ارتباط پنهان خواب و لاغری؛ زودتر خوابیدن شاید کلید کاهش وزن باشد
برای کاهش وزن معمولاً توصیه می‌شود تغذیه‌ی سالمی داشته باشیم، بیشتر ورزش کنیم و به‌اندازه‌ی کافی بخوابیم. اما پژوهشی جدید نشان می‌دهد شاید زمان به‌خواب‌رفتن نیز به‌اندازه‌ی مدت خواب اهمیت داشته باشد. دانشمندان دریافته‌اند افرادی که شب‌ها زودتر به خواب می‌روند، حتی بدون افزایش ساعات خواب، ممکن است وزن بیشتری کم کنند.
به‌گزارش نیواطلس، پژوهشگران دانشکده‌ی پرستاری دانشگاه نیویورک با بررسی ۱۹۶ بزرگسال دریافتند که زودتر به‌خواب‌رفتن با کاهش وزن بیشتر در یک دوره‌ی هشت‌هفته‌ای همراه است. نتایج نشان داد به‌ازای هر یک ساعت زودتر به‌خواب‌رفتن، شرکت‌کنندگان به‌طور میانگین حدود ۶۰۰ گرم کاهش وزن بیشتری تجربه کردند. این ارتباط مستقل از مجموع ساعت‌هایی بود که افراد در طول شب می‌خوابیدند.
سوزان کول مالون، استادیار دانشگاه نیویورک و نویسنده‌ی اصلی پژوهش، می‌گوید زمان به‌خواب‌رفتن، نه فقط مدت‌زمان خواب، ممکن است عاملی مهم و کمتر بررسی‌شده در کاهش وزن و سلامت متابولیک باشد.
پژوهشگران برای بررسی موضوع، ۱۹۶ فرد ۲۱ تا ۶۴ ساله را انتخاب کردند که همگی در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت نوع دو قرار داشتند و به‌طور معمول کمتر از ۶٫۵ ساعت در شب می‌خوابیدند. شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. گروه نخست برنامه‌ای هشت‌هفته‌ای شامل آموزش تغذیه‌ی سالم و فعالیت بدنی را دنبال و گروه دوم علاوه‌بر همین برنامه، آموزش‌هایی برای بهبود عادت‌های خواب دریافت کرد.
زمان به‌خواب‌رفتن ممکن است عاملی مهم و کمتر بررسی‌شده در کاهش وزن و سلامت متابولیک باشد
آموزش‌های گروه دوم بر تغییر تدریجی زمان خواب و کمک به سریع‌تر به‌خواب‌رفتن تمرکز داشت. پژوهشگران برای بررسی دقیق‌تر الگوی خواب و وضعیت متابولیک شرکت‌کنندگان، از دفترچه‌های ثبت روزانه‌ی خواب، حسگرهای حرکتی مچی و دستگاه‌های پایش مداوم قند خون استفاده کردند.
نتایج نشان داد افرادی که زودتر به خواب می‌رفتند، در طول هشت هفته وزن بیشتری از دست دادند؛ اما افزایش مدت خواب برخلاف انتظار پژوهشگران، با بهبود مشخصی در وزن یا سطح قند خون همراه نبود. همچنین، آموزش‌های خواب نتوانستند تغییر معناداری در سطح گلوکز خون ایجاد کنند، هرچند برخی شرکت‌کنندگان از افزایش هوشیاری خود در طول روز خبر دادند.
اما چرا زودتر خوابیدن ممکن است به کاهش وزن کمک کند؟ یکی از توضیح‌های احتمالی، کاهش فرصت غذاخوردن در ساعات پایانی شب است. افرادی که دیرتر می‌خوابند، معمولاً زمان بیشتری برای خوردن میان‌وعده‌های شبانه دارند؛ عادتی که می‌تواند دریافت کالری روزانه را افزایش دهد.
مالون توضیح می‌دهد که زودتر به‌خواب‌رفتن ممکن است مصرف غذا در ساعات پایانی شب را محدود کند و زمان غذاخوردن را با ریتم طبیعی سوخت‌وساز بدن هماهنگ‌تر سازد.
پژوهشگران همچنین احتمال می‌دهند که زودتر خوابیدن با کاهش استفاده از نمایشگرها، مواجهه‌ی کمتر با نور مصنوعی و تغییر در فعالیت دستگاه عصبی سمپاتیک همراه باشد. تغییر در ترشح هورمون گرلین که در تنظیم احساس گرسنگی نقش دارد نیز می‌تواند یکی دیگر از سازوکارهای احتمالی باشد.
پژوهشگران احتمال می‌دهند زودتر خوابیدن با کاهش مصرف میان‌وعده‌های شبانه و تنظیم بهتر سوخت‌وساز بدن به کنترل وزن کمک کند
بااین‌حال، پژوهش جدید نشان نداده است که کدام‌یک از این عوامل مستقیماً باعث کاهش وزن می‌شوند. پژوهشگران تأکید می‌کنند تغییر زمان خواب برای همه آسان نیست؛ زیرا برنامه‌های کاری، مسئولیت‌های خانوادگی و تفاوت‌های طبیعی ساعت زیستی افراد می‌توانند بر زمان خواب تأثیر بگذارند.
یافته‌ها همچنین محدودیت‌های مهمی دارند. مطالعه فقط هشت هفته ادامه داشت و شرکت‌کنندگان همگی افرادی با خواب کوتاه و خطر بالای ابتلا به دیابت نوع دو بودند. بنابراین، مشخص نیست نتایج درباره‌ی افراد سالم یا کسانی که به‌اندازه‌ی کافی می‌خوابند نیز صدق می‌کند یا خیر.
از سوی دیگر، ارتباط میان زودتر خوابیدن و کاهش وزن به معنای اثبات رابطه‌ی علت و معلولی نیست. نمی‌توان نتیجه گرفت که صرفاً با یک ساعت زودتر خوابیدن، هر فرد ۶۰۰ گرم وزن بیشتری کم خواهد کرد.
مالون می‌گوید پژوهشگران انتظار داشتند افزایش مدت خواب به بهبود قند خون و کاهش وزن کمک کند، اما چنین نتیجه‌ای مشاهده نشد. در مقابل، یافته‌ها این احتمال را مطرح می‌کنند که تغییر زمان به‌خواب‌رفتن، مستقل از مدت خواب، بتواند راهکاری برای بهبود سلامت متابولیک باشد.
نتایج پژوهش در ژورنال Nursing Research منتشر شده است.
