بررسی ادعای تسلط اسرائیل بر گوشیهای همراه در سطح جهانی: جنگ ذهنی یا حقیقت فنی؟
در همایشی با عنوان “پنجاه دولت، یک اسرائیل”، که به تازگی با حضور بالغ بر ۲۵۰ قانونگذار ایالتی آمریکا در اسرائیل برگزار شد، بنیامین نتانیاهو ادعای شگفتانگیزی را مطرح نمود. وی به نفوذ فناوریهای تولیدی در اسرائیل در عرصههای جهانی اشاره کرد و تصریح نمود که در هر گوشی تلفن همراه، عناصر و نوآوریهای مربوط به شرکتهای اسرائیلی وجود دارد و به این ترتیب، اسرائیل بر تمامی گوشیهای همراه در جهان نفوذ پیدا کرده است.
طبق گزارش بخش رسانهای اخبار فناوری تکنا، این ادعا که در رسانههای ایران بازتاب قوی داشته است، در رسانههای غربی کمتر مورد توجه قرار گرفته و غالباً بدون تحلیل عمیق مطرح میشود. با این وجود، این ادعا در میان برخی کارشناسان داخلی بهاشتباه بهعنوان یک واقعیت فنی غیرقابل انکار تلقی گردید. برخی از این کارشناسان، با عمق بیشتری به این گزاره پرداخته و به آسیبپذیری تمام دستگاههای ارتباطی، از جمله گوشیهای غیرهوشمند، ارتباط داده و وجود درهای پشتی یا Backdoors در سختافزارهای شرکتهای فعال در اسرائیل نظیر اینتل و کوالکام را نتیجهگیری کردند؛ این رویکرد به شکلی اغراقآمیز و غیرواقعی وضعیت صنعت فناوری را به تصویر میکشد و طبیعت اصلی پیام نتانیاهو که بیشتر یک اقدام سیاسی است را نادیده میگیرد.
واقعیت همکاریهای فناورانه: نقش ایالات متحده در اکوسیستم اسرائیل
تحلیل دقیقتر نشان میدهد که ادعای کنترل کامل اسرائیل بر تمام گوشیهای هوشمند، یک سادهسازی بیش از حد و بخشی از یک استراتژی تبلیغاتی به شمار میرود. هرچند اسرائیل در زمینههایی همچون امنیت سایبری و ایجاد نیمههادیها پیشرفتهای عمدهای داشته است، این دستاوردها به طور قابل توجهی به همکاریهای استراتژیک با ایالات متحده، به ویژه پنتاگون و وزارت دفاع این کشور وابسته است. این همکاریها از طریق پروژههای تحقیق و توسعه مشترک، تبادل فناوری و سرمایهگذاریهای کلان در زمینههای متنوعی مانند هوش مصنوعی، دفاع موشکی و فناوریهای ارتباطی نسل جدید مانند 6G صورت میپذیرد.
به عنوان نمونه، گروه کاری فناوری عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل (OTWG) با هدف حفظ برتری نظامی هر دو کشور در برابر تهدیدات پیشرفته راهاندازی شده است. بنابراین، گزارهای دقیقتر این است که در هر گوشی، تکهای از فناوریهای مرتبط با این دو کشور وجود دارد، نه اینکه تمام گوشیها تحت کنترل اسرائیل باشد. در این ساختار، ایالات متحده فقط یک شریک نیست، بلکه به عنوان ناظر و فعال اصلی در این پیشرفتها عمل میکند و مفهوم استقلال کامل اسرائیل در این عرصه، بیشتر در راستای تصورات سیاسی نمود یافته است.
انگیزههای روانی و سیاسی: تحلیلی بر لفاظیهای فناورانه
اظهارات اغراقآمیز نتانیاهو را میتوان از منظر روانشناسی سیاسی بررسی کرد. این نوع بلاغت که بر خودبزرگبینی فناوری تکیه دارد، به عنوان ابزاری برای پنهان کردن چالشها و ناکامیهای سیاسی و نمایش قدرت در عرصه بینالمللی به کار میرود. رهبرانی که با بحرانهای مشروعیت یا فشارهای داخلی و خارجی روبرو هستند، به خودشیفتگی سیاسی و بزرگنمایی اغراقآمیز توانمندیهای خود روی میآورند تا تصویر قدرتمندتری از خود ارائه دهند.
در این مورد خاص، نتانیاهو با ایدهآلسازی توانمندیهای فناوری اسرائیل، بهطور همزمان دو هدف را تعقیب میکند: اول اینکه با تأثیرگذاری بر قانونگذاران آمریکایی، به دنبال جلب حمایتهای بیشتر سیاسی و نظامی است و از سوی دیگر، با ایجاد جنگ روانی، سعی در ایجاد رعب و وحشت در بین رقبای منطقهای خود دارد. این رویکرد، در عین حال وابستگی عمیق امنیتی و فناوری اسرائیل به ایالات متحده را نادیده گرفته و قدرت را به شکلی مطلق و بومی به تصویر میکشد که با واقعیتهای پیچیده ژئوپلیتیک و زنجیره تأمین جهانی فناوری همخوانی ندارد و عمدتاً به عنوان یک ابزار دیپلماتیک و تبلیغاتی عمل میکند.
پروپاگاندا در عصر دیجیتال
ادعای نتانیاهو در خصوص وجود بخشی از اسرائیل در هر گوشی تلفن همراه و توانایی شنود جهانی، بیشتر از آنکه به واقعیت فنی ارتباط داشته باشد، نمونهای کلاسیک از پروپاگاندای معاصر است. این پیام با بهکارگیری تکنیکهای جنگ روانی، واقعیتهای پیچیده فنی را به یک شعار ساده و قابلفهم تقلیل میدهد تا بر احساسات و باورهای مخاطبان تأثیر بگذارد. اهداف این استراتژی شامل جلب حمایت متحدان، کاهش روحیه دشمنان و مشروعیت بخشیدن به اقدامات نظامی و امنیتی است.
این ادعا که در یک گردهمایی سیاسی با هدفی خاص مطرح شده، با تحریف واقعیت و نادیده گرفتن نقش کلیدی ایالات متحده در توانمندسازی فناوری اسرائیل، تصویری نادرست اما قوی از نفوذ جهانی این کشور به نمایش میگذارد. درک تفکیک میان توانمندیهای واقعی صنعتی و لفاظیهای سیاسی، کلید مطالعه دقیق رویدادهای این بخش به شمار میآید.
