عکس‌العمل غیرمنتظره بازار سرمایه به احیای تحریم‌ها/ تقاضای خرید جایگزین سقوط شدید شد

هاتف شاملو، متخصص بازار سرمایه، در مصاحبه‌ای با بورس‌نیوز پیرامون فعال‌سازی مکانیزم ماشه و بازگشت تحریم‌ها گفت: اگرچه بورس در سه روز ابتدایی هفته از حمایت‌های قوی و صف‌های خرید بالا بهره‌مند شد، اما این رشد بیشتر ناشی از معاملات دستوری و حضور پررنگ دولت به‌عنوان بازیگر عمده بازار بود تا وضعیت بنیادی واقعی شرکت‌ها. وی با تأکید بر این نکته که ریسک ناشی از تحریم‌ها همچنان برطرف نشده است، افزود که در آینده، این مشکلات فشار زیادی بر اقتصاد و بازار سرمایه وارد خواهد آورد.

هاتف شاملو متخصص بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز به تحلیل وضعیت معاملات روز سه‌شنبه هشتم مهرماه پرداخت و اظهار داشت: هفته پس از سه روز رشد قوی، بازار امروز با افزایش عرضه‌ها مواجه شد. در بسیاری از نمادها، فشار فروش مشهود بود و فقط در تعدادی از نمادهای بزرگ، صف‌های خرید پابرجا مانده بود. شاملو خاطرنشان کرد که در مجموع، صف‌های خرید به‌طور کامل عرضه شدند و این مسئله تأثیر فراوانی بر فضای معاملات امروز گذاشت.

فعال‌سازی مکانیزم ماشه و تأثیر آن بر فضای معاملاتی بازار

هاتف شاملو در رابطه با تحولات هفته گذشته خاطرنشان کرد: قبلاً نسبت به احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه هشدار داده بودیم و پیش‌بینی می‌کردیم که این امر می‌تواند منجر به بروز چالش‌هایی در بازار گردد. بعد از روز چهارشنبه و افزایش عرضه‌ها، ابهامات در خصوص این مکانیزم بیشتر شد، اما نهایتاً در روزهای پنج‌شنبه و جمعه موضوع به‌طور قطعی و عملی مورد تأیید قرار گرفت.

شاملو تأکید کرد: انتظار می‌رفت که بازار در روز شنبه با یک واکنش منفی جدی روبرو شود، زیرا بازگشت تحریم‌های سخت‌گیرانه علیه کشور، مشکلاتی را برای هر دو حوزه اقتصادی و وضعیت شرکت‌ها به‌وجود خواهد آورد. با این وجود، بازار طبق انتظار عمل نکرد و واکنش فوری منفی به این اخبار نشان نداد، هرچند آثار این تصمیم در بلندمدت در اقتصاد و شرایط معاملاتی کشور نمایان خواهد شد.

واکنش غیرمنتظره بازار به فعال‌سازی مکانیزم ماشه

هاتف شاملو متخصص بازار سرمایه در مورد روند معاملات روز شنبه پس از فعال‌سازی مکانیزم ماشه گفت: در شرایطی که روز چهارشنبه بازار تحت فشار عرضه و معاملات منفی قرار گرفته بود، پیش‌بینی می‌شد که شنبه با خبر بازگشت تحریم‌ها، فضای منفی ادامه یابد. با این حال، بازار به‌طرز تعجب‌آوری با صف‌های خرید سنگین آغاز شد.

وی در ادامه اشاره کرد: این مسئله نشان‌دهنده وجود معاملاتی ویژه و دستوری در پس این روند بود. به عبارتی دیگر، قدرت بالای سفارش‌های خرید روی نمادها (حتی نمادهایی که به تازگی توجه معامله‌گران را جلب نمی‌کردند) گویای این بود که سیگنالی به بازار ارسال شده تا به فعالان اطمینان دهد که اقتصاد در وضعیتی پرتنش قرار نخواهد گرفت.

شاملو افزود: این روند مثبت به مدت سه روز متوالی ادامه یافت و ورود مداوم سفارش‌های قوی خرید موجب شد که حتی سرمایه‌گذارانی که مدتی از بازار دور بودند، دوباره به جمع خریداران ملحق شوند. به گفته وی، این رفتار جمعی منجر به سنگین‌تر شدن صف‌ها در هر روز گردید، بدون اینکه توجهی به ارزش‌گذاری واقعی شرکت‌ها یا اصول بنیادین نمادها صورت گیرد.

