اسپیس‌ایکس برای تولید پنل خورشیدی ماهواره‌ها قرارداد ۶۰ میلیون یورویی بست

شرکت فضایی اسپیس‌ایکس روز ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ قرارداد تازه‌ای با شرکت آلمانی Singulus Technologies امضا کرد که بر اساس آن، نخستین خط تولید صنعتی سلول‌های خورشیدی پیشرفته برای ماهواره‌های این شرکت تأمین خواهد شد. ارزش سفارش اولیه بیش از ۶۰ میلیون یورو اعلام شده و قرار است تجهیزات آن در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ تحویل داده شوند.

این قرارداد برای ساخت سلول‌های خورشیدی مبتنی بر فناوری اتصال ناهمگون یا Heterojunction Technology، معروف به HJT، منعقد شده است. چنین سلول‌هایی از ترکیب لایه‌های مختلف سیلیکونی برای تبدیل نور خورشید به برق استفاده می‌کنند و به دلیل ظرفیت دستیابی به بازده مناسب، در صنعت انرژی خورشیدی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

اسپیس‌ایکس قصد دارد از این فناوری برای تأمین انرژی ماهواره‌های آینده خود با نام Starmind استفاده کند؛ برنامه‌ای که با توسعه زیرساخت‌های محاسباتی در مدار زمین ارتباط دارد. ساخت این ماهواره‌ها در مجموعه صنعتی اسپیس‌ایکس در باستروپ ایالت تگزاس دنبال می‌شود.

بر اساس اطلاعیه رسمی Singulus، همکاری دو شرکت به سفارش نخست محدود نخواهد بود و احتمال تحویل چندین خط تولید دیگر نیز وجود دارد. همچنین در برنامه توسعه بلندمدت، از ظرفیت بیش از ۱۰۰ گیگاوات تجهیزات تولید سلول خورشیدی سخن گفته شده است.

با این حال، این عدد ظرفیت تولید تحقق‌یافته اسپیس‌ایکس در زمان انتشار خبر نیست. تعداد خطوط موردنیاز برای رسیدن به آن، زمان تکمیل توسعه و حتی اینکه ظرفیت اعلام‌شده به‌صورت سالانه یا تجمعی محاسبه شده، در اطلاعیه اصلی به‌طور کامل روشن نشده است.

چرا اسپیس‌ایکس به ساخت سلول خورشیدی در مقیاس بزرگ نیاز دارد؟

ماهواره‌ها برای ادامه فعالیت به برق نیاز دارند. تجهیزات ارتباطی، رایانه‌های داخلی، سامانه‌های کنترل وضعیت و بسیاری از ابزارهای علمی آن‌ها بدون یک منبع انرژی قابل‌اعتماد نمی‌توانند کار کنند.

در مدار زمین، استفاده از سلول‌های خورشیدی یکی از روش‌های اصلی تولید برق محسوب می‌شود. این سلول‌ها نور خورشید را دریافت می‌کنند و بخشی از انرژی آن را به الکتریسیته تبدیل می‌کنند.

اما نیاز یک ماهواره ارتباطی متداول با نیاز احتمالی یک سامانه محاسباتی بزرگ در مدار یکسان نیست.

پردازش داده، اجرای محاسبات هوش مصنوعی و انتقال اطلاعات می‌توانند مصرف انرژی قابل‌توجهی داشته باشند. اگر هدف افزایش ظرفیت محاسباتی باشد، طراحی سامانه تولید و توزیع برق نیز به یکی از مسائل اصلی پروژه تبدیل خواهد شد.

اسپیس‌ایکس در برنامه Starmind به دنبال بررسی و توسعه زیرساخت‌هایی است که امکان اجرای فعالیت‌های محاسباتی در فضا را فراهم کنند.

این طرح هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و نباید آن را شبکه‌ای عملیاتی با ظرفیت اعلام‌شده ۱۰۰ گیگاوات دانست.

با این حال، قرارداد جدید نشان می‌دهد اسپیس‌ایکس در کنار طراحی ماهواره‌ها، به مسئله تأمین قطعات و تجهیزات صنعتی برای تولید سامانه‌های انرژی نیز توجه کرده است.

تأمین برق در چنین مقیاسی فقط به خرید پنل‌های آماده محدود نمی‌شود. شرکت باید بتواند ظرفیت تولید سلول‌های خورشیدی را افزایش دهد و فرایند ساخت محصولات را با نیازهای مهندسی ماهواره‌ها هماهنگ کند.

