شکستن رکوردهای جدید در بازار سرمایه/ چه میزان احتمال دارد بورس به مرحله اصلاح وارد شود؟
مریم فکری: بازار بورس از فردا دومین هفته آذرماه خود را آغاز میکند و در حالی که دو روند کاملاً متفاوت را در هفته گذشته تجربه کرده است؛ روز سهشنبه، با ورود نقدینگی و افزایش تقاضا برای نمادهای بزرگ و کوچک، یکی از روزهای مثبت پاییزی را رقم زد و رکوردهای جدیدی در شاخص به ثبت رسید. اما در انتهای هفته، در روز چهارشنبه، شاخص بورس به رنگ قرمز درآمد.
تحلیلها حاکی از این است که نخستین هفته کاری بورس در آذرماه، برآوردهای اولیهای از ادامه رشد شاخص را به همراه داشت، اما در نهایت بازار در پایان هفته با کاهش ۲۱ هزار واحدی مواجه شد. بهطوری که در شرایطی که شاخص بورس تهران وارد کانال ۳.۳ میلیون واحدی شده بود، مجدداً این کانال را از دست داده و به ۳ میلیون و ۲۸۲ هزار واحد کاهش یافت. با این حال، این نکته قابل توجه است که در پایان هفته گذشته شاخص بورس تهران در سطح ۳ میلیون و ۱۶۷ هزار واحد به فعالیت خود پایان داده بود و بازدهی هفتگی بازار به ۳.۶۱ درصد رسید.
چرا بورس رکورد زد؟
مجید عبدالحمیدی، تحلیلگر بازار سرمایه در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار میدارد: شکستن رکوردهای اخیر بورس نتیجه تعامل پیچیدهای از عوامل بنیادی، انتظاری و سیاستی است. در ماههای اخیر، شاهد کاهش برخی از ریسکهای سیستماتیک، پایداری نسبی در متغیرهای کلان و ایجاد یک رویکرد پیشبینیپذیرتر در سیاستهای اقتصادی بودهایم. این تحولات موجب شد که انتظارات سرمایهگذاران از حالت محافظهکارانه به سوی دیدگاههای مبتنی بر رشد منطقی تغییر یابد و بخشهایی از نقدینگی سرگردان اقتصادی دوباره به بازار سهام سوق یابد.
او ادامه میدهد: در دو سال گذشته، بسیاری از شرکتها به دلیل شرایط رکود اقتصادی، نوسانات شدید ارزی و عدم قطعیت در تصمیمگیریها در سطوحی معامله میشدند که با ارزش واقعیشان فاصله قابل توجهی داشت. در حال حاضر، این فاصله در حال کاهش است.
این کارشناس بازار خاطرنشان میکند: نشانههای امیدوارکنندهای در گزارشهای مالی شرکتها -هم از لحاظ فروش، هم سود عملیاتی و هم حاشیه سود- مشاهده میشود که حاکی از بازگشت ظرفیت تولید و فروش در صنایع کلیدی است. اهمیت این پیشرفتها هنگامی چشمگیرتر میشود که در کنار ثبات نرخ بهره، کنترل انتظارات تورمی و همچنین آرامتر شدن جو سیاستگذاری ارزی قرار میگیرد.
ادامه روند مثبت بورس نیازمند سه شرط است
عبدالحمیدی همچنین در مورد چشمانداز ادامه رشد بازار توضیح میدهد: حفظ روند مثبت فعلی نیازمند تامین سه شرط اساسی است. نخست، پایدار بودن متغیرهای کلیدی اقتصادی؛ یعنی نرخ ارز، نرخ سود و سیاستهای پولی نباید در معرض شوکهای آنی قرار گیرند.
او افزود: دوم، لازم است سیاستگذاریها به ویژه در حوزههایی مانند قیمتگذاری دستوری، نرخ خوراک صنایع، قوانین معاملاتی و سیاستهای مالیاتی در نظم و شفافیت باشد. سومین شرط نیز تقویت زیرساختهای اطلاعاتی و بهروزرسانی سریعتری از گزارشهای شرکتهاست. هر زمان که این شفافیت افزایش یابد، ریسک تحلیلی کاهش مییابد و بازار به سمت قیمتگذاری دقیقتری حرکت میکند.
