بدهی ۱۷ میلیارد دلاری شرکت ملی نفت به صندوق توسعه ملی ایران
به نقل از خبرنگار مهر، رضا محمدی، معاون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی صندوق توسعه ملی، صبح امروز (شنبه) در نشستی به مناسبت روز خبرنگار، با تبریک این روز به اهالی رسانه، به تشریح عملکرد یک ساله این صندوق پرداخت.
محمدی با اشاره به گستردگی ابزارهای تأمین مالی در دوره مدیریت جدید، تصریح کرد: طی یک سال اخیر، حدود سه میلیارد دلار تسهیلات به متقاضیان تصویب شده که با شیوه‌های نوین تأمین مالی همراه بوده است. بدین ترتیب، یک میلیارد و ششصد میلیون دلار از طریق روش سنتی عاملیت بلندمدت، ششصد میلیون دلار از طریق شیوه جدیدی که سرعت اجرایی را افزایش داده، سیصد میلیون دلار از محل اوراق صندوق و چهارصد میلیون دلار نیز به عنوان تسهیلات کوتاه‌مدت (سپرده‌گذاری) به طرح‌ها تخصیص یافته است.
وی مجموع تسهیلات اعطایی صندوق از زمان تأسیس را ۴۰ میلیارد دلار اعلام کرد و افزود: این مبلغ به بیش از ۳۸۰ طرح پرداخت شده که تقریباً ۵۵ درصد آن تحت حمایت شرکت ملی نفت ایران بوده است. به تفکیک بخشی، ۶۵ طرح در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی با ۲۳ میلیارد دلار، ۵۱ طرح برق‌آبی با ۵.۵ میلیارد دلار، ۳۹ طرح آهن و فولاد با ۳.۴ میلیارد دلار، ۵ طرح حمل و نقل با ۱.۲ میلیارد دلار و طرح‌های آب‌شیرین‌کن و انتقال آب نیز با ۱۱۷ میلیون دلار تأمین مالی شده‌اند.
معاون سرمایه‌گذاری صندوق در ادامه به اهمیت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها تأکید کرد و گفت: امروزه بیش از ۸۰۰۰ مگاوات از برق تولیدی کشور از طریق منابع صندوق توسعه ملی تأمین مالی شده است. همچنین پروژه‌های بزرگ مانند فازهای ۱۱ تا ۲۴ پارس جنوبی و خط انتقال آب خلیج‌فارس و چندین آب‌شیرین‌کن در استان هرمزگان از حمایت این صندوق بهره‌مند شده‌اند که نشانه‌ای از انتخاب صحیح حوزه‌های سرمایه‌گذاری به شمار می‌آید؛ چراکه دشمنان به تخریب همین تأسیسات تهدید می‌کنند.
محمدی در ادامه به وصول مطالبات پرداخت و گفت: تا به امروز ۱۲.۸ میلیارد دلار از مطالبات صندوق بازپس‌گیری شده است که نسبت به ۲ میلیارد دلار در دوره‌های قبلی، رشد قابل توجهی دارد. میانگین سالانه وصولی بیش از ۲ میلیارد دلار بوده و در سال ۱۴۰۴ به دلیل شرایط خاص کشور، مبلغ وصولی به ۱.۶ میلیارد دلار رسید.
وی همچنین درباره اخبار اخیر مبنی بر بستن حساب‌های شرکت ملی نفت توضیح داد: از مجموع ۲۲.۳ میلیارد دلار مطالبات سررسید گذشته، ۷۸ درصد (بیش از ۱۷ میلیارد دلار) مربوط به طرح‌هایی است که تضمین آن‌ها بر عهده شرکت ملی نفت ایران بوده و تعاملات لازم برای تسویه آن در حال انجام است.
معاون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی صندوق توسعه ملی با اشاره به تاریخچه این معوقات از سال ۱۴۰۰، افزود: از همان آغاز، جلسات منظمی با شرکت ملی نفت برگزار کردیم و پس از تأیید هیئت امنای صندوق، جدول زمان‌بندی مشخصی برای پرداخت اقساط ماهانه تهیه گردید. با این حال، علی‌رغم توافقات به عمل آمده، در مرحله اجرا این پرداخت‌ها به وقوع نپیوست و نهادهای نظارتی نیز بر این مسئله تأکید داشتند.