Singulus Technologies چه شرکتی است؟

Singulus Technologies یک شرکت آلمانی فعال در ساخت تجهیزات صنعتی برای فرایندهای پوشش‌دهی، آماده‌سازی سطح و تولید محصولات پیشرفته است.

دفتر اصلی این شرکت در شهر Kahl am Main آلمان قرار دارد.

فعالیت Singulus فقط به صنعت انرژی خورشیدی محدود نیست. این مجموعه در حوزه‌هایی مانند نیمه‌رساناها، شیشه، باتری، فناوری پزشکی و تجهیزات پوشش‌دهی صنعتی نیز حضور دارد.

بخشی از تخصص آن به ساخت دستگاه‌هایی مربوط می‌شود که می‌توانند لایه‌های بسیار نازک مواد را روی سطوح مختلف ایجاد کنند.

این فناوری در تولید سلول‌های خورشیدی اهمیت زیادی دارد، زیرا ساختار نهایی سلول به لایه‌هایی با ترکیب و ضخامت کنترل‌شده وابسته است.

شرکت آلمانی همچنین تجربه توسعه تجهیزات فرایندهای شیمیایی تر، پوشش‌دهی در خلأ و عملیات حرارتی را دارد.

در قرارداد جدید، Singulus مسئول تأمین یک خط تولید آماده بهره‌برداری یا Turnkey است.

اصطلاح خط تولید کلید در دست به مجموعه‌ای اشاره دارد که تأمین‌کننده مسئولیت تحویل تجهیزات موردنیاز برای اجرای فرایند مشخصی را در چارچوب قرارداد بر عهده می‌گیرد.

البته این عبارت به‌تنهایی تمام جزئیات نصب، آموزش، راه‌اندازی و تعهدات عملیاتی را مشخص نمی‌کند. دامنه دقیق مسئولیت‌ها به مفاد قرارداد بستگی دارد که جزئیات کامل آن به‌صورت عمومی منتشر نشده است.

فناوری HJT چگونه برق تولید می‌کند؟

سلول‌های خورشیدی سیلیکونی معمولاً با استفاده از ویژگی‌های نیمه‌رساناها نور را به جریان الکتریکی تبدیل می‌کنند.

وقتی فوتون‌های نور به ماده مناسب برخورد می‌کنند، می‌توانند حامل‌های بار الکتریکی ایجاد کنند. ساختار داخلی سلول به جداسازی و جمع‌آوری این بارها کمک می‌کند تا جریان برق تولید شود.

در فناوری HJT، لایه‌ای از سیلیکون بلوری با لایه‌های بسیار نازک سیلیکون آمورف ترکیب می‌شود.

سیلیکون آمورف برخلاف سیلیکون بلوری ساختار اتمی منظم و بلندبرد یکسانی ندارد.

این ترکیب امکان کنترل بهتر بعضی ویژگی‌های سطحی و الکتریکی سلول را فراهم می‌کند.

یکی از هدف‌های این طراحی کاهش بازترکیب حامل‌های بار است؛ فرایندی که طی آن بخشی از انرژی قابل‌استفاده پیش از تبدیل‌شدن به جریان الکتریکی از دست می‌رود.

اگر این اتلاف کاهش یابد، سلول می‌تواند سهم بیشتری از انرژی نور دریافتی را به برق تبدیل کند.

با این حال، بازده نهایی یک سلول HJT به طراحی دقیق، کیفیت مواد و روش تولید وابسته است.

استفاده از این فناوری به‌تنهایی تضمین نمی‌کند هر پنل ساخته‌شده با آن از تمام پنل‌های خورشیدی دیگر کارآمدتر باشد.

در کاربردهای فضایی نیز مسائل بیشتری مانند تابش‌های پرانرژی، تغییرات دما و دوام طولانی‌مدت باید بررسی شوند.

بنابراین، انتخاب فناوری HJT برای خطوط تولید موردنظر اسپیس‌ایکس به معنی اعلام بازده نهایی یا تأیید کامل عملکرد فضایی همه محصولات آینده نیست.

چرا ساخت سلول خورشیدی به دستگاه‌های پیچیده نیاز دارد؟

ممکن است یک پنل خورشیدی در نگاه اول مجموعه‌ای ساده از صفحات تیره‌رنگ به نظر برسد، اما ساخت سلول‌های آن به مراحل صنعتی دقیق نیاز دارد.

