تلسکوپ اسفرکس ناسا، اولین تصویر جامع آسمان را در ۱۰۲ طیف رنگی به نمایش گذاشت
تلسکوپ فضایی اسفرکس متعلق به ناسا که در مارس ۲۰۲۵ (۲۲ اسفند ۱۴۰۳) به فضا پرتاب شد، به عنوان نخستین تلسکوپ، نقشهای کامل از آسمان را در ۱۰۲ رنگ فروسرخ به نمایش گذاشت. اگرچه این طول موجها برای چشمان انسان قابل رؤیت نیستند، اما در وسعت کیهان به طور گستردهای وجود دارند و مشاهده کل آسمان از این طریق به محققان کمک میکند تا به پرسشهای بنیادین در زمینه علم پاسخ دهند.
با تکیه بر دادههای ایجادی از تلسکوپ فضایی اسفرکس، پژوهشگران قادر خواهند بود به بررسی این بپردازند که چگونه یک رویداد بسیار گذرا که تنها یک میلیاردیم تریلیونیوم تریلیونیوم ثانیه پس از بیگبنگ اتفاق افتاد، بر توزیع سهبعدی صدها میلیون کهکشان در جهان تأثیر گذاشت. همچنین، آنها میتوانند با استفاده از این اطلاعات، تغییرات کهکشانها طی حدود ۱۴ میلیارد سال گذشته را مطالعه کنند و به شناختی بهتر نسبت به توزیع عناصر حیاتی برای شکلگیری حیات در کهکشان خود نائل آیند.
شاون دومگال-گلدمن، مدیر بخش اخترفیزیک ناسا در واشنگتن، اظهار میدارد: «این واقعاً شگفتانگیز است که اسفرکس تنها در شش ماه توانسته است چه میزان اطلاعات را جمعآوری کند. وقتی این دادهها با اطلاعات مأموریتهای دیگر ادغام شوند، به مراتب ارزشمندی برای درک بهتر از کیهان خواهند داشت. در حقیقت، ما به ۱۰۲ نقشه جدید از سرتاسر آسمان دسترسی پیدا کردهایم که هر یک در طول موج خاص خود، حاوی اطلاعات بینظیری از اجرام آسمانی هستند. هر اخترشناس حتماً میتواند در این دادهها چیزی مهم و ارزشمند کشف کند، چراکه مأموریتهای ناسا این امکان را فراهم کردهاند تا به سوالات کلیدی درباره آغاز و پرورش جهان و شکلگیری محل زندگیمان در آن بپردازیم.»
بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط ناسا، تلسکوپ اسفرکس روزانه بهطور متوسط ۱۴ و نیم بار به دور زمین میچرخد و از شمال تا جنوب قطبنمایی حرکت میکند. در هر چرخش، تقریباً ۳۶۰۰ تصویر از یک نوار دایرهای آسمان ثبت میشود و با جا بهجایی زمین در مدار خورشیدی، میدان دید تلسکوپ بهطور طبیعی تغییر میکند. پس از گذشت شش ماه، این رصدخانه موفق به تماشای آسمان در تمامی جهات گردید و اولین نقشه کامل ۳۶۰ درجهای آسمان را گردآوری کرد.
مأموریت اسفرکس تحت مدیریت آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) ناسا واقع در کالیفرنیا، هدایت میشود. این مأموریت جهت نقشهبرداری آسمان از ماه مه آغاز گشته و در دسامبر، اولین موزاییک کامل آسمان به اتمام رسید.
