حسابرسی به عنوان بنیادیترین اصلاحات برای مبارزه با تورم و تقویت رشد اقتصادی
به نقل از خبرنگار مهر، همایش بزرگداشت روز حسابدار که توسط جامعه حسابداران رسمی ایران برگزار شد، این بار تنها یک مراسم نمادین نبوده، بلکه به یک بستر برای معرفی «مانیفست جدید شفافیت مالی» در دولت تبدیل گردیده است. سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در این رویداد با ارائه تصویری متفاوت از علل اصلی تورم، اصلاحات ساختاری در نظامهای حسابداری، حسابرسی و گزارشگری مالی را نه بهعنوان یک گزینه فنی، بلکه بهعنوان ضروریترین اقدام دولت در مقابله با تورم پایدار و تضمین رشد مالی پایدار دانست.
بررسی عمیق تورم؛ از مخفیکاری در ترازنامهها تا چاپ پول
وزیر اقتصاد در توضیحاتی تحلیلی به بحران مالی ۲۰۰۸ ایالات متحده و تصویب قانون «داد-فرانک» اشاره کرد و یک درس مهم تاریخی را مطرح ساخت: یکی از علل اصلی فروپاشیها، پنهان ماندن ریسکها و ضررهای سمی در عمق ترازنامههای صوری بوده است.
مدنیزاده با تشبیه این مکانیزم به وضعیت اقتصادی ایران، به تحلیل چرایی تورمهای فراگیر پرداخته و تصریح کرد که چرخه معیوب تورم در کشور ما بهطور مستقیم ناشی از فقدان شفافیت است: زمانی که حسابرسی در سطح بنگاه به درستی انجام نشود، ضررها و ریسکها نامرئی خواهند ماند. این عدم توازنهای پنهان به صورت صوری متراکم شده و به بسترهای بانکی جاری میشوند، در ترازنامههای نهادهای مالی گنجانده شده و در نهایت بهصورت ویرانگری بر دوش ترازنامه بانک مرکزی فرود میآیند. نتیجه چیست؟ بانک مرکزی مجبور میشود پولی بیپشتوانه منتشر کند.
او تأکید کرد که تورم ساختاری ایران نتیجه این فرآیند است و همه ما آثار این تورم را در اقتصاد کشور شاهد بودهایم. وزیر اقتصاد همچنین با پذیرش انتقادات مطرحشده، «غفلت تاریخی حاکمیت از گزارشهای حسابرسی» را یک اشتباه بزرگ خوانده و بر لزوم پایان یافتن به حکومت با روشهای منسوخ تأکید کرد.
دو اقدام فوری برای «تحول بنیادین» مالی
مدنیزاده در ادامه، برنامهریزی وزارت اقتصاد برای سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران را در قالب دو اولویت همسطح، فوری و بدون کمتوجهی ابلاغ کرد.
۱. پیادهسازی بدون اغماض IFRS (زبان جهانی مالی)
وزیر اقتصاد، مسأله لازمالاجرا بودن استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی (IFRS) را نخستین قدم بهشمار آورده و بیان کرد که این استانداردها باید بهطور سریع در تمامی بخشهای اقتصادی، از دولت و نهادهای مالی تا شرکتها، به اجرا درآید.
وی با تأکید بیان کرد: اصلاح نظام بانکی بدون درک ارزش واقعی داراییها (از طریق روشهایی نظیر ECL و IFRS) بیشتر شبیه یک ilusión است. نخستین دستور من به شبکه بانکی، توجه به شفافسازی بر اساس این معیارهای جهانی بوده است.
۲. هماهنگی با انقلاب صنعتی چهارم و حسابرسی مبتنی بر داده
اولتیماتوم دوم وزیر، هشداری جدی درباره عقبماندگی تکنولوژیک بود. مدنیزاده با اشاره به سرعت خیرهکننده انقلاب صنعتی چهارم، هشدار داد: اگر اکوسیستم حسابداری و حسابرسی ما بهسرعت خود را با اقتصاد دیجیتال و دادهمحور تنظیم نکند، آینده اقتصاد دیجیتال در ایران با ابهام مواجه است و ما برای همیشه از روند پیشرفت جهانی عقب خواهیم ماند.
او از جامعه حسابداران خواست تا در انتظار برنامههای بلندمدت نمانند و همین حالا برای خروج از این «تعادل نامطلوب» در حکمرانی اقتصادی اقدام کنند.
منشور اخلاقی و فنی حسابداران مدرن
وزیر اقتصاد سه انتظار کلیدی و راهبردی را از جامعه حسابداران مطرح ساخت:
- صداقت حرفهای بدون ملاحظه: ایستادگی واقعی در برابر فساد.
- یادگیری مداوم: بهروزرسانی مستمر دانش برای همگامی با تحولات جهانی.
- شجاعت در حقیقتگویی: بیان واقعیت حتی در صورت تلخی و هزینههای سنگین.
او با ستایش سابقه درخشان جامعه حسابداری، مسئولیت را به عهده سیاستگذاران گذاشته و قول داد که روند نادیده گرفتن گزارشهای تخصصی دیگر ادامه نخواهد یافت.
بسته پشتیبانی و زیرساختی وزارت اقتصاد
مدنیزاده همچنین خبر از ابلاغ برنامههای عملیاتی وسیع به سازمان حسابرسی داد که شامل موارد زیر است:
- توسعه حسابرسی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) و حذف کامل استفاده از کاغذ.
- تضمین استقلال واقعی حسابرسان.
- اصلاح نظام تعرفهها و حقوق (بر اساس عملکرد و ظرفیتهای قانونی ماده ۲۱۷).
- سرمایهگذاری جدی بر روی منابع انسانی و تحقیق و توسعه.
او همچنین از متخصصان خواست تا در مسیر قوانین متناقض و درهمتنیده، دولت را در ساماندهی مقررات یاری کنند، چرا که عبور از نظام سنتی به مدرن نیازمند یک توافق ملی و تغییر در باورها است.
خطاب به نسل آینده؛ شما نگهبانان اعتماد هستید
در یک پیام الهامبخش، وزیر اقتصاد خطاب به دانشجویان و نسل جوان حسابداری، تصویر کلیشهای «سند زدن و تراز بستن» را در هم شکست و گفت: شما نگهبانان نامرئی اعتماد در اقتصاد ایران بهحساب میآیید. نوشتار شما و روش گزارشدهی شما بهطور مستقیم بر معیشت مردم، اشتغال و روند سرمایهگذاری تأثیرگذار است. منابع اصلی شما نه فقط دفاتر مالی، بلکه صداقت، اشتیاق به یادگیری و شجاعت در گفتن حقیقت میباشد.