در فرایند تولید، سطح سیلیکون آماده‌سازی می‌شود و سپس لایه‌های مختلف با ویژگی‌های مشخص روی آن قرار می‌گیرند.

هر لایه وظیفه خاصی دارد و ضخامت و کیفیت آن می‌تواند بر عملکرد نهایی سلول تأثیر بگذارد.

اگر ضخامت لایه‌ها یکنواخت نباشد یا آلودگی وارد فرایند شود، بازده تولید ممکن است کاهش پیدا کند.

برای تولید در مقیاس صنعتی، این عملیات باید هزاران بار با کیفیت قابل‌قبول تکرار شوند.

به همین دلیل، تجهیزات ساخت سلول خورشیدی باید بتوانند دما، فشار، محیط شیمیایی و شرایط سطح را با دقت کنترل کنند.

Singulus در معرفی قرارداد خود بر ترکیب سه حوزه فنی تأکید کرده است: فرایندهای شیمیایی تر، پوشش‌دهی در خلأ و عملیات حرارتی.

فرایندهای شیمیایی تر معمولاً برای آماده‌سازی، پاک‌سازی یا تغییر ویژگی سطح مواد استفاده می‌شوند.

پوشش‌دهی در خلأ امکان ایجاد لایه‌های نازک در شرایط کنترل‌شده را فراهم می‌کند.

عملیات حرارتی نیز می‌توانند برای ایجاد یا تثبیت ویژگی‌های موردنظر مواد به کار بروند.

ترکیب این مراحل برای تولید محصولی با کیفیت ثابت ضروری است.

اسپیس‌ایکس با خرید خط تولید آماده از یک تأمین‌کننده تخصصی تلاش می‌کند بخشی از پیچیدگی طراحی تجهیزات صنعتی را به مجموعه‌ای واگذار کند که در این حوزه سابقه دارد.

سفارش نخست بیش از ۶۰ میلیون یورو ارزش دارد

یکی از مهم‌ترین بخش‌های قرارداد، مبلغ سفارش اولیه است.

Singulus در اطلاعیه رسمی و افشای اطلاعات بورسی خود اعلام کرده ارزش خط نخست بیش از ۶۰ میلیون یورو است.

این مبلغ مربوط به سفارش اولیه تجهیزات تولید سلول خورشیدی است و نباید آن را ارزش تمام برنامه Starmind یا هزینه ساخت شبکه ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس دانست.

همچنین قرارداد نخست تنها بخشی از همکاری گسترده‌تر دو شرکت محسوب می‌شود.

Singulus اعلام کرده در چارچوب همکاری راهبردی، تحویل خطوط تولید اضافی نیز برنامه‌ریزی شده است.

اما برای این خطوط احتمالی، تعداد قطعی، مبلغ کل و جدول زمان‌بندی کامل در اطلاعیه عمومی مشخص نشده است.

بنابراین نمی‌توان ارزش کل سفارش‌های آینده را صرفاً با ضرب‌کردن ۶۰ میلیون یورو در یک تعداد فرضی محاسبه کرد.

ممکن است خطوط بعدی از نظر ظرفیت، تجهیزات جانبی یا شرایط قرارداد با خط نخست تفاوت داشته باشند.

از سوی دیگر، مبلغ سفارش تجهیزات با هزینه عملیاتی کارخانه یکسان نیست.

ساخت و بهره‌برداری از یک خط تولید به نیروی انسانی، مواد اولیه، انرژی، نگهداری و کنترل کیفیت نیز نیاز دارد.

این هزینه‌ها در اطلاعات منتشرشده درباره سفارش اولیه به‌صورت کامل مشخص نشده‌اند.

زمان تحویل خط تولید چه موقع است؟

بر اساس اعلام Singulus، تحویل نخستین خط تولید برای نیمه اول سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است.

این زمان‌بندی به معنی آن نیست که در نخستین روز تحویل، تولید تجاری سلول‌ها با ظرفیت کامل آغاز خواهد شد.

در پروژه‌های صنعتی، پس از تحویل تجهیزات ممکن است مراحل نصب، راه‌اندازی، تنظیم فرایند و ارزیابی کیفیت انجام شوند.