افزایش ریسک پس از فعال‌سازی مکانیزم ماشه و تغییر رفتار بازار

این متخصص بازار سرمایه در پیوند به روند اخیر معاملات اظهار داشت: تمامی نظرات ارائه‌شده از سوی او، برداشت‌های شخصی وی بوده و ممکن است تعدادی از فعالان بازار با آن توافق نداشته باشند. به گفته شاملو، برخی معتقدند که با فعال شدن مکانیزم ماشه، ریسک از بازار حذف گردیده، اما این تحلیل به نظر منطقی نمی‌آید.

وی توضیح داد: پیش از فعال شدن مکانیزم ماشه، بازار با یک «ابهام» مواجه بود؛ اینکه آیا این مکانیزم به مرحله اجرا در خواهد آمد یا خیر. اکنون که این موضوع محقق شده است، ابهام رفع شده، ولی ریسک شدیدی به اقتصاد و بازار سرمایه افزوده شده است. از این‌رو نمی‌توان ادعا کرد که ریسک کاهش یافته است.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: با وجود این شرایط، بازار در سه روز ابتدایی هفته با صف‌های قوی خرید و ارزش معاملات نسبتا بالا (میانگین ۵ تا ۶ همت) همراه بود و فوت نقدینگی سنگینی را مشاهده کرد. با این حال در روز چهارم ورق برگشت و عرضه‌ها به‌طور جدی افزایش یافت. شاملو تأکید کرد: به‌طور خاص در روز چهارم، ارزش معاملات به ۱۴.۲ همت رسید که نشانه آشکار یک فروش سنگین و درگیری جدی در بازار بود؛ به‌نحوی‌که تمامی سفارش‌های خرید سنگینی که از روزهای ابتدایی بر روی نمادها قرار داشت، با فشار عرضه تخلیه شد.

دولت؛ بازیگر اصلی بورس ایران

شاملو در مورد نقش برجسته دولت در روند بازار اظهار داشت: بورس ایران را می‌توان مانند یک نماد با یک بازیگر واحد تصور کرد که نام این بازیگر «دولت» است. او بیان کرد که درست همان طور که در برخی سهم‌ها، بازیگر می‌تواند حتی در شرایط زیان‌دهی شرکت‌ها به حمایت از سهم بپردازد و روند قیمتی را تغییر دهد، دولت نیز در بورس چنین نقشی ایفا می‌کند.

شاملو ادامه داد: در سه روز گذشته، بازارگردان یا همانی که به‌عنوان بازیگر اصلی بازار سرمایه شناخته می‌شود، به هیچ عنوان نگذاشت که ریسک ناشی از فعال‌سازی مکانیزم ماشه به «پنیک» گسترده‌ای در بازار تبدیل شود و با حمایت‌های سنگین خود مانع از افت شدید شد. اما وی تأکید کرد که اگر این حمایت‌ها پس از پایان جنگ و در زمان بازگشایی بازار در هفتم تیرماه صورت می‌گرفت، بسیاری از فشارهای فروش و افت‌های شدید قیمتی رخ نمی‌داد.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: در آن مقطع وعده حمایت‌های سنگینی به ارزش حدود ۱۲۰ همت داده شد، اما عملی نشد و همین امر باعث گردید تا ارزش بسیاری از شرکت‌ها به زیر ارزش واقعی خود سقوط کند و فاصله زیادی بین قیمت بازار و ارزش واقعی آن‌ها ایجاد شود. به گفته شاملو، متأسفانه تنها پس از اینکه بازتاب منفی ریزش بازار سرمایه در رسانه‌ها و حتی خبرگزاری‌های بین‌المللی نمایان شد، دولت به فکر ارائه یک تصویر باثبات و مثبت از بازار افتاد و اقدام به ارائه حمایت‌های جدی کرد.