محمدی ادامه داد: در دو یا سه سال گذشته، معمولاً با ارسال نامه‌هایی به بانک‌های عامل پیگیر این موضوع بودیم، اما برخی بانک‌ها به دلیل تأثیر منفی این مطالبات بر صورت‌های مالی خود، اقدامات حقوقی را آغاز کردند. از جمله بانک صنعت و معدن با مدیریت جدید خود، این اقدام را سریع‌تر پیش برد که منجر به رسانه‌ای شدن این موضوع شد. با این وجود، ما همواره بر همکاری با دولت و شرکت ملی نفت تأکید کرده و سعی نمودیم جدول پرداخت را بر اساس توان آن‌ها تنظیم کنیم.
وی با ذکر این نکته که هیئت امنای صندوق در سال گذشته به دلیل شرایط کشور، کمتر از موعد مقرر تشکیل گردید، ابراز امیدواری کرد که با همکاری شرکت ملی نفت، این مشکل هر چه سریع‌تر حل شود.
معاون مالی صندوق توسعه ملی در بخش دیگری از اظهارات خود، با یادآوری وعده‌ای که چهار سال پیش برای جلوگیری از تکرار سرنوشت حساب ذخیره ارزی داده شده بود، به موفقیت چشمگیر در وصول مطالبات اشاره کرد و گفت: ما سالانه بیش از ۲ میلیارد دلار از مطالبات را وصول نموده‌ایم و حالا این رقم به ۱۲.۸ میلیارد دلار رسیده است. با وجود شرایط اقتصادی دشوار، تورمی و جنگی، این موفقیت بزرگی به شمار می‌آید. بخش عمده‌ای از مانده ۲۲.۳ میلیارد دلاری مطالبات که در گزارش به رنگ قرمز مشخص شده، مربوط به شرکت ملی نفت است و امیدواریم با راهکارهای ارائه‌شده، این وضعیت به نوار سبز موفقیت تبدیل شود.
وی همچنین تأکید کرد که صندوق تعامل کامل با شرکت ملی نفت دارد، اما این تعامل گاهی یک‌طرفه بوده و نیاز به همکاری بیشتری احساس می‌شود. بخشی از این مطالبات نیز مربوط به سال‌های ۱۳۹۷ به بعد است که به سررسید رسیده و حدود ۱۷ میلیارد دلار آن از سال ۱۴۰۰ تاکنون پرداخت نشده است.
محمدی در ادامه به تسهیلات ریالی صندوق نیز اشاره کرد و گفت: طبق قوانین مجلس، صندوق در قالب سپرده‌گذاری الحاق ۲، از سال ۹۴ تاکنون ۱۰۷ هزار میلیارد تومان قرارداد منعقد کرده که منجر به تأمین مالی ۱۲۵ هزار طرح شده است. همچنین در سال ۹۶، حدود ۱.۵ میلیارد دلار از منابع ارزی صندوق به ریال تبدیل شد و ۱۸۶ هزار طرح دیگر از این محل حمایت شدند. در زمینه اشتغال روستایی نیز صندوق منابع را با نرخ سود صفر به متقاضیان ارائه کرده است.
وی با انتقاد از تبدیل منابع ارزی به ریال در سال‌های ۹۰ تا ۹۳ که به کاهش ارزش دارایی صندوق منجر شد، افزود: در مقطعی ۱۱.۸ هزار میلیارد تومان و در روزهای دشوار بازار سرمایه، ۱۶.۶ هزار میلیارد تومان از طریق صندوق تثبیت بازار سرمایه برای جلوگیری از نوسانات شدید به این بازار تزریق شد که تأثیر مثبتی بر تنظیم بازار داشت.
محمدی در پایان با اشاره به تأثیر ۱۰ بانک عامل در این فرآیند، خاطرنشان کرد: یکی از این بانک‌ها، بانک صنعت و معدن است که اقدام حقوقی انجام داده است. ما همچنان بر تعامل سازنده با دولت و شرکت ملی نفت تأکید داریم و امیدواریم با استفاده از راهکارهای جدید، مابقی مطالبات نیز هرچه سریع‌تر وصول گردد.