تولید سلول خورشیدی در مقیاس بزرگ مستلزم آن است که دستگاه‌های مختلف بتوانند به‌صورت هماهنگ کار کنند.

برای مثال، اگر یکی از بخش‌های خط تولید ظرفیت کمتری از بخش‌های دیگر داشته باشد، ممکن است به گلوگاه کل فرایند تبدیل شود.

همچنین کارخانه باید کیفیت سلول‌های تولیدشده را بررسی کند.

در کاربردهای فضایی، الزامات مربوط به دوام و قابلیت اطمینان می‌توانند بر فرایند آزمایش محصولات تأثیر بگذارند.

با توجه به این مسائل، تحویل تجهیزات را باید یکی از مراحل توسعه ظرفیت تولید دانست، نه تأیید آغاز بهره‌برداری کامل.

Singulus هنوز تاریخ دقیقی برای نخستین محصول تجاری ساخته‌شده در خط جدید اعلام نکرده است.

همچنین ظرفیت سالانه خودِ خط نخست در اطلاعیه عمومی به‌صورت مستقل مشخص نشده است.

برنامه ۱۰۰ گیگاواتی دقیقاً به چه معناست؟

در اطلاعیه قرارداد از توسعه ظرفیت تجهیزات برای پشتیبانی از بیش از ۱۰۰ گیگاوات تولید نام برده شده است.

این عدد بسیار بزرگ است و می‌تواند توجه زیادی جلب کند، اما تفسیر آن نیازمند دقت است.

گیگاوات واحد اندازه‌گیری توان است.

در صنعت تولید سلول خورشیدی، ظرفیت کارخانه‌ها معمولاً بر اساس مجموع توان نامی سلول‌هایی بیان می‌شود که در یک بازه مشخص تولید می‌کنند.

برای مثال، ظرفیت سالانه یک کارخانه می‌تواند نشان دهد محصولات ساخته‌شده در طول یک سال، در شرایط استاندارد، چه مقدار توان نامی خواهند داشت.

اما در اطلاعیه اصلی Singulus مشخص نشده که عدد بیش از ۱۰۰ گیگاوات دقیقاً به ظرفیت سالانه اشاره دارد یا مجموع ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده در چند مرحله.

رسانه تخصصی pv magazine نیز هنگام بررسی قرارداد به همین ابهام اشاره کرده است.

از سوی دیگر، این عدد ظرفیت فعلی یک کارخانه فعال نیست.

دستیابی به چنین مقیاسی به تحویل تجهیزات متعدد، ایجاد خطوط تولید، تأمین مواد اولیه و اجرای پروژه‌های صنعتی بعدی نیاز خواهد داشت.

همچنین معلوم نیست همه خطوط احتمالی دقیقاً مشابه خط نخست باشند.

بنابراین، عبارت دقیق‌تر آن است که اسپیس‌ایکس و Singulus در چارچوب برنامه بلندمدت خود به دنبال توسعه تجهیزات تولید سلول خورشیدی در مقیاس بیش از ۱۰۰ گیگاوات هستند.

ماهواره‌های Starmind چه ارتباطی با قرارداد دارند؟

در اطلاعیه رسمی Singulus، از ماهواره‌های Starmind به‌عنوان یکی از اهداف برنامه تولید سلول خورشیدی نام برده شده است.

این ماهواره‌ها در طرح‌های مربوط به گسترش ظرفیت محاسباتی فضایی اسپیس‌ایکس مطرح شده‌اند.

ایده استفاده از زیرساخت‌های محاسباتی در مدار زمین به این دلیل مورد توجه قرار گرفته که بعضی شرکت‌ها به دنبال راه‌های جدید تأمین انرژی و استقرار تجهیزات پردازشی هستند.

در فضا، پنل‌های خورشیدی می‌توانند در بخش‌هایی از مدار نور خورشید را بدون عبور آن از جو زمین دریافت کنند.

اما این مزیت احتمالی به معنای نبود محدودیت نیست.

ماهواره‌ها ممکن است در قسمتی از مدار وارد سایه زمین شوند. بنابراین به باتری و سامانه مدیریت انرژی نیاز دارند.

همچنین تجهیزات پردازشی هنگام فعالیت گرما تولید می‌کنند.

