شروع سال آبی تازه با بارش «بدون» در ۲۴ استان/ وضعیت کسری آب در سدها چقدر است

در حالی که سال آبی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ به‌تازگی آغاز گردیده است، آمارهای اولیه مربوط به وضعیت ذخایر آب در سدهای کشور و به‌ویژه حوضه آبریز تهران، تصویر نگران‌کننده و معکوس‌گونه‌ای را به نمایش می‌گذارد.

افزایش ورودی آب سدها نسبت به سال گذشته، اما کاهش نسبت به میانگین

ایلنا گزارش می‌دهد که بر اساس جدیدترین اطلاعات مربوط به ذخایر سدها، حجم ورودی آب به مخازن این سدها تا تاریخ ۵ مهرماه سال آبی جدید به مقدار ۲۳۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این عدد در مقایسه با ۱۸۰ میلیون مترمکعب همین زمان در سال گذشته، رشد ۲۵ درصدی را نشان می‌دهد. با این حال، اگر به متوسط بلندمدت نگاهی بیندازیم، می‌بینیم که ورودی سدها در این بازه زمانی ۳۵ درصد کمتر از میانگین دهه گذشته است که این مسئله به‌عنوان زنگ خطری برای ثبات منابع آبی در ماه‌های پیش‌رو در نظر گرفته می‌شود.

از سوی دیگر، مجموع آب موجود در مخازن سدها به حدود ۲۴ میلیارد و ۹۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد افزایش و در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله ۴ درصد رشد را نشان می‌دهد. هرچند این آمار در نگاه اول مثبت به نظر می‌رسد، اما توزیع ناعادلانه ذخایر و وضعیت نگران‌کننده سدهای پنجگانه تهران، واقعیت متفاوتی را به تصویر می‌کشد.

هشدار در مورد سدهای لار و ماملو

وضعیت ذخایر آبی در سدهای پنجگانه‌ای که تأمین‌کننده اصلی آب شرب تهران و البرز هستند، نشان می‌دهد که سد امیرکبیر با ذخیره ۱۳۵ میلیون مترمکعبی، شرایط بهتری نسبت به دیگر سدها داشته و نسبت به سال گذشته ۴۰۲ درصد و نسبت به میانگین ده ساله ۱۸ درصد رشد داشته است.

اما سد لار همچنان یکی از چالش‌های عمده در مدیریت منابع آبی تهران محسوب می‌شود. با وجود اینکه موجودی این سد به ۴۱ میلیون مترمکعب رسیده و رشد ۹۶ درصدی نسبت به سال قبل داشته، اما این سد با ۹۶ درصد ظرفیت خالی‌اش، نسبت به میانگین ده سال گذشته ۴۲ درصد عقب‌افتادگی دارد.

سد طالقان نیز با تنها ۴۱ درصد پرشدگی، وضعیت خوبی ندارد، چرا که در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله با افت ۳۱ درصدی ذخایر مواجه شده است.

سلطنت ماملو، دیگر منبع آب پایتخت، هم اکنون فقط ۱۲ درصد پرشدگی دارد؛ اگرچه این مقدار نسبت به سال گذشته بهتر شده، ولی در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله، ۷۳ درصد افت را نشان می‌دهد.

خشکسالی در ۲۴ استان

از ابتدای مهر ماه تا ۴ مهر سال آبی جاری، میزان بارش‌ها در سطح کشور به صفر رسیده است؛ این در حالی است که در مدت مشابه سال قبل، میزان بارش ۸ میلی‌متر و در متوسط ۱۰ ساله ۶ میلی‌متر بوده است.

داده‌ها نشان می‌دهند که ۲۴ استان از جمله تهران، مرکزی، آذربایجان شرقی و غربی، کرمانشاه، خوزستان، کرمان، خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، کردستان، همدان، لرستان، ایلام، زنجان، سمنان، هرمزگان، اردبیل، گلستان، قم، قزوین، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، مازندران و البرز در هفته اول سال آبی هیچ بارانی دریافت نکرده‌اند که این وضعیت خشکسالی مطلق در آغاز پاییز می‌تواند علامتی از تأخیر در آبگیری‌ها و فشار بیشتر بر منابع زیرزمینی باشد.

به طور کلی، با توجه به استمرار ناترازی در حوزه انرژی و آب، عدم بارش‌های پاییزی در ابتدای فصل و وابستگی شدید سدهای تهران به میانگین بلندمدت، نیاز به بازنگری در مدیریت تقاضا و تدوین پروتکل‌های اضطراری جهت تأمین آب در ماه‌های پیش‌رو بیش‌ازپیش احساس می‌شود. به وضوح می‌توان دید که استراتژی مدیریت مصرف دیگر تنها یک انتخاب نیست، بلکه به یک راهکار ضروری برای عبور از تنش‌های احتمالی در سال آبی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ تبدیل شده است.

۲۲۳۲۲۵