عبدالحمیدی به نکته دیگری اشاره دارد و میگوید: وضعیت کنونی بورس از نظر ترکیب نقدینگی و نسبتهای ارزیابی، تفاوتهای قابل توجهی با دورههای قبلی نوسانات دارد. هماکنون نسبت P/E بازار در وضعیتی است که قابل توجیه بوده و در برخی صنایع جذاب به نظر میآید. همچنین، ورود سرمایه هوشمندانهتر از سالهای قبل گشته و سهم سرمایهگذاران نهادی و تحلیلمحور افزایش یافته است. ابزارهای نظارتی نیز در مقایسه با سالهای گذشته بهبود یافتهاند؛ از جمله ارتقا سیستمهای نظارت فوری بر رفتارهای الگوریتمی و تقویت سازوکارهای جدید برای دامنه نوسان پویا که از وقوع فشارهای هیجانی ناگهانی جلوگیری میکند.
ریسک افت عمیق فعلاً وجود ندارد
او با تاکید بر این نکته افزود: نباید انتظار داشت که بازار بدون هرگونه اصلاح در یک مسیری کاملاً مستقیم حرکت کند. اگر سرعت افزایش قیمتها از ظرفیت سودآوری و جریان نقدی شرکتها سبقت بگیرد، ورود به یک دوره اصلاحی طبیعی و حتی ضروری خواهد بود. اما نکته حائز اهمیت امروز این است که ریسک سقوط عمیق و ناگهانی که ناشی از حبابهای قیمتی وسیع باشد، فعلاً وجود ندارد مگر اینکه متغیرهای کلان یا قوانین اساسی تغییرات غیرمنتظرهای را تجربه کنند.
عبدالحمیدی در ادامه اظهار میدارد: یکی از مزیتهای حال حاضر بازار این است که رفتار سرمایهگذاران به بلوغ نسبی رسیده است. بسیاری از فعالان اکنون از مدلهای تنزیل جریانات نقدی (DCF)، ارزش جایگزینی داراییها و تحلیل حساسیت سودآوری استفاده میکنند. این بدان معناست که بازار فقط رشد نمیکند، بلکه کیفیت رشد نیز بهبود یافته و تصمیمگیریها کمتر تحت تاثیر نوسانات لحظهای قرار میگیرد. این ویژگی، احتمال تکرار نوسانات شدید گذشته را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
آیا احتمال سقوط دوباره بورس وجود دارد؟
به سوال خبرآنلاین پیرامون احتمال وقوع حوادث مشابه گذشته که پس از یک صعود شاخص، سقوطهای ناگهانی در بازار سهام را به دنبال داشت، پاسخ میدهد: برای جلوگیری از بروز شرایط مشابه به سقوطهای قبلی، رعایت اصول مدیریت ریسک و اجتناب از تصمیمگیریهای کوتاهمدت ناشی از هیجانات ضروری است.
عبدالحمیدی ادامه میدهد: اگر شفافیت اطلاعاتی افزایش یابد، ثبات بیشتری در سیاستگذاریهای اقتصادی به وجود آید و فعالان بازار بر تحلیلهای بنیادین تکیه کنند، بازار سرمایه این پتانسیل را دارد که نهتنها از مراحل اصلاح عبور کند، بلکه به یک بستر معتبر برای تأمین مالی پایدار اقتصاد تبدیل شود. در این صورت، سقوطهای شدید گذشته دیگر تکرار نخواهند شد و بورس میتواند نقش واقعی خود را در اقتصاد ایفا کند.
این کارشناس بازار سهام تصریح میکند: نمیتوان بهطور قطعی چنین موضوعی را بیان کرد، اما تجربه نشان میدهد که پس از دورههای رشد قابل توجه، احتمال ورود به فاز اصلاح وجود دارد؛ مگر اینکه ریسکهای سیستماتیک در اقتصاد بهطور پایدار کاهش یابد. بنابراین سقوط یا اصلاح نتیجه الزاما سیاستگذاری نیست، بلکه تابعی از همراستایی ارزشگذاریها با سودآوری واقعی شرکتها و سطح ریسکهای کلان است.
۲۲۳۲۵