در خلأ فضا، انتقال گرما مانند محیط‌های زمینی از طریق جابه‌جایی هوا انجام نمی‌شود و طراحی سامانه‌های دفع حرارت اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

در نتیجه، تأمین برق تنها یکی از مسائل ساخت یک مرکز پردازش فضایی است.

مدیریت گرما، ارتباطات، تعمیرپذیری و هزینه پرتاب نیز بر امکان اجرای چنین طرح‌هایی تأثیر خواهند داشت.

قرارداد جدید به بخشی از زنجیره تأمین انرژی مربوط می‌شود و به معنی حل کامل این چالش‌ها نیست.

آیا اسپیس‌ایکس پیش از این با Singulus همکاری داشته است؟

بر اساس توضیحات رسمی، رابطه دو شرکت از ۱۰ نوامبر آغاز نشده است.

Singulus اعلام کرده همکاری راهبردی با اسپیس‌ایکس در مارس ۲۰۲۶ شکل گرفته بود.

در همان ماه، اسپیس‌ایکس منابع مالی قابل‌توجهی در اختیار شرکت آلمانی قرار داد.

در اکتبر ۲۰۲۶ نیز تأمین مالی دیگری در قالب ساختار وام تضمین‌شده با اولویت بازپرداخت پایین‌تر انجام شد.

این پیشینه اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد قرارداد خرید خط تولید نتیجه مرحله‌ای تازه از همکاری موجود است.

به عبارت دیگر، خبر اصلی ۱۰ نوامبر امضای سفارش مشخص برای تجهیزات صنعتی است، نه آغاز نخستین ارتباط دو شرکت.

با این حال، Singulus ارقام دقیق تمام مراحل تأمین مالی قبلی را در اطلاعیه قرارداد جدید منتشر نکرده است.

همچنین اطلاعات موجود نشان نمی‌دهد که این تأمین مالی‌ها به معنی خرید مالکیت Singulus توسط اسپیس‌ایکس بوده‌اند.

تفاوت میان همکاری راهبردی، تأمین مالی و خرید سهام در چنین گزارش‌هایی اهمیت دارد.

در حال حاضر، آنچه به‌طور قطعی اعلام شده، وجود یک رابطه تجاری و مالی پیشین و امضای قرارداد جدید برای تحویل تجهیزات تولید سلول خورشیدی است.

اهمیت باستروپ تگزاس برای پروژه چیست؟

شرکت‌ها اعلام کرده‌اند توسعه تولید ماهواره‌های Starmind در مجموعه اسپیس‌ایکس در باستروپ تگزاس دنبال می‌شود.

انتخاب محل تولید برای پروژه‌ای در این مقیاس فقط به داشتن زمین صنعتی وابسته نیست.

کارخانه ساخت سلول خورشیدی به زیرساخت برق، آب و تأمین مواد اولیه نیاز دارد.

همچنین حمل‌ونقل تجهیزات، دسترسی به نیروی متخصص و امکان گسترش خطوط تولید می‌توانند بر تصمیم‌های صنعتی اثر بگذارند.

در تولید قطعات فضایی، وجود امکانات آزمون و کنترل کیفیت نیز اهمیت بالایی دارد.

با این حال، اطلاعیه قرارداد جزئیات کامل جانمایی خط نخست یا طراحی نهایی کارخانه را ارائه نکرده است.

بنابراین نمی‌توان بر اساس همین خبر درباره مساحت نهایی تأسیسات یا تعداد کارکنان تازه آن نتیجه‌گیری کرد.

آنچه مشخص شده، ارتباط تجهیزات سفارش‌داده‌شده با برنامه تولید ماهواره‌های اسپیس‌ایکس در تگزاس است.

این موضوع همچنین نشان می‌دهد شرکت به دنبال توسعه بخشی از زنجیره تأمین در آمریکا است.

اما میزان وابستگی آینده اسپیس‌ایکس به سایر تولیدکنندگان سلول خورشیدی یا تأمین‌کنندگان مواد اولیه هنوز روشن نیست.

نقش تجهیزات پوشش‌دهی در تولید سلول‌های پیشرفته

ساخت سلول‌های HJT به کنترل دقیق ویژگی‌های لایه‌های بسیار نازک نیاز دارد.

اگر این لایه‌ها کیفیت مناسبی نداشته باشند، بخشی از بارهای الکتریکی ایجادشده در اثر نور از دست می‌روند.

