عمده صادرکنندگان و واردکنندگان برق در قاره اروپا

، با بالا گرفتن تنش‌های ژئواستراتژیک و بحران‌های محیط زیستی، اتحادیه اروپا در پی تحکیم روابط انرژی میان کشورهای عضو خود می‌باشد. کمیسیون اروپا اعلام کرده که با پیشرفت در مسیر همکاری مشترک، این اتحادیه توان خواهد داشت تا امنیت تامین برق خود را تقویت کرده و میزان بیشتری از انرژی‌های تجدیدپذیر را در بازار انرژی ادغام نماید.

طبق یک گزارش ارائه شده از سوی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، تبادل واردات و صادرات برق در بین کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) در طی دو دهه اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است. اما سؤالی که پیش می‌آید این است که کدام کشورها دارای بالاترین میزان واردات خالص برق و کدام یک صادرکننده خالص به شمار می‌روند؟

بر اساس اطلاعات منتشر شده از یورواستات، از میان ۳۵ کشور اروپایی در سال ۲۰۲۴، تعداد ۱۳ کشور به عنوان صادرکننده خالص برق و ۲۱ کشور به عنوان واردکننده خالص شناخته شده‌اند. جالب است بدانیم که تنها قبرس هیچ گونه وارداتی از برق را گزارش نکرده است.

برای ارزیابی میزان وابستگی یک کشور به واردات برق، معمولاً به بررسی نرخ واردات خالص به عنوان درصدی از کل مصرف برق آن کشور پرداخته می‌شود. اگر این نرخ مثبت باشد، بدین معناست که کشور مورد نظر بیشتر از آنچه صادر می‌کند، برق وارد می‌نماید و بالعکس، اگر این رقم منفی باشد، نشان‌دهنده این است که صادرات برق آن کشور بیشتر از وارداتش است.

در میان ۳۵ کشور در سال ۲۰۲۴، میانگین واردات خالص به عنوان درصدی از برق قابل مصرف نهایی در اتحادیه اروپا، منفی ۰.۵ درصد بوده است. بنابراین، به طور کلی، کشورهای اتحادیه اروپا بیش از آنچه وارد می‌کنند، برق صادر می‌نمایند.

بالاترین صادرات خالص در سوئد و فرانسه

در چندین کشور، صادرات خالص برق از میزان واردات پیشی گرفته است. سوئد با نرخ منفی ۲۷ درصد در بالاترین رتبه قرار دارد و فرانسه با منفی ۲۲ درصد در مقام دوم می‌باشد.

کشورهای دیگری نظیر اسلوونی (منفی ۱۹ درصد)، نروژ (منفی ۱۴ درصد)، اسلواکی (منفی ۱۳ درصد)، جمهوری چک (منفی ۱۲ درصد) و اتریش (منفی ۱۰ درصد) هم به عنوان صادرکنندگان مهم برق شناخته می‌شوند.

در بین چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، فرانسه (منفی ۲۲ درصد) و اسپانیا (منفی چهار درصد) به عنوان صادرکنندگان خالص برق ارزیابی می‌شوند، در حالی که آلمان (۶ درصد) و ایتالیا (۱۸ درصد) واردکننده خالص به شمار می‌آیند.

ژاک پرسبوا، استاد بازنشسته دانشگاه مون‌پلیه، اشاره کرده است که کشورهای صادرکننده خالص به ویژه شامل کشورهایی نظیر سوئد و نروژ هستند که دارای منابع برق‌آبی زیاد می‌باشند، یا همچون فرانسه و سوئد که دارای تعداد قابل توجهی نیروگاه هسته‌ای هستند.

کشورهای واردکننده خالص معمولاً به کشوری اطلاق می‌شود که مقداری بالایی از انرژی‌های تجدیدپذیر ناپایدار را دارند، زیرا در زمان‌هایی که انرژی بادی یا خورشیدی در دسترس نیست، نیاز به واردات بیشتری خواهند داشت.

مطابق با مقایسه‌ای که بین داده‌های سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۳ صورت گرفته، این ارقام ممکن است به شدت از یک سال به سال دیگر متغیر باشند. به عنوان مثال، در حالی که یونان در سال ۲۰۲۳ با نرخ ۱۰ درصد به عنوان واردکننده خالص شناخته می‌شد، در سال ۲۰۲۴ با رقم منفی ۰.۶ درصد، به صادرات خالص تغییر وضعیت داده است. به همین ترتیب، نرخ واردات خالص کرواسی نیز در این مدت از ۱۰ درصد به طرز قابل توجهی به ۲۶ درصد افزایش یافته است.

براساس گزارش یورونیوز، کارشناسان همچنین به بافت انرژی و الگوهای مصرف برق که در این تغییرات مؤثرند، اشاره کرده‌اند. جان اسپرینگفورد، دانشمند وابسته در مرکز اصلاحات اروپایی (CER) بیان کرده است که کشورهایی که برای تعیین قیمت برق به گاز وابسته هستند، معمولاً تمایل به واردات برق بیشتری دارند.