمی و فعالیتهای انسانی مواجه شده و حفاریهای باستانشناسی در آن فراتر از صرف کشف آثار جدید، بخشی از برنامههای حفاظتی این محوطه نیز به شمار میآید.
گابریل پریتو، انسانشناس دانشگاه فلوریدا که در پروژه کاوش شرکت ندارد، ارزش این کشف اخیر را بسیار بالاتر از آنچه تصور میشود تلقی کرده و آن را یکی از مهمترین یافتههای چند دهه اخیر در چانچان شناخت کرده است.
نکته جالب توجه این است که محققان برای نخستین بار چهار سال پیش نشانههایی از وجود این آرامگاه را شناسایی کردند. در آن زمان تنها یک فرورفتگی کوچک بر سطح زمین مشهود بود و بهنظر نمیرسید که چیز خاصی در آن نهفته باشد. با این حال، باستانشناسان تصمیم گرفتند که به بررسی دقیقتری از این ناحیه بپردازند.
حفاریهای بعدی در نهایت به ورودی این آرامگاه منتهی شد. این ورودی به واسطه تودهای از سنگها مسدود شده بود و احتمالاً همین پوشش سبب شده که محل دفن به مدت قرنها از دید غارتگران مخفی بماند.
نحوه چیدمان داخلی آرامگاه نیز با نمونههای رایج فرهنگ چیمو تفاوت ملموسی دارد. فرد اصلی در اتاق مرکزی به تنهایی دفن شده است؛ الگویی که به اعتقاد منسس در تدفینهای چیمو نادر بوده است. در دو طرف این اتاق، دو فضا وجود دارد؛ یکی از آنها خالی است، در حالی که در اتاق دیگر بقایای حدود ۲۰ نفر همراه با تعدادی اشیای گرانبها یافت شده است.
برخی از اسکلتها در حالت کامل نیستند و تعدادی از استخوانهای آنها در دسترس نیست. یکی از تبیینهای احتمالی به آداب و رسوم تدفینی در جوامع آند برمیگردد. در برخی از این فرهنگها، بقایای مردگان پس از دفن اولیه مجدداً جابهجا یا گاهی دوباره دفن میشدند و ارتباطهای آیینی با آنها ادامه مییافت. با این وجود، پژوهشگران هنوز به قطعیت نمیدانند که آیا این سنت دلیل ناقص بودن اسکلتهای موجود در این آرامگاه است یا خیر.
اکنون، بررسیهای انجام شده در آرامگاه هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد. گروه پژوهشی برنامه دارد معماری و شیوه ساخت آن را به دقت آنالیز کرده و همچنین آزمایشهای ژنتیکی بر روی بقایای انسانی انجام دهد تا بتواند پیوندهای خانوادگی، منشأ و هویت افراد دفنشده را بهتر درک کند.
باستانشناسان تاکنون تنها حدود هفت درصد از کل سطح چانچان را حفاری کردهاند. بنابراین، احتمال بالایی وجود دارد که قسمتهای ناشناخته این شهر هنوز حاوی ساختمانها، آرامگاهها و آثار دیگری از تمدن چیمو باشد.