تجهیزات پوشش‌دهی در خلأ می‌توانند به ایجاد لایه‌هایی با ویژگی‌های قابل‌کنترل کمک کنند.

Singulus در حوزه روش‌هایی مانند PVD و PECVD فعالیت دارد.

در روش PVD، ماده پوشش‌دهنده با استفاده از فرایندهای فیزیکی در محیط خلأ روی سطح قرار می‌گیرد.

در PECVD، از واکنش‌های شیمیایی فعال‌شده با پلاسما برای ایجاد لایه استفاده می‌شود.

این فناوری‌ها در صنایع مختلفی، از نیمه‌رساناها تا سلول‌های خورشیدی، کاربرد دارند.

با این حال، قرارداد منتشرشده تمام جزئیات تجهیزات اختصاصی خط جدید را مشخص نکرده است.

بنابراین نباید بدون سند ادعا کرد که تمام مراحل تولید سلول HJT در خط اسپیس‌ایکس الزاماً با مدل مشخصی از دستگاه‌های Singulus انجام خواهد شد.

آنچه شرکت بر آن تأکید کرده، استفاده از تجربه خود در ترکیب فرایندهای پوشش‌دهی، عملیات شیمیایی و حرارتی برای توسعه یک مسیر تولید صنعتی است.

قرارداد تازه برای Singulus چه اهمیتی دارد؟

برای شرکت تأمین‌کننده، دریافت سفارش بیش از ۶۰ میلیون یورویی می‌تواند از نظر حجم فعالیت اهمیت زیادی داشته باشد.

Singulus در ۱۱ نوامبر و هم‌زمان با انتشار گزارش مالی ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶، بار دیگر به قرارداد اسپیس‌ایکس اشاره کرد.

طبق گزارش شرکت، درآمد مورد انتظار کل سال ۲۰۲۶ حدود ۸۳ میلیون یورو است.

البته مقایسه مستقیم ارزش قرارداد با درآمد سالانه نیازمند احتیاط است، زیرا درآمد شناسایی‌شده در حسابداری الزاماً هم‌زمان با امضای سفارش ثبت نمی‌شود.

تحویل تجهیزات و اجرای مراحل قرارداد می‌تواند در دوره‌های زمانی بعدی بر درآمد شرکت تأثیر بگذارد.

گزارش مالی Singulus نشان می‌دهد قرارداد جدید یکی از فرصت‌های مهم رشد فعالیت‌های بخش انرژی خورشیدی این مجموعه محسوب می‌شود.

با این حال، ارزش سفارش اولیه به معنی سود خالص به همان اندازه نیست.

هزینه ساخت تجهیزات، مواد اولیه، نیروی کار و تعهدات تحویل باید در محاسبه سودآوری در نظر گرفته شوند.

همچنین اجرای موفق سفارش به توانایی شرکت در تأمین قطعات و رعایت برنامه زمانی وابسته خواهد بود.

در نتیجه، قرارداد از نظر تجاری قابل‌توجه است، اما اثر نهایی آن بر عملکرد مالی Singulus باید در گزارش‌های دوره‌های بعدی بررسی شود.

چالش تولید سلول خورشیدی برای استفاده فضایی

سلول‌هایی که قرار است در ماهواره استفاده شوند، با شرایطی متفاوت از پنل‌های نصب‌شده روی زمین روبه‌رو هستند.

در مدار، تغییرات دما می‌توانند شدید باشند و مواد در معرض تابش‌های پرانرژی قرار بگیرند.

همچنین وزن و ابعاد تجهیزات اهمیت زیادی دارند، زیرا انتقال آن‌ها به فضا هزینه‌بر است.

در چنین شرایطی، تنها بازده تبدیل نور به برق تعیین‌کننده نیست.

سلول باید بتواند در طول مأموریت عملکرد قابل‌قبولی حفظ کند و با ساختار مکانیکی و سامانه الکتریکی ماهواره سازگار باشد.

بعضی فناوری‌های سلول خورشیدی زمینی ممکن است برای کاربرد فضایی نیازمند طراحی، محافظت یا آزمون‌های بیشتری باشند.

در اطلاعیه Singulus مشخصات نهایی سلول‌های موردنظر اسپیس‌ایکس، مانند بازده تأییدشده، جرم سطحی یا میزان مقاومت آن‌ها در برابر تابش، اعلام نشده است.

