«مربع آبی»؛ تجربه زندگی، فراتر از قضاوت‌ها
نگار قربانی، فردی که پادکست «مربع آبی» را می‌سازد، در مصاحبه‌ای با زومیت به بررسی تجارب گوناگون زندگی، جایگاه فناوری و مسئولیت اجتماعی در رفع موانع پرداخته است.
«هیچ شخصی نباید برای دستیابی به موقعیتی در جامعه، بیشتر از دیگران بجنگد.» این جمله‌ای است که نگار قربانی، مجری پادکست «مربع آبی»، به زبان می‌آورد؛ پادکستی که بدان می‌پردازد به ماجراهای افراد و چگونگی شکل‌گیری زندگی آنها. در روز عصای سفید، فرصتی دست داد تا با این میزبان درباره تجارب ذکر شده و موانع موجود در شهرها و خدمات دیجیتال امروزی گفت‌وگو کنیم.
پادکست «مربع آبی» تحت حمایت مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد و با تهیه‌کنندگی شاهین طبری و مجری‌گری نگار قربانی و آرش برهمند تولید شده است؛ برهمند همچنین مسئول سردبیری این مجموعه نیز می‌باشد. تا به امروز، ۶ اپیزود از این پادکست با حضور شخصیت‌هایی چون مائده کشوری، فرزاد خلیلی، سارا یوسفی، امید هاشمی، هستی صادقی‌تبار و امین عرب منتشر گردیده است.
چند دقیقه زندگی در جهانی دیگر
قربانی در ارتباط با مهمانانش ترجیح می‌دهد که پیش از هر چیز، آنها را به خوبی بشناسد: «افرادی وجود دارند که زندگی متفاوتی دارند و با شرایط خویش به شیوه‌ای متفاوت مواجه می‌شوند. معلولیت فقط یک برچسب است و نمی‌بینم نیازی به استفاده از آن در برخورد با افراد باشد.»
او با بیان اینکه انتخاب مهمانان به‌دقت انجام می‌گیرد، می‌افزاید که هدف این است تا تجربیات متنوعی به گوش شنونده‌ها برسد؛ از افرادی که به‌طور تصادفی مسیر زندگی‌شان دچار تغییر شده تا کسانی که از بدو تولد با شرایط مختص به خود زندگی کرده‌اند. آنچه برای وی حائز اهمیت است، روش‌های آنان در مواجهه با زندگی و مسیرهایی است که خود برای خویش ترسیم کرده‌اند.
قربانی کارکرد پادکست و رسانه را فرصتی می‌بیند تا به تجربیات دیگران نزدیک‌تر شویم: «می‌توانیم برای چند دقیقه یا ساعت در دنیای دیگری زندگی کنیم، حتی اگر آن وقایع را شخصاً تجربه نکرده باشیم.»
قربانی هدف خویش را کمک به حذف موانع عنوان می‌کند؛ موانعی که مانع از آن می‌شوند که افراد به‌طور مطلوب در زندگی روزمره فعالیت کنند. به زعم وی، بایستی شرایطی مهیا شود که افراد «از کنار زندگی عبور نکنند» و بتوانند تمام جزئیات آن را به‌خوبی زندگی کنند.
رمپی که وجود دارد، اما قابل استفاده نیست
طبق گفته قربانی، عنوان «مربع آبی» توسط سیاوش صفاریان‌پور با الهام از نماد آبی دسترس‌پذیری انتخاب شده است. با این حال، او عدم تناسب بین وجود امکانات و قابلیت استفاده حقیقی از آنها را در بسیاری از مکان‌ها می‌بیند: «برای مثال، رمپی وجود دارد، اما شیب آن مناسب نیست؛ یا برای رسیدن به آسانسور باید چند پله را رد کنیم.»
میزبان این پادکست تاکید دارد که مکان‌های کاملاً دسترس‌پذیر در ایران بسیار نادر هستند. او همچنین از خانه محتوای «کُ‌جا»، که محل ضبط «مربع آبی» است، به عنوان یک مکان با دسترسی مناسب یاد می‌کند. در نظر او، تغییر باید از پذیرش مسئولیت در قبال موانع آغاز شود: «یک جامعه مطلوب، جامعه‌ای نیست که از مردم بخواهد با موانع کنار بیایند؛ بلکه جامعه‌ای است که وظیفه برطرف کردن موانع را می‌پذیرد.»
فناوری و نیازهایی که هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند
قربانی به نقش تعیین‌کننده فناوری در بهبود کیفیت زندگی اشاره کرده و به‌ویژه تأثیر آن بر تحصیل و انجام فعالیت‌های روزمره افراد نابینا را حیاتی می‌داند. او بر این باور است که نوآوری‌ها با آزمون و خطا همراه بوده و برای باقی ماندن در میدان، لازم است که خود را اصلاح کنند.
با این حال، او در خصوص ابزارهای مناسب برای کاربران ویلچر تجربه‌ای متفاوت دارد: «هنوز با اپلیکیشنی مواجه نشده‌ام که به‌طور کامل برای افرادی که از ویلچر استفاده می‌کنند، مفید باشد.»
این گفته، تجزیه و تحلیلی از تجربه شخصی قربانی است. انتظارات وی از فناوری و جامعه به همان اهدافی برمی‌گردد که او برای میزبانی «مربع آبی» مطرح می‌کند: فراهم‌آوردن امکان حضور در زندگی و بهره‌مندی از جزئیات آن، بدون اینکه افراد ناچار به تلاش بیشتری برای به دست آوردن این فرصت باشند.
