دلایل افزایش نرخ دلار چه هستند؟
در روزهای اخیر، شاهد افزایش دوباره قیمت دلار در بازار ارز بودهایم و نرخ این ارز در بازار آزاد به سطوح تازهای رسیده است؛ روندی که از هفته گذشته با شدت بیشتری ادامه دارد و امروز نیز با ثبت رکوردهای جدید ادامه یافت.
خبرگزاری ایسنا به نقل از برزو حقشناس، کارشناس اقتصادی، اعلام کرد که نمیتوان تغییرات بازار ارز را تنها به ریسکهای سیاسی نسبت داد و عوامل اقتصادی نیز در این خصوص تأثیرگذارند.
وی ادامه داد: البته موارد متعددی در این تحولات دخالت دارند، اما به اعتقاد من، این عوامل به یک اندازه تأثیرگذار نیستند و باید به دنبال علت اصلی این حرکت در تورم مزمنی بود که اقتصاد ایران با آن دست و پنجه نرم میکند.
حقشناس توضیح داد: به طور کلی، زمانی که سطح تورم به میزان بسیار بالایی میرسد، این موضوع به یکی از عوامل کلیدی در تعیین نرخ ارز تبدیل میشود و بر قیمت ارز تأثیر میگذارد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به سایر عوامل مؤثر بر بازار ارز تصریح کرد: عاملی دیگری که باید به آن توجه نمود، مسائل مربوط به معاملات و اخبار است. وقایعی که در دنیای اخبار و همچنین معاملات بازار ثابت میشود، میتواند انتظارات فعالان اقتصادی را تحت تأثیر قرار داده و بر روند بازار ارز تأثیر بگذارد.
وی به عامل سومی نیز اشاره کرد که در واقع موضوع منابع به شمار میآید و به اعتقاد او، یکی از دلایل مهم شرایط کنونی بازار میباشد. بنابراین، برای تحلیل واقعی وضعیت بازار ارز، لازم است که مجموعهای از عوامل اقتصادی، خبری و مرتبط با منابع ارزی را به صورت متوازن مورد بررسی قرار داد.
حقشناس در ادامه به اقدامهای اخیر سیاستگذاران ارزی و بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: هرچند هفته گذشته مجموعهای از سیاستهای جدید به اجرا درآمد و عرضههای جدید ارز به شیوههای مختلف آغاز شد، اما اثرات این اقدامات عمدتاً مقطعی و کوتاهمدت بوده است.
وی افزود: این سیاستها توانستهاند در بازههای زمانی خاصی تأثیرات خود را بر بازار نشان دهند.
این کارشناس اقتصادی با یادآوری تجارب گذشته در سیاستهای ارزی بیان کرد: بسیاری از سیاستهایی که دوباره به کار گرفته شدهاند، پیشتر نیز امتحان شدهاند و نمیتوان به طور قاطع آنها را سیاستهایی جدید و مؤثر دانست. برخی از این سیاستها در گذشته اجرا شده و به طور کلی نتایج مطلوبی ارائه ندادهاند.
وی ادامه داد: برای مثال، تخصیص و عرضه دلار نیز پیشتر مورد آزمایش قرار گرفته و بهطور عملی نتوانسته است تأثیر با ثبات و چشمگیری بر روند بازار داشته باشد.
حقشناس یادآور شد که مدیریت تقاضا از طریق عرضه ارز به تنهایی نمیتواند راهحل مشکل بازار باشد و بیان کرد: اگر قصد داریم که تقاضای فعلی در بازار را تنها با استفاده از دلار کنترل کنیم، در نهایت این اقدام ممکن است سیگنال منفی به بازار ارسال کند.
وی تأکید کرد: از این رو، در وضعیت کنونی نمیتوان انتظار داشت که صرفاً از طریق ابزارهای موقتی و افزایش عرضه ارز، روند بازار به مدت طولانی دگرگون شود؛ زیرا عوامل بنیادی و اقتصادی همچنان در عرصه بازار حاکم هستند.
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش که آیا دولت و بانک مرکزی در حال حاضر ابزارهای اقتصادی کافی برای مدیریت بازار ارز دارند، اظهار داشت: به نظر میرسد ابزارهای در دست سیاستگذاران و بانک مرکزی محدود است و قدرت آنها برای مدیریت بازار چندان زیاد نیست.
وی خاطرنشان کرد: برخی از سیاستهایی که در گذشته آزموده شدهاند، دوباره مورد استفاده قرار گرفتهاند اما تأثیر پایدار و تعیینکنندهای بر بازار نداشتهاند؛ بنابراین در شرایط فعلی، ابزارهای در اختیار سیاستگذاران برای مدیریت روند بازار ارز با محدودیتهای چشمگیری روبرو است.
۲۱۷
