موقعیت غیرمعمول «شرکت ملی نفت ایران» در سطح جهانی! / مسبب اصلی کیست؟
ایران به دلیل دارا بودن ذخایر معدنی و طبیعی غنی بهویژه در زمینه سوختهای فسیلی، سالهاست که توجه فعالان حوزه انرژی را به خود جلب کرده است. با توجه به سابقه ۱۱۶ ساله صنعت نفت در کشور، انتظارها و آرزوهای مردم نیز به طور طبیعی افزایش یافته است. اما در حال حاضر، اخبار منتشره بیشتر به تحریمها و عدم تعادل در انرژی معطوف شده است!
به گزارش راه نو آنلاین، روزنامه اطلاعات حدود ۴۹ سال پیش اعلام کردند که شرکت ملی نفت ایران در زمینه حجم فروش نفت، بین شرکتهای غیر آمریکایی در سطح جهان در رتبه دوم و بین تمام شرکتها در مقام هفتم قرار دارد.
در حال حاضر، به رغم خبرهای مکرر از افزایش تولید و فروش نفت از سوی وزیر نفت و دیگر مسئولان این وزارتخانه، پرسشی مهم وجود دارد: واقعاً موقعیت شرکت ملی نفت ایران کجاست؟ در حالی که کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایالات متحده و اروپا سالهاست در این عرصه پیشرو هستند و اکنون شرکت دولتی سعودی آرامکو به عنوان باارزشترین شرکت نفتی دنیا شناخته میشود.
در ادامه، به بررسی موقعیت بزرگترین و ارزشمندترین شرکتهای نفت و گاز در سال ۲۰۲۵ میلادی خواهیم پرداخت.
۱. سعودی آرامکو: این شرکت در مارس ۲۰۲۵ با ارزش بازاری بیش از ۱.۶۴۸ تریلیون دلار، به عنوان بزرگترین شرکت نفت و گاز دنیا شناخته میشود. آرامکو روزانه تقریباً ۹.۲ میلیون بشکه نفت تولید میکند و مدیران این شرکت اعلام کردهاند که تا دسامبر ۲۰۲۵ به تعهدات خود در مورد کاهش داوطلبانه تولید اوپک پلاس پایبند خواهند بود تا به حداکثر ظرفیت پایدار ۱۲ میلیون بشکه در روز دست یابند. این شرکت در حال افزایش تولید گاز به ۲ میلیارد فوت مکعب استاندارد در روز تا پایان سال ۲۰۲۵ است. پروژه جفورا، بزرگترین تأسیسات عربستان سعودی که توسط آرامکو مدیریت میشود، قصد دارد تولید خود را در سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ آغاز کرده و تا سال ۲۰۲۸ به ظرفیت نهایی ۳.۱۵ میلیارد فوت مکعب برسد. تولید گاز طبیعی این شرکت در سال ۲۰۲۴ به ۱۲۳ میلیارد متر مکعب خواهد رسید و انتظار میرود تا پایان سال ۲۰۲۵ به ۱۲۱ میلیارد متر مکعب برسد. همچنین پیشبینی میشود که از میدان جفورا، معادل ۲۲۹ تریلیون فوت مکعب گاز خام و ۷۵ میلیارد بشکه میعانات گازی استخراج شود که نشان از ذخایر عظیم هیدروکربنی تحت مدیریت آرامکو معادل ۲۵۰ میلیارد بشکه نفت دارد.
۲. اکسونموبیل: این شرکت آمریکایی با ارزش بازار ۴۹۳.۶۲ میلیارد دلار در جایگاه دوم برترین شرکتهای نفت و گاز دنیا قرار دارد و پیشبینی میشود تا پایان سال ۲۰۲۴ به تولید خالص روزانه ۴.۳ میلیون بشکه معادل نفت دست یابد. اکسونموبیل با تمرکز بر توسعه میدانهای پرمیان، گویان و پروژههای الانجی در مناطق آسیا-پاسیفیک، استرالیا و غرب آفریقا، به دنبال افزایش تولید روزانه خود به ۵.۴ میلیون بشکه از معادل نفت تا سال ۲۰۳۰ است. برآورد میشود که این شرکت با سرمایهگذاریهای مؤثر در سیستمهای جذب کربن و برنامههای کاهش آلاینده، تولید گاز طبیعی را تا پایان سال ۲۰۲۵ به روزانه ۷.۷ میلیارد فوت مکعب افزایش دهد، با هدف جمعآوری سالانه ۶.۷ میلیون تن دی اکسید کربن.