تحریم‌ها و امید به دلار توافقی

هاتف شاملو، کارشناس بازار سرمایه، در مصاحبه‌ای با بورس‌نیوز به بررسی چشم‌انداز میان‌مدت بازار سرمایه پرداخت و گفت: اگرچه در روزهای اخیر حمایت‌های قوی از بروز «پنیک» در معاملات جلوگیری کرد، اما در ادامه نباید فشار تحریم‌ها را نادیده گرفت. او اعتقاد دارد که هم در حوزه واردات مواد اولیه و هم در قسمت صادرات شرکت‌ها با مشکلات جدی مواجه هستیم؛ به‌گونه‌ای که شرکت‌ها ناچار خواهند بود از نظر حجم صادرات و همچنین قیمت فروش، تخفیف‌های بیشتری ارائه دهند که این موضوع به‌طور مستقیم در صورت‌های مالی نمایان خواهد شد.

وی تنها نقطه امید را رشد نرخ ارز توافقی بیان کرد و افزود: اگر نرخ تسعیر ارز در محدوده ۸۵ تا ۹۰ هزار تومان تثبیت شود، قادر خواهد بود بخشی از فشار ناشی از تحریم‌ها را کاهش دهد. شاملو افزود: شنیده‌ها حکایت از این دارد که یک بازار دوم برای ارزهای تجاری شکل گرفته و برخی شرکت‌های پتروشیمی، دارویی و سیمانی موفق شده‌اند بخشی از ارز صادراتی خود را در این بازار با نرخ‌های بالاتر به فروش برسانند که این روند می‌تواند به عنوان یک پتانسیل مثبت برای بعضی از صنایع ایجاد شود.

امید به شفاف‌سازی نرخ توافقی دوم برای حمایت از بازار

هاتف شاملو، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز با تأکید بر آثار تحریم‌ها بر بازار سرمایه گفت: تنها امید برای جبران بخشی از مشکلات ناشی از تحریم‌ها، اجرایی شدن نرخ توافقی دوم ارز است. به گفته او، رئیس‌کل بانک مرکزی پیش‌تر اعلام کرده بود که نرخ توافقی در محدوده ۷۰ هزار تومان تثبیت خواهد شد و هم‌اکنون نیز معاملات در این سطح ادامه دارد؛ اما گمانه‌زنی‌ها پیرامون ایجاد نرخ توافقی دوم همچنان ادامه دارد.

شاملو ادامه داد: شفاف‌سازی و رسمی شدن این مسئله می‌تواند به بهبود شرایط بازار سرمایه کمک نماید. وی در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: بازار در حال حاضر به یک محدوده مقاومتی کلیدی رسیده و گذر از آن نیازمند وقوع رویدادهای مثبت جدی یا حمایت سنگین از طرف بازارساز است. در غیر این صورت، احتمال بازگشت چندروزه بازار به فاز عرضه و اصلاح وجود دارد.

صعود دلار و اونس جهانی به زیان بازار سرمایه

هاتف شاملو، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز در مورد تنش‌های ژئوپلیتیکی اخیر میان ایران و کشورهای آمریکایی و اسرائیلی اشاره کرد: افزایش این ریسک‌ها به ادامه رکوردشکنی قیمت دلار کمک کرده است؛ به‌طوری که نرخ ارز به سطح ۱۱۳ هزار تومان پیش رفته و حتی تارگت ۱۲۰ هزار تومان نیز برای آن متصور است.

وی افزود: از سوی دیگر، اونس جهانی طلا نیز به دلیل همین تنش‌ها در مسیر صعودی قرار دارد و افزایش آن ممکن است منجر به رشد قیمت طلای داخلی نیز گردد. به گفته شاملو، دلار و طلا به‌عنوان دو بازار رقیب، در حال حاضر جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد کرده‌اند که این موضوع به نفع بازار سرمایه نیست.

وی به نقش بازار پول نیز اشاره کرد و اظهار داشت: بازار پول همچنان با نرخ بهره بالا در حال رقابت با بازار سرمایه است. تا زمانی که نرخ بهره کاهش پیدا نکند، نمی‌توان انتظار رشد چشمگیری از بورس داشت.

این کارشناس بازار سرمایه در پایان ابراز امیدواری کرد که با اتخاذ تصمیمات صحیح، شرایط بازارها به سمت تعادل و نرمال شدن پیش رود و در نهایت سرمایه‌ها به سمت بازار سرمایه جلب شود.

پایان مطلب