فشار قابل توجه بر بازار ارز/ آیا اکنون بهترین فرصت برای خرید دلار است

مهدی بهنام، یکی از اعضای هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسی، در خصوص علل رشد قیمت دلار اعلام کرد: مجموعه‌ای از عوامل مختلف سبب شده‌اند که دلار با فشار قابل توجهی رو به افزایش باشد و از میان این عوامل، ابهامات و ناامنی‌های سیاسی در سطح جهانی برجسته‌تر هستند. در زمان بروز ناامنی در کشورهای مختلف، افراد به سمت دارایی‌های امن مانند دلار و طلا روی می‌آورند. از زمان وقوع جنگ جهانی تا امروز، دلار و طلا همواره به عنوان دارایی‌های امن شناخته شده‌اند و افزایش تقاضا برای آن‌ها به قیمت بالاتر منجر می‌شود.

از ونزوئلا تا تهران

این کارشناس گفت‌وگوکننده با ایسنا ادامه داد: افزون بر این، اطلاعات مربوط به نرخ تورم نیز تأثیرگذار است. وقتی قیمت کالاها به طور مداوم افزایش می‌یابد، افراد برای حفظ ارزش پول خود، به خرید دلار روی می‌آورند. همچنین در پایان سال میلادی، معمولاً تقاضا از سوی مسافران خارجی و شرکت‌هایی که با جهان خارج رابطه دارند و نیاز به تسویه‌حساب دارند، افزایش می‌یابد و این مسئله نیز بر نرخ دلار تأثیر می‌گذارد.

این متخصص اقتصادی به عوامل داخلی اشاره کرده و توضیح داد: ناامنی‌های اقتصادی در داخل کشور نیز تأثیرات خاص خود را دارد. حتی اظهارات رئیس بانک مرکزی در مورد وضعیت بانک‌ها می‌تواند احساس ناامنی را در مردم تشدید کند. از سوی دیگر، شرایط تحمیلی از سوی آمریکا نیز به بی‌ثباتی و تقاضای بیشتر برای دلار دامن می‌زند. به عنوان نمونه، حوادث ونزوئلا تأثیر شگرفی بر رشد قیمت دلار گذاشت.

بهنامه یکی دیگر از عوامل مهم را افزایش قیمت جهانی طلا معرفی کرد و افزود: زمانی که قیمت جهانی طلا به واسطه مشکلات بین‌المللی افزایش می‌یابد، خرید طلا دیگر به صرفه نخواهد بود و این ممکن است باعث شود مردم به دلار روی بیاورند که در نتیجه آن، افزایش تقاضا و قیمت را به دنبال خواهد داشت.

او همچنین به انتقاد از کاهش درآمدهای نفتی پرداخت و گفت: ۸۰ درصد از درآمدهای ارزی ما بر پایه نفت است، اما در شرایط کنونی، ایران قادر به فروش نفت به شیوه‌های گذشته نیست. شنیده‌ها حاکی از آن است که حتی فروش نفت به صورت خاصی انجام می‌شود. این وضعیت منجر به کاهش درآمد نفتی و در پی آن، کاهش عرضه دلار شده است. تمامی این عوامل دست به دست هم داده‌اند تا قیمت دلار به سرعت افزایش پیدا کند.

راهکارهای بانک مرکزی

بهنامه در مورد اقداماتی که بانک مرکزی می‌تواند برای کنترل بازار ارز انجام دهد، تصریح کرد: مشکلات ساختاری اقتصادی ما به شدت عمیق هستند. همانند قطاری که از ریل خارج شده و بازگشت به مسیر اصلی‌اش به سادگی ممکن نیست. فسادهای مالی بزرگ، برداشت‌های میلیاردی و ضعف‌های ساختاری سبب شده‌اند تا نتوانیم با یک روش واحد، بازار را هدایت کنیم.

او افزود: بانک مرکزی تنها توانایی کنترل حجم پول را دارد؛ زیرا افزایش حجم پول می‌تواند منجر به تورم و در نهایت رشد نرخ دلار شود. اما برای کنترل پایدار، نیاز به اصلاح عواملی مانند کاهش درآمدهای نفتی و مشکلات بین‌المللی داریم. در کوتاه‌مدت ممکن است اثراتی مشاهده شود اما برای کنترل پایدار در وضعیت فعلی دشوار خواهد بود.

آیا زمان مناسبی برای خرید دلار است؟

در پاسخ به این سوال که آیا اکنون زمان مناسبی برای خرید دلار است یا خیر، بهنام بیان کرد: سرمایه‌گذاری مسئله‌ای است که هر فرد باید با توجه به شرایط خود تصمیم‌گیری کند، اما باید ذکر کرد که تا زمانی که این وضعیت ادامه داشته باشد، کنترل قیمت دلار چندان ممکن نیست.

۲۲۳۲۲۵