۳. شورون: شرکت شورون از ایالات متحده با ارزش بازار ۲۷۹.۴۴ میلیارد دلار، انتظار دارد تا پایان سال ۲۰۲۵ تولید خود را ۶ تا ۸ درصد افزایش دهد، که عمدتاً ناشی از رشد ۱۰ درصدی تولید در حوزه پرمیان و استخراج بیش از ۱ میلیون بشکه نفت در روز از قزاقستان است.
۴. شل: این شرکت انگلیسی با ارزش بازاری معادل ۲۱۰.۰۳ میلیارد دلار پیشبینی کرده است که از پروژههایی که در فاصله سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بهرهبرداری خواهند شد، روزانه به تولید ۵۰۰ هزار بشکه نفت دست یابد. زنجیره تأمین گاز طبیعی این شرکت تا ۲۴.۳ میلیارد فوت مکعب گاز در روز را فرآوری میکند و تولید آن در بریتانیا به بالای ۱۰۰ هزار بشکه در روز میرسد.
۵. پتروچاینا: این شرکت چینی با ارزش بازار ۱۹۶.۱۷ میلیارد دلار در جایگاه پنجم قرار داشته و با تولید روزانه ۲.۵ میلیون بشکه نفت و ثبت نرخ تولید گاز طبیعی به ۴.۹ تریلیون فوت مکعب در سال ۲۰۲۳، قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۵ به تولید ۵۰ میلیارد متر مکعب گاز دست یابد. پتروچاینا همچنین تحت استراتژی زمانبرد خود به دنبال دستیابی به انتشار تقریباً صفر کربن تا سال ۲۰۵۰ به افزایش ظرفیتهای خود در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر است.
۶. توتالانرژی: شرکت فرانسوی توتالانرژی با ارزش بازار ۱۳۹.۲۰ میلیارد دلار، هدف رشد سالانه ۳ درصدی در تولید نفت و گاز را تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرده و پیشبینی میشود که فروش الانجی از سوی این شرکت به سالانه ۵۰ میلیون تن برسد.
این شرکت همچنین با حفظ تولید پایدار سوختهای فسیلی برای دو دهه آینده، به برنامههای خود برای افزایش ظرفیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر ادامه خواهد داد.
۷. کونوکو فیلیپس: این شرکت آمریکایی با ارزشی معادل ۱۲۶.۴۲ میلیارد دلار، پیشبینی کرده که تا پایان سال ۲۰۲۵، تولید نفت روزانهای بین ۲.۳۴ تا ۲.۳۸ میلیون بشکه داشته باشد، و این افزایش به دلیل خرید شرکت ماراتناویل خواهد بود.
۸. سینوک: شرکت سینوک از چین با ۱۱۵.۷۲ میلیارد دلار ارزش بازار، در رتبه هشتم قرار داشته و با تمرکز بر پروژههای اکتشاف در آبهای عمیق و تکنیکهای جذب کربن، هدف دارد که روزانه بیش از ۲ میلیون بشکه نفت و بیش از ۲۹ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی تولید کند.
۹. ساوترون: شرکت آمریکایی ساوترن، که بیشتر به عنوان یک شرکت تولید برق شناخته میشود، با ارزشی معادل ۹۹.۳۰ میلیارد دلار و حجم انتقال گاز طبیعی به اندازه ۸۲۲ میلیارد فوت مکعب، در ردیف نهم جهانی نسبت به ارزش بازار نفت و گاز قرار دارد. اداره اطلاعرسانی انرژی ایالات متحده برآورد کرده است که تولید گاز طبیعی این کشور تا پایان سال ۲۰۲۵ به روزانه ۱۰۵.۲ میلیارد فوت مکعب افزایش یابد که نشانهای از تقاضای رو به افزایش داخلی است.
۱۰. طاقه: شرکت طاقه در امارات متحده عربی با ۹۵.۸۲ میلیارد دلار در جایگاه دهم جهانی از نظر ارزش بازار قرار دارد و به عنوان بخشی از استراتژی ۲۰۳۰ خود، در حال سرمایهگذاری در پروژههای گازی در مصر و موریتانی است.
به واقع، شرکتهای نفت و گاز با وجود تغییرات سریع در حوزه انرژی جهان، با اتخاذ سرمایهگذاریهای راهبردی در منابع انرژی جایگزین و بهبود مستمر تولید، همچنان بر بخش انرژی تسلط دارند. این شرکتها برای امنیت اقتصادی، تأمین انرژی و رشد صنعتی در سطح جهانی از اهمیت بالایی برخوردارند، در حالی که شرایط سیاسی و اقتصادی ایران میتواند مانع از رقابت این کشور در این عرصه شود.
223225
