بحران آب و انرژی در اروپا ارتباط تنگاتنگی پیدا کرده است

معضل هدر رفت آب، به تشدید «بحران آب و هوا» کمک می‌کند و زمینه را برای آسیب به تاب‌آوری اقتصادی فراهم می‌سازد. کارشناسان فعلاً بر لزوم اتخاذ اقداماتی فوری تاکید دارند.

یک گزارش تازه از شرکت دانفوس پیش‌بینی نموده است که مصرف انرژی در بخش آب تا سال ۲۰۴۰ دست‌کم دو برابر خواهد شد، در حالی که تقاضا برای آب در صنعت انرژی ممکن است نزدیک به ۶۰ درصد افزایش یابد.

علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود که تقاضای جهانی آب در طی پنج سال آینده، ۴۰ درصد از عرضه موجود را فراتر رفته و به ۳.۶ میلیارد نفری که در حال حاضر از دسترسی کافی به آب در طول سال محروم هستند، افزوده شود.

ارتباط میان انرژی و آب چگونه میسر می‌شود؟

تمام مراحل چرخه آب، از استخراج و تصفیه تا انتقال و مصرف، همواره به انرژی نیاز دارند. با رشد جمعیت جهانی، درخواست برای آب شیرین نیز گسترش یافته و به تبع آن، نیاز به انرژی برای پمپاژ، تصفیه و توزیع بیشتر خواهد شد. در حال حاضر، بخش انرژی در حدود ۱۴ درصد از برداشت‌های جهانی آب شیرین را به خود اختصاص می‌دهد.

این منبع آب از منابع طبیعی همچون رودخانه‌ها و دریاچه‌ها برای مصارفی از جمله نوشیدن، کشاورزی، تولید کالا یا تولید برق بهره‌برداری می‌شود. بخشی از آب تصفیه‌شده به محیط زیست برمی‌گردد، اما بخش اعظمی از آن به محصولات غذایی و دیگر کالاها تبدیل می‌گردد. این پیوند وابسته بدین معناست که فشار بر یک سیستم، به‌طور مستقیم بر دیگری اثر می‌گذارد. به عنوان مثال، کمبود انرژی می‌تواند بر توانایی تامین آب تاثیر بگذارد، در حالی که کم آبی و موج‌های گرما می‌تواند خطراتی را برای تولید برق به‌همراه آورد. به همین دلیل، کارشناسان تاکید دارند که اروپا نمی‌تواند به‌طور جداگانه به این حوزه‌ها رسیدگی کند.

کیم فاوزینگ، مدیرعامل دانفوس، در گفت‌وگو با یورونیوز گرین بیان می‌کند: «مدیریت انرژی در سیستم‌های آبی، خطرات قابل توجهی برای تاب‌آوری و رقابت‌پذیری به‌دنبال دارد. در اروپا، آب تصفیه‌شده به اندازه زیاد هدر می‌رود و انرژی لازم برای پمپاژ و تصفیه آن نیز به‌واسطه نشت و ناکارآمدی به هدر می‌رود که این امر چالش‌های اقتصادی و امنیتی ایجاد می‌کند.»

هزینه‌های بحران آب در اروپا چه میزان است؟

بی‌توجهی به ناکارآمدی‌های مربوط به آب و انرژی می‌تواند به افزایش باورنکردنی هزینه‌ها منجر شود و حتی پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰، تولید ناخالص داخلی کشورهای پردرآمد تا هشت درصد و کشورهای در حال توسعه به میزان ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یابد.

تاکنون، چالش‌های جهانی آب، حدود ۹.۶ میلیارد دلار (تقریباً ۸.۲۶ میلیارد یورو) هزینه برای بخش برق ایجاد کرده است.

در اروپا، اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا موظفند تا سال ۲۰۳۰، به‌طور کلی بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو بیشتر به ازای هر نفر برای تامین آب و فاضلاب هزینه کنند تا از قوانین مربوط به آب تبعیت کنند.

بحران آب، علاوه بر پیامدهای مالی، سلامت عمومی، زیرساخت‌های پایدار و امنیت ژئوپلیتیکی را نیز به خطر می‌اندازد. دسترسی محدود به آب یا انرژی مقرون به صرفه ممکن است به بروز مشکلات و حتی منازعات، به‌ویژه در مناطقی که نسبت به منابع آب مشترک یا انرژی وارداتی وابسته هستند، منجر گردد. با این حال، راهکارهای فناوری موجود می‌توانند به بهبود کارایی آب و انرژی در تمامی مراحل چرخه آب کمک کنند.

دولت‌ها باید به ادغام بهره‌وری آب در ممیزی‌های انرژی توجه کرده و اهداف ملی برای استفاده مجدد از آب صنعتی را تعیین نمایند. هر قطره پس‌انداز شده به معنای کاهش مصرف انرژی است.

دانفوس اعلام کرده است که در صورت مقاوم‌سازی تمام کارخانه‌های نمک‌زدایی در سطح جهانی برای استفاده از پتانسیل فناوری فعلی، می‌توان به میزان ۳۴.۵ میلیارد یورو صرفه‌جویی کرد و همچنین انتشار دی اکسید کربن را تا ۱۱۱ میلیون تن کاهش داد.

طرح‌های تصفیه فاضلاب نیز می‌توانند با استفاده از درایوهای سرعت متغیر (VSD)، به شکل چشمگیری مصرف انرژی و هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهند. این درایورها به موتورها و پمپ‌ها اجازه می‌دهند تا با توجه به تقاضای آنی، سرعت خود را تنظیم کنند، به‌طوری‌که یک کارخانه در چنای هند با استفاده از این ابتکار، حدود ۲۲ درصد در مصرف انرژی خود صرفه‌جویی کرده است.

آیا مراکز داده عاملی برای مشکل هستند؟

مراکز داده نقش قابل توجهی در مصرف آب ایفا کرده و در حال حاضر سالانه تقریباً ۵۶۰ میلیارد لیتر آب را مصرف می‌کنند.

براساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، این مقدار می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به رقمی حماسی معادل ۱۲۰۰ میلیارد لیتر برسد که شش برابر کل برداشت آب شیرین اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۲ خواهد بود.

این سطح بالای مصرف آب عمدتاً ناشی از تولید گرما توسط واحدهای پردازش است که نیاز به خنک‌سازی دارند. با این وجود، استفاده از سیستم‌های خنک‌کننده مایع بسته در مراکز داده می‌تواند به کاهش مصرف آب کمک کند. سیستم‌های خنک‌کننده مستقیم به تراشه، حداقل ۱۵ درصد از لحاظ انرژی، کارآمدتر از همتایان خنک‌کننده هوایی خود هستند.

به نقل از گزارش یورونیوز و آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، گرمای تلف‌شده از مراکز داده می‌تواند به تنهایی حدود ۱۰ درصد از تقاضای گرمایش فضا در اروپا را تا سال ۲۰۳۰ تامین کند.