محاسبه سناریویی از پیامد آزادسازی قیمت انرژی / درآمد ۷۲۰ همتی یا تورم ۷۰۰ درصدی؟

به گزارش خبرآنلاین ،بر مبنای قیمت ۱۳۰ هزار تومانی برای هر لیتر بنزین و قیمت فعلی ۳ هزار تومان، بهای بنزین باید بیش از ۴۳ برابر شود؛ افزایشی که با استفاده از فرمول اعلام‌شده از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس درباره اثر افزایش قیمت بنزین بر تورم، می‌تواند تبعات تورمی بسیار سنگینی به دنبال داشته باشد.

محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی پزشکیان، در جریان بازدید از فعالیت‌های مرکز رصد هوشمند ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، گفت: اگر انرژی را به قیمت منطقه‌ای عرضه کنیم، سالانه نزدیک به ۷۲۰ همت درآمد نصیب کشور می‌شود؛ یعنی هر ایرانی تقریباً ۷ میلیون تومان و هر خانواده چهارنفره ماهانه ۲۸ میلیون تومان سهم می‌برد.

 مروری بر تجربه آن‌چه تحت عنوان اصلاحات اقتصادی صورت گرفته نشان می‌دهد هر بار دولت‌ها و مجریان با اعلام این‌که در صدد بهبود وضعیت معیشتی و زندگی مردم هستند، نسبت به اجرای سیاستی در این قالب اقدام کرده‌اند. به عنوان مثال در سال ۱۳۸۹، دولت محمود احمدی‌نژاد با استناد به همین نکته نسبت به اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها اقدام کرد. قانون هدفمندی یارانه‌ها در اذرماه سال ۱۳۸۹ به اجرا درآمد. طبق آمارهای ارائه شده از سوی بانک مرکزی نرخ تورم در سال ۱۳۸۹ برابر با ۱۲.۵ درصد بود اما در سال ۱۳۹۰ از ۲۱ درصد فراتر رفت. 

مرکز پژوهش‌های مجلس در محاسباتی به تأثیر افزایش قیمت بنزین بر تورم پرداخته است. براساس محاسبات آن، هر ۱۰ درصد افزایش قیمت بنزین، ۱.۵ درصد بر میزان تورم خواهد افزود.

پیش از این قائم‌پناه گفته بود ایران بنزین را لیتری ۱۳۰ هزار تومان خریداری می‌کند. بنابراین همین قیمت ۱۳۰ هزار تومانی را که حدود ۵۵ تا ۶۰ سنت است، مبنا قرار می‌دهیم. اگر قیمت فعلی بنزین را هم ۳ هزار تومان در نظر بگیریم، باید قیمت بنزین به یکباره ۴۳ برابر شود.

این افزایش به معنای جهش ناگهانی ۴۲۳۳ درصدی قیمت بنزین است. براساس فرمول مرکز پژوهش‌های مجلس، هر ۱۰ درصد افزایش قیمت بنزین، تورم را ۱.۵ درصد بالا خواهد برد و هر افزایش ۱۰۰ درصدی هم ۱۵ درصد بر تورم خواهد افزود. این افزایش قیمت بنزین به‌تنهایی حدود ۶۳۵ واحد درصد بر نرخ تورم خواهد افزود. در پایان مرداد، نرخ تورم سالانه را مرکز آمار ۶۹ درصد اعلام کرده و با اجرای این سیاست پیشنهادی قائم‌پناه، در یک محاسبه سناریویی، تورم به بیش از ۷۰۰ درصد و حدود ۷۰۴ درصد خواهد رسید.

در حال حاضر کسری بودجه دولت در ایران ۵۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. افزایش ۴۳ برابری قیمت بنزین با رساندن تورم به بیش از ۷۰۰ درصد، به‌طور چشمگیری بر هزینه‌های دولت خواهد افزود و ناترازی بودجه‌ای را به‌شدت افزایش می‌دهد. از آن‌جایی که دولت خود بزرگ‌ترین مصرف‌کننده در اقتصاد است، تورم بیش از هر بخشی بر نهاد دولت تأثیر خواهد گذاشت.

با اجرای این سیاست و تنها از این محل، در سال بعد از آن، کسری بودجه دولت تحت تأثیر تورم حدود ۶۳۵ درصدی حاصل از این سیاست، ۲۲۲۲.۵ درصد بیش از امسال خواهد شد. به زبان ساده‌تر، این اقدام کسری بودجه دولت را حدود ۲۳.۲ برابر افزایش می‌دهد و می‌تواند کسری را از ۵۰۰ همت فعلی به بیش از ۱۱ هزار همت افزایش دهد. گفتنی است کل نقدینگی موجود در اقتصاد ایران در پایان اسفند ۱۴۰۴ را بانک مرکزی ۱۵ هزار و ۵۸۰ همت محاسبه کرده بود.

متن کامل این گزارش را در این‌جا بخوانید.

۲۲۳۲۲۹