ناسا در حالت تعطیلی است و اطلاعاتی درباره سرنوشت کاوشگر جونو در دسترس نیست

فضاپیمای جونو، که به‌عنوان مدارگرد ناسا فعالیت می‌کند و در طول نه سال گذشته به مطالعه‌ی قمرهای بزرگ‌ترین سیاره‌ی منظومه شمسی، یعنی مشتری، پرداخته، در حال حاضر ممکن است به دوران پایانی خود نزدیک شده باشد؛ با این حال، سازمان فضایی ایالات متحده در این زمینه سکوت اختیار کرده است.

کاوشگر جونو که در سال ۲۰۱۱ زمین را ترک کرد و در سال ۲۰۱۶ به مدار مشتری رسید، مأموریتی را آغاز کرد که در ابتدا برای ۲۰ ماه برنامه‌ریزی شده بود. اکنون نزدیک به یک دهه از این مدت می‌گذرد و این فضاپیما پژوهش‌های بی‌نظیری در مورد منظومه مشتری، از جمله این سیاره‌ی غول‌پیکر گازی، قمرهای متعدد و حلقه‌های ضعیف آن، فراتر از زمان مقرر خود انجام داده است.

ناسا طی سال‌های اخیر چندین بار مأموریت جونو را تمدید کرده است؛ آخرین تمدید در سال ۲۰۲۱ صورت گرفت که فعالیت‌های آن تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ را تضمین می‌کرد. اکنون با наступ این تاریخ و با توجه به تعطیلی دولت ایالات متحده، مشخص نیست که آیا جونو همچنان به کار خود ادامه می‌دهد یا خیر.

آخرین تمدید مأموریت جونو، دامنه‌ی فعالیت آن را از مطالعه‌ی ساختار داخلی و میدان مغناطیسی مشتری به بررسی حلقه‌های سیاره و رصد قمرهای بزرگ آن گسترش داد. لوری گلیز، مدیر بخش علوم سیاره‌ای ناسا در زمان اعلام این خبر اظهار داشت: «گسترش اهداف علمی جونو به تیم مأموریت این امکان را می‌دهد تا به مجموعه‌ای از پژوهش‌های جامع بپردازد که معمولاً مختص مأموریت‌های پیشرفته هستند.» و این دقیقا چیزی است که جونو موفق به انجام آن شده است.

در سال‌های اخیر، جونو پروازهای نزدیک به قمرهای بزرگ مشتری از جمله گانیمد، اروپا و آیو انجام داده و داده‌هایی در مورد زمین‌شناسی، محیط و ترکیب آنها فراهم آورده است. همچنین، جونو به بررسی حلقه‌های کم‌نور مشتری پرداخته و به نقشه‌برداری از میدان‌های مغناطیسی و گرانشی قوی این سیاره ادامه داده است.

داده‌های جونو در آماده‌سازی مأموریت‌های آینده نظیر اروپا کلیپر، که به عنوان کاوشگر بعدی مأموریت‌های ناسا به مقصد مشتری شناخته می‌شود، کمک کرده‌اند. این کاوشگر در اکتبر ۲۰۲۴ به فضا پرتاب خواهد شد و در آوریل ۲۰۳۰ به مشتری خواهد رسید تا قمر اروپا را مورد بررسی قرار دهد. پایان مأموریت جونو قبل از رسیدن اروپا کلیپر، شکاف چندساله‌ای در مشاهدات خاص از منظومه‌ی مشتری به وجود می‌آورد و شانس دستیابی به داده‌های جدید از این ناحیه از منظومه شمسی را تا اواخر دهه‌ی جاری محدود می‌سازد.

مولی واسر، مسئول ارتباطات بخش علوم سیاره‌ای ناسا، در ایمیلی که به اسپیس‌دات‌کام ارسال کرده، تنها به تمدید مأموریت جونو در سال ۲۰۲۱ اشاره کرده و اعلام کرده است: «مأموریت تا سپتامبر ۲۰۲۵ تمدید شده و این آخرین به‌روزرسانی موجود است. درباره‌ی آینده‌ی مأموریت، ناسا بر اساس قانون عمل خواهد کرد.»

به دلیل تعطیلی دولت، ناسا در حال حاضر نمی‌تواند به سوالات در مورد فعالیت جونو پاسخ دهد. در زمان انتشار این خبر، تنها پاسخ مقامات ناسا این بود: «به دلیل کاهش بودجه، ناسا در حال حاضر مسدود است. خواهشمندیم پس از تصویب بودجه یا تمدید موقت تأمین مالی، مجدداً با ما تماس بگیرید.»

بر اساس قوانین تعطیلی دولت ایالات متحده، تنها مأموریت‌هایی که در دسته «فعالیت‌های استثنایی» قرار دارند، یعنی آن‌هایی که برای حفظ جان، اموال یا امنیت ملی ضروری هستند، می‌توانند عملیات یا ارتباطات خود را ادامه دهند. برنامه‌های تداوم عملیات ناسا همچنین مشخص می‌کنند که بودجه‌ی موجود از قبل تنها می‌تواند صرف «اولویت‌های ریاست‌جمهوری» شود و این موضوع تعیین می‌کند که کدام برنامه‌های علمی در طول وقفه‌ی بودجه مجاز به ادامه فعالیت هستند.

با این حال، جونو در این دسته‌ی محافظت‌شده قرار ندارد و سهم آن در بودجه‌ی پیشنهادی رئیس‌جمهور برای سال مالی ۲۰۲۶ نیز به صفر رسیده است. بنابراین، به نظر می‌رسد که این مأموریت در اولویت قرار ندارد. اما تا زمانی که عملیات عادی دولت از سر گرفته نشود، نمی‌توان با قطعیت درباره‌ی سرنوشت این فضاپیمای با تجربه سخن گفت.