سوال شهروندان تهرانی درباره یک برنامه: آیا «خانهریز» واقعاً میتواند به افراد کمک کند تا صاحبخانه شوند؟/ آیا فقط کسانی که بدون مسکن هستند میتوانند «خانهریز» را خریداری کنند؟

طرح «خانهریز» که توسط شهرداری تهران راهاندازی شده، به منظور تسهیل سرمایهگذاری در پروژههای ملکی برای افرادی که دارای سرمایههای کوچک هستند، طراحی شده است. در این این برنامه، افراد قادرند به مالکیت یکصدم مترمربع از یک پروژه خاص دست یابند و به تدریج سهم خود را افزایش دهند. مس
مقامات شهرداری ادعا میکنند که اهداف اصلی این طرح بهبود شرایط مسکن برای اقشار کمدرآمد است، اما دستیابی به این اهداف به میزان پسانداز و شیوه مدیریت مالی افراد وابسته است.
«خانهریز» یک ابتکار برای ورود سرمایههای کوچک به پروژههای مسکونی است؛ در این طرح، به جای خرید یک واحد کامل، شهروندان میتوانند در سود یک بخش بسیار کوچکی از یک ملک شریک شوند.
بر اساس توضیحات نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، هر «خانهریز» نمایانگر مالکیت یکصدم مترمربع از یک پروژه خاص است. در واقع، این طرح بیشتر به معنای سرمایهگذاری خرد در پروژههای ملکی بوده و میتواند در طول زمان به مالکیت ملک تبدیل شود.
چگونه قیمت خانهریز تعیین میشود؟
یکی از اساسیترین ابهامات موجود در این طرح، روش معین کردن قیمت ملکی است که ممکن است هنوز به پایان نرسیده باشد.
خاصهباف بیان کرده است که قیمت پایه هر خانهریز بهطور ماهانه تعیین میشود و این قیمت بر اساس ارتقای فیزیکی پروژه و هزینههای مرتبط از جمله زمین، عوارض و هزینههای ساخت محاسبه میگردد. تعیین قیمت نیز توسط هیأت کارشناسان رسمی دادگستری صورت میپذیرد.
علاوه بر این، امکان خرید و فروش خانهریز میان شهروندان نیز فراهم است و افراد میتوانند سهم خود را بر اساس شرایط بازار و قوانین موجود، با قیمتهای متفاوت معامله کنند.
در مرحله اول، تعداد ۱۵ هزار خانهریز عرضه شد و به گفته مسئولان، تمام این سهمها به فروش رفت. به منظور جلوگیری از انحصار و حفظ عدالت در توزیع، محدودیت خرید برای هر کد ملی در این مرحله ۲۰۰ خانهریز تعیین شده بود.
آیا سرمایه مردم در برابر تورم محافظت میشود؟
از جمله نگرانیهای عمده در سرمایهگذاری در پروژههای ساختمانی، وضعیت نوسانات بازار و افزایش هزینههاست.
خاصهباف تأکید کرده که قیمتگذاری ماهانه برای خانهریز صورت میگیرد و سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران این روند را زیر نظر دارد و به عنوان ضامن نقدشوندگی عمل میکند.
البته ارزش نهایی سهم هر فرد همچنان به وضعیت پروژه و شرایط عرضه و تقاضا وابسته خواهد بود.
افزایش قیمت مصالح چه تاثیراتی خواهد داشت؟
افزایش قیمت مصالح ساختمانی یکی دیگر از نگرانیهای متقاضیان است؛ اینکه آیا با افزایش هزینههای ساخت، افراد باید برای سهمی که قبلاً خریداری کردهاند، مجدد هزینه بپردازند یا خیر.
مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری شهرداری توضیح داده است که خرید هر خانهریز به کسب امتیازی برابر با یکصدم مترمربع از پروژه منجر میشود و افزایش قیمت مصالح بر میزان خریداریشده تأثیری ندارد. طبق گفته او، قرارداد مربوط به پروژه از نوع مشارکتی است و هزینههای اضافی به عهده سازنده خواهد بود.
آیا خانهریز واقعاً به خانهدار شدن افراد کمک میکند؟
شاید اساسیترین سوال در ارتباط با این طرح، این باشد که آیا خرید سهمهای کوچک از یک پروژه واقعاً میتواند به خرید یک خانه کامل بینجامد؟
خاصهباف بیان کرده که افراد با انگیزههای مختلفی وارد این طرح میشوند؛ برخی برای مالکیت خانه، برخی به منظور حفظ ارزش سرمایه و عدهای نیز برای تنوع در سبد سرمایهگذاری خود.
با این وجود، به گفته او، هدف اصلی این طرح کمک به خانهدار شدن افراد کمدرآمد است. زمان دستیابی به این هدف برای هر فرد متفاوت خواهد بود و به میزان درآمد، پسانداز و سرمایهگذاری شخص بستگی دارد.
چگونه ارزش روز خانهریز تعیین میشود؟
بر اساس توضیحات مسئولین، ارزش روز هر سهم بر مبنای ارزیابی ماهانه، شرایط عرضه و تقاضا و اطلاعات موجود در پلتفرم مشخص میشود. به این ترتیب، شهروندان قادر خواهند بود تا ارزش سرمایه خود و تغییرات آن را در بستر مربوطه نظارت کنند.
آیا خانهریز مشابه بورس است؟
با توجه به اینکه در این طرح خرید و فروش سهمهای کوچک صورت میگیرد، ممکن است خانهریز با بازار سرمایه مقایسه شود؛ اما مقامات شهرداری این نوع مقایسه را نفی میکنند.
خاصهباف تأکید داشته است که خانهریز هیچ ارتباطی با بازار بورس ندارد و اساس آن بر مبنای قرارداد مشارکتی در یک پروژه مشخص است. بنابراین، شخص در منافع و مزایای همان پروژه شریک خواهد بود.
آیا فقط افراد فاقد مسکن میتوانند خانهریز خریداری کنند؟
خیر. طبق اظهارات مسئولان، خرید خانهریز محدود به افراد فاقد مسکن نمیشود و تمامی شهروندان میتوانند در این طرح مشارکت داشته باشند.
به علاوه، بر خلاف دستهبندی اولیه، مشارکت در این طرح تنها به تهرانیها محدود نبوده و افراد از اقصی نقاط کشور امکان ثبتنام و خرید خانهریز را دارند.
مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران اعلام کرده که متقاضیان میتوانند از طریق سامانه شهرزاد به آدرس khanehriz.shahrzadcity.ir برای ثبتنام و مشارکت در این طرح اقدام نمایند.
در مجموع، «خانهریز» سعی دارد مالکیت و سرمایهگذاری در پروژههای ملکی را به واحدهای کوچکی تقسیم کند تا افرادی که قدرت خرید یک واحد مسکونی کامل را ندارند، بتوانند با سرمایه محدودی وارد بازار شوند. با این حال، خانهریز به معنای خرید فوری خانه نیست و تبدیل شدن به یک مالک از این طریق، در صورت محقق شدن، وابسته به میزان سرمایهگذاری و پسانداز تدریجی هر فرد و همچنین شرایط پروژهای است که در آن شرکت کرده است.
۲۲۳۲۲۵