بنابراین فعلاً نمی‌توان نتیجه گرفت سلول‌های ساخته‌شده با خط جدید چه عملکرد دقیقی در مدار خواهند داشت.

هدف قرارداد، فراهم‌کردن تجهیزات صنعتی برای تولید این سلول‌هاست.

اثبات کیفیت و دوام محصول نهایی به فرایندهای طراحی و آزمایش بعدی وابسته خواهد بود.

آیا ۱۰۰ گیگاوات برق در مدار تولید خواهد شد؟

اشاره به ۱۰۰ گیگاوات ممکن است این تصور را ایجاد کند که اسپیس‌ایکس در آینده نزدیک نیروگاهی با همین توان در مدار زمین خواهد داشت.

اما چنین برداشتی از قرارداد جدید دقیق نیست.

عدد اعلام‌شده به مقیاس برنامه تجهیزات تولید سلول خورشیدی مربوط می‌شود.

توان تولید صنعتی سلول‌ها با توان برق واقعی ماهواره‌های مستقرشده در مدار تفاوت دارد.

برای مثال، اگر کارخانه‌ای بتواند در یک سال سلول‌هایی با مجموع توان نامی مشخص تولید کند، به این معنی نیست که تمام آن سلول‌ها در همان سال نصب و راه‌اندازی خواهند شد.

همچنین توان نامی پنل خورشیدی با برق قابل‌دسترس در تمام لحظات یکسان نیست.

میزان تابش، زاویه دریافت نور، شرایط دما و حضور در سایه می‌توانند بر انرژی تولیدی تأثیر بگذارند.

علاوه بر این، بخشی از برق باید در باتری ذخیره شود یا برای فعالیت تجهیزات جانبی مصرف شود.

بنابراین باید سه مفهوم را از یکدیگر جدا کرد: ظرفیت تجهیزات کارخانه، مجموع توان نامی سلول‌های تولیدشده و توان عملیاتی سامانه‌های مستقر در فضا.

اطلاعیه ۱۰ نوامبر اطلاعات کافی برای تبدیل دقیق یکی از این اعداد به دیگری ارائه نمی‌کند.

گام بعدی همکاری اسپیس‌ایکس و شرکت آلمانی

بر اساس قرارداد تازه، مهم‌ترین رویداد برنامه‌ریزی‌شده بعدی تحویل نخستین خط تولید در نیمه اول ۲۰۲۷ خواهد بود.

پس از آن، میزان پیشرفت پروژه به تکمیل زیرساخت صنعتی، راه‌اندازی تجهیزات و کیفیت تولید وابسته است.

همچنین احتمال دارد دو شرکت درباره خطوط تولید بیشتر قراردادهای جداگانه یا مراحل اجرایی جدیدی اعلام کنند.

اما تا زمان انتشار خبر، تعداد قطعی این خطوط و ارزش کل سفارش‌های بعدی مشخص نیست.

توسعه برنامه Starmind نیز به پیشرفت بخش‌های دیگری مانند طراحی ماهواره، زیرساخت محاسباتی و سامانه‌های مدیریت انرژی نیاز خواهد داشت.

از این منظر، قرارداد Singulus تنها بخشی از برنامه‌ای بزرگ‌تر است.

با این حال، همین بخش اهمیت زیادی دارد؛ زیرا توسعه ماهواره‌هایی با نیاز انرژی بالا بدون ظرفیت تولید قابل‌اعتماد سلول خورشیدی دشوار خواهد بود.

توافق ۱۰ نوامبر نشان می‌دهد اسپیس‌ایکس برای افزایش مقیاس فعالیت‌های فضایی آینده خود به‌دنبال ایجاد زنجیره صنعتی گسترده‌تری است.

اهمیت این خبر نه در تحقق فوری هدف ۱۰۰ گیگاواتی، بلکه در سفارش واقعی تجهیزات و تعیین برنامه زمانی برای نخستین مرحله تولید است.

تا زمانی که خط جدید تحویل و راه‌اندازی نشده، نمی‌توان درباره ظرفیت واقعی یا بازده نهایی آن قضاوت کرد.

اما قرارداد بیش از ۶۰ میلیون یورویی با Singulus نشان می‌دهد برنامه تأمین انرژی ماهواره‌های آینده اسپیس‌ایکس از سطح ایده و طراحی به مرحله سرمایه‌گذاری در تجهیزات صنعتی نیز رسیده است.