آقای فرزین! با رویکردهای کنونی شما، اقتصاد آینده روشنی ندارد/ حتی اگر بانک مرکزی وجود نداشت، وضعیت دلار تفاوتی نمیکرد
وبسایت تابناک بیان کرد: بازاری که به ظاهر ممکن است در زمانهای کوتاه آرام به نظر بیاید، اما در بازههای میانمدت مملو از بیاعتمادی و ناپایداری است. اگرچه نمی توان از تأثیر ناآرامیهای سیاسی و حادثه اسنپبک غافل بود، ولی اگر بانک مرکزی وجود نداشت، آیا قیمت دلار بیشتر از این افزایش نمییافت؟
اگرچه تحریمهای خارجی فشار جدی به اقتصاد ایران وارد کردهاند، در روزهای اخیر سیاستهای داخلی بانک مرکزی نیز به چالشی تازه تبدیل شدهاند. اخیراً در بازار رمزارز، خرید سالانه تتر به سقف ۵ هزار دلار محدود شد، درگاههای پرداخت صرافیها بهطور مکرر مسدود گردید و مقدار تراکنشها به طرز چشمگیری کاهش یافت. تعدادی از صرافیهای داخلی تعطیل شدند و کاربران ناچار شدند به صرافیهای ناشناس خارجی روی آورند؛ جایی که خطر بلوکه شدن داراییها یا کلاهبرداری به شدت افزایش مییابد.
وقتی بازار رمزارز بهطور همزمان تحت فشار تحریمهای خارجی و نیز محدودیتهای داخلی بانک مرکزی قرار میگیرد، عملاً کاربران ایرانی در وضعیتی بغرنج قرار میگیرند. از یک طرف صرافیهای بینالمللی معتبر همچون بایننس و کوینبیس به خاطر این تحریمها از ارائه خدمات به ایرانیها خودداری میکنند و خطر بلوکه شدن داراییها در آنها بسیار بالاست. از طرف دیگر، صرافیها و پلتفرمهای داخلی با موانع شدید بانکی مانند مسدود شدن درگاههای پرداخت، سقفهای خرید و فروش پایین و دستورالعملهای نامشخص روبهرو هستند.
این وضعیت موجب گردیده که میلیونها کاربر ایرانی که به مقصود حفظ ارزش داراییهای خود یا انجام تراکنشهای بینالمللی به عرصه رمزارز قدم گذاشتهاند، با چالشهای جدی مواجه شوند: کاهش قابل توجه نقدشوندگی داراییها، افزایش خطر کلاهبرداری در بازارهای غیررسمی و الزام به استفاده از صرافیهای ناشناس خارجی. در واقع، سیاستهای داخلی نه تنها نتوانستهاند تحریمهای خارجی را جبران کنند، بلکه با محدود کردن راههای مطمئن، کاربران را به سمت مسیرهای پرخطر هدایت کرده و بار مالی و روانی سنگینی برای آنان به وجود آوردهاند.
در بازار طلا آنلاین نیز از خرداد ۱۴۰۴ تمام درگاههای پرداخت مسدود شدند و بیش از ۸ میلیون کاربر ایرانی که به منظور حفظ ارزش پول خود به این بازار روی آورده بودند، ناگهان با صفحات خطای پرداخت مواجه شدند. بسیاری از کسبوکارهای این حوزه یا تعطیل شدند یا به زیرزمین اقتصاد منتقل گردیدند.
شاید بتوان در میان تنشهای منطقهای و شرایط جنگی، تصمیم به مسدود کردن معاملات آنلاین طلا را تا حدی توجیه کرد؛ زیرا نگرانی پیرامون خروج سرمایه یا بیثباتی بازار میتوانست عامل موقتی برای چنین اقدامی باشد. اما این تصمیم موقت به جای اینکه به مدت چند روز یا چند هفته باقی بماند، ماهها طول کشید و عملاً میلیونها کاربر را از دسترسی به داراییهای خود محروم کرد.
مشکل اصلی در آن بود که پس از آرام شدن بحران و بازگشت شرایط به حالت عادی، بانک مرکزی بدون هیچ توضیح یا مبنای قانونی و با تأخیر طولانی، حسابهای پلتفرمهای طلا را بازگشایی کرد. این تعلل بیدلیل نه تنها اعتماد کاربران را به شدت آسیب زد، بلکه موجب شد بسیاری از کسبوکارها ضررهای جبرانناپذیری را متحمل شوند و احساس عمومی این باشد که تصمیمات اقتصادی پشت این محدودیتها، نشاندهنده نوعی بیبرنامگی و بیتوجهی به حقوق شهروندان است.
سالهاست که کاربران ایرانی با تحریمهای جهانی مواجهاند. دسترسی به صرافیهای شناختهشدهای چون بایننس و کوینبیس برای این افراد ممنوع است و همواره خطر بلوکه شدن داراییها وجود دارد. در این راستا، انتظار میرفت که بانک مرکزی حداقل در سطح داخلی، مسیر را هموارتر سازد. با این حال، سیاستهای فرزین عملاً امکان دور زدن تحریمها را غیرممکن ساخته و ریسکهای جدیدی را به جامعه تحمیل کردهاند. دشمنی فرزین با پلتفرمهای رمزارزی و مالی دیجیتال پدیده تازهای نیست که بهطور ناگهانی پس از جنگ ۱۲ روزه یا فعال شدن مکانیزم ماشه آغاز شده باشد. ماهها پیش از بروز این رخدادها، فعالان این حوزه بارها نسبت به اقدامات نامنصفانه و محدودکننده بانک مرکزی هشدار داده بودند. محدودیتهای اعمالی در زمینه سقف خرید و حفظ رمزارز، مسدود کردن ناگهانی درگاههای پرداخت، تنظیم دستورالعملهای ناواضح و سختگیرانه و نادیده گرفتن درخواستهای کارشناسان، همگی باعث گردیده بود که کسبوکارهای فعال در این حوزه احساس کنند سیاستهای بانک مرکزی بیشتر به ضرر آنهاست تا در جهت حمایت از آنان.
این روند به آن میزانی ادامه یافت که نهایتاً بیش از ۵۰ کسبوکار رمزارزی اقدام به انتشار بیانیهای مشترک کردند و صریحاً سیاستهای بانک مرکزی را «غیرمنطقی و ضدکاربر» خواندند. این بیانیه نشان دهنده این است که انتقادات دیگر تنها محدود به چند کاربر در شبکههای اجتماعی نیست، بلکه به یک درخواست جدی و عمومی در سطح بازار تبدیل شده است. فعالان رمزارز تأکید میکنند که در حالی که کشورهای مختلف سعی دارند بسترهای قانونی برای بهرهبرداری از فرصتهای اقتصادی بلاکچین را فراهم کنند، ایران با سیاستهای کنونی بانک مرکزی نه تنها این فرصتها را از دست میدهد، بلکه سرمایههای داخلی را به سمت بازارهای پرخطر و غیررسمی هدایت میکند.
اکنون مردم ایران تحت فشار دوگانه تحریمهای خارجی و محدودیتهای داخلی قرار دارند. سیاستهای فرزین نه تنها به ثبات بازار کمک نکرده، بلکه اعتماد عمومی را کاهش داده و به گسترش بازارهای غیررسمی منجر شده و کسبوکارهای شفاف را به ورشکستگی کشانده است. حال سؤال اصلی این است: اگر قرار باشد هر روز کاربران ایرانی با تصمیمات جدید بانک مرکزی با مشکلات عدیدهای مواجه شوند، امید به بهبود شرایط اقتصادی از کجا باید نشأت گیرد؟
23302
