چگونه تسهیلات گمرکی و فعالیت‌های شبانه‌روزی گمرکات بر حفظ پایداری اقتصادی تأثیر می‌گذارند
سعید کاظمی، استاد دانشگاه و متخصص در زمینه تجارت بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر پیرامون تأثیرات مثبت پیاده‌سازی دستور وزیر اقتصاد مبنی بر فعالیت شبانه‌روزی گمرکات کشور اظهار داشت: «اجرا کردن تسهیلات گمرکی و به کارگیری شیفت‌های شبانه‌روزی در گمرکات، یکی از تصمیمات اساسی برای عبور از بحران اقتصادی بود. به عنوان حلقه‌ای کلیدی در زنجیره تأمین، گمرک مسئولیت مهمی بر عهده دارد و هرگونه اختلال در فرآیند ترخیص کالا به سرعت خود را به شکل کمبود مواد اولیه، کاهش موجودی کالاهای ضروری و نوسانات قیمتی نمایان می‌سازد.»
وی ادامه داد: «این اقدام هوشمندانه سبب شد تا فعالیت‌های اقتصادی در کشور متوقف نشود و واحدهای تولیدی با آسودگی خاطر به تولید ادامه دهند. این رویکرد مانع از آن شد که بحران جنگ تأثیرگذار و مخرب بر زندگی مردم و عملکرد بنگاه‌ها باشد.»
این استاد دانشگاه اضافه کرد: «عملکرد ۲۴ ساعته گمرکات نه تنها به تسریع واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه کمک کرد، بلکه پیامی مهم به بازار ارسال کرد که تأمین کالاها با هیچ‌گونه وقفه‌ای مواجه نخواهد شد. نتیجه مستقیم این سیاست، جلوگیری از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها و حفظ ثبات در بازار بود.»
وی تصریح کرد: «تجربه ناخوشایند برخی کشورها نشان داده است که در مواقعی که گمرکات به دلیل بحران از کار افتاده یا کند عمل کرده‌اند، با کمبود کالا و افزایش تورم مواجه شده‌اند. اما در ایران، تصمیم به فعالیت شبانه‌روزی گمرک موجب شد ترخیص کالاها با همان سرعت سابق ادامه یابد و فرآیند کسب‌وکار دچار اختلال نشود.»
کاظمی خاطرنشان کرد: «کسب‌وکارهای کوچک و متوسط به طور خاص در برابر بحران‌ها آسیب‌پذیرترند. یک روز عدم دریافت مواد اولیه می‌تواند خط تولید را متوقف کند. با این سیاست، این دسته از کسب‌وکارها اطمینان یافتند که جریان تأمین مواد اولیه برقرار است و بازار دچار تنش نخواهد شد.»
وی در پاسخ به برخی انتقادات مبنی بر احتمال سوءاستفاده از این تسهیلات اظهار داشت: «سیاست‌های اتخاذشده بر اساس شفافیت، ثبت سیستماتیک و کنترل‌های چند سطحی بود که عملاً راه را برای بروز رانت و سوءاستفاده به حداقل رسانده است. تسریع و تسهیل فرآیندها همزمان با افزایش نظارت انجام شد و اولویت به کالاهای اساسی و نیازهای واقعی کشور داده شد.»
وی افزود: «به طور کلی، فرمان وزیر اقتصاد مصداقی از سیاستگذاری مبتنی بر مدیریت شرایط اضطراری بود که نه تنها فرآیند تجارت را حفظ کرد، بلکه اعتماد فعالان اقتصادی را نیز تقویت نمود. این تجربه نشان می‌دهد که چابکی و حضور مستمر در گمرکات، برگ برنده اقتصاد ایران در عبور از چالش‌ها محسوب می‌شود.»
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: «امیدوارم که تجارب موفق این دوران به عنوان الگویی پایدار در مدیریت بحران‌ها و حتی در زمان‌های آرامش مد نظر قرار گیرد تا اقتصاد کشور همواره آمادگی لازم را برای پاسخگویی به وقایع غیرمنتظره داشته باشد.»
