جزئیات راه‌اندازی بورس جهانی در ایران به اطلاع رسید

ایجاد بورس بین‌الملل به‌طور رسمی بر اساس مصوبه هیئت وزیران در سال ۱۳۹۷ مطرح شد و تصمیم گرفته شد که این بورس در یکی از مناطق آزاد، به‌ویژه جزیره کیش، تأسیس گردد.

با اینکه تا به حال بورس بین‌الملل در ایران به سرانجام نرسیده است، اما در حال حاضر نام تعدادی از سرمایه‌گذاران آماده به سازمان بورس ارائه شده است. همچنین شرکت‌ها و بانک‌هایی که در خارج از کشور فعال هستند نیز برای همکاری در این پروژه تمایل خود را اعلام کرده‌اند. هدف دولت آن است که این طرح، پیوندی میان اقتصاد داخلی و اقتصاد جهانی ایجاد نماید. آغاز پذیره‌نویسی پس از تمدید مجوز و در یکی دو ماه آینده پیش‌بینی شده است. به نظر می‌رسد که پس از تأیید نهایی این پروژه، شورای‌عالی بورس بتواند مراحل فنی و فناوری اطلاعات بورس بین‌الملل را در عرض پنج تا شش ماه آینده به پایان برساند.

به‌گفته رضا مسرور، دبیر شورای‌عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، با لحاظ قابلیت‌های قانونی مناطق آزاد، بورس بین‌الملل قادر است نقش مؤثری در توسعه ابزارهای مالی جهانی، انتشار اوراق ارزی و کمک به استحکام اقتصادی کشور ایفا کند.

به‌منظور تحقق ترکیب سهامداران داخلی و خارجی، طبق قوانین موجود، هیچ سرمایه‌گذاری مجاز به در اختیار داشتن بیش از ۲.۵ درصد از سهام بورس بین‌الملل نیست.

در بین سرمایه‌گذاران داخلی، تاکنون جلسات متعددی با نهادهای مالی و شرکت‌های تأمین سرمایه برگزار شده و تقریباً تمامی شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه، تمایل خود را برای ورود به این بازار اعلام کرده‌اند.

در خصوص سرمایه‌گذاران خارجی نیز، فهرستی از تأمین‌کنندگان مالی آماده به سازمان بورس ارسال شده است که به‌طور تقریبی ۵۰ درصد از سهام این بورس به آنها اختصاص خواهد یافت. در نشست‌های اخیر، تعدادی از شرکت‌ها و بانک‌هایی که بیرون از کشور ثبت شده‌اند نیز برای همکاری در این پروژه ابراز آمادگی کرده‌اند. فهرست نهایی سهامداران خارجی تهیه شده و به سازمان بورس ارائه گردیده است. در جلسات آتی شورای‌عالی بورس، موضوع تمدید مجوز پروژه و تصویب فهرست سهامداران خارجی در دستور کار خواهد بود.

آغاز پذیره‌نویسی تا ۲ ماه آینده

مسرور در ادامه زمان‌بندی اجرای پروژه را تشریح کرده و اعلام کرد که پیش‌بینی می‌شود بعد از تأیید نهایی شورای‌عالی بورس، طی پنج تا شش ماه آینده مراحل فنی و فناوری اطلاعات بورس بین‌الملل به خاتمه برسد و شاهد آغاز فعالیت رسمی آن در سال آینده خواهیم بود. بر اساس مدل نهایی سهامداری، ۴۰ درصد سهام به سرمایه‌گذاران داخلی، ۴۰ درصد به سرمایه‌گذاران خارجی و ۲۰ درصد از طریق پذیره‌نویسی عمومی عرضه خواهد شد. این پذیره‌نویسی بعد از تمدید مجوز و در یکی دو ماه آینده شروع می‌شود.

وی همچنین از شرکت‌های تأمین سرمایه و نهادهای مالی دعوت کرده تا در این پروژه مشارکت نمایند و به سرمایه‌گذاران اطمینان داده که بازده دلاری سهام در این طرح مطلوب و رقابتی خواهد بود. هنوز هم فرصتی برای حضور سرمایه‌گذاران جدید فراهم است و امیدواریم با همکاری بخش خصوصی داخلی و خارجی، بورس به‌زودی به مرحله عملیاتی برسد.

مسرور به‌این نکته اشاره کرد که سیاست دولت، انتقال فعالیت‌های مناطق آزاد از جنبه‌های تجاری و ساخت مراکز خرید به سوی تبدیل شدن به هاب‌های مالی، فناوری و اقتصادی دیجیتال است. جزیره کیش نیز در این راستا پیش می‌رود و تأسیس بورس بین‌الملل گامی مؤثر در تحقق این اهداف خواهد بود.

تحریم‌ها دیگر مانع جدی نیستند

صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در تحلیل موانع قبلی این طرح بیان کرده که یکی از موانع ذهنی، مسأله تحریم‌ها بوده است. بر همگان روشن است که تحریم‌ها هزینه‌ها را افزایش داده و بار سنگینی بر دوش اقتصاد کشور نهاده‌اند، اما واقعیت این است که امروز جهان روش‌های تعامل با ایران تحت تحریم را آموخته و ایران نیز در مسیر بلوغ مدیریتی گام برداشته است. اکنون تصمیم‌گیری‌های اقتصادی کلان ما با توجه به ادامه وضعیت تحریمی صورت می‌گیرد و از این منظر می‌توان پروژه‌های مهم مانند بورس بین‌الملل را به پیش برد.

او افزود که همکاری نزدیک شورای‌عالی مناطق آزاد و سازمان بورس به برطرف شدن این مانع ذهنی کمک کرده است. هدف ما این است که حتی در شرایط کنونی، راه‌اندازی بورس بین‌الملل را به‌طور کامل و عملیاتی انجام دهیم.

ترکیب سهامداری و ساختار بین‌المللی در مرحله نهایی شدن

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، ترکیب سهامداری و ساختار فنی بورس بین‌الملل را یکی از محورهای کلیدی در اجرای این طرح عنوان کرده و بر این باور است که این بخش نیز پیچیدگی خاصی ندارد و در حال حاضر در حال نهایی‌سازی است. مجوز اولیه بر اساس اکثریت سهامداران خارجی صادر شده بود، ولی اکنون در حال بازنگری ترکیب سهامداری هستیم تا مدل نهایی متعادل و اجرایی باشد. با حمایت شورای‌عالی بورس و دبیرخانه مناطق آزاد، ترکیب نهایی به زودی تصویب و اعلام خواهد شد.

به گفته صیدی، از زمان احیای این پروژه، جلسات فنی متعددی برگزار شده و خوشبختانه اراده مشترکی میان دولت، سازمان بورس و مناطق آزاد برای اجرای این طرح ایجاد شده است.

توسعه ابزارهای مالی و راه‌اندازی بورس انرژی و کالا در کیش

وی در اشاره به قابلیت‌های بازار سرمایه در مناطق آزاد اعلام کرد که در بورس بین‌الملل، علاوه بر ابزارهای مالی و ارزی، امکان معامله اوراق کالایی و انرژی نیز وجود دارد. بر اساس شرایط و زیرساخت‌های جزیره کیش، این منطقه بهترین گزینه برای تأسیس بورس بین‌الملل و توسعه بورس انرژی و کالا در ابعاد بین‌المللی می‌باشد.

طبق آنچه رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار بیان کرده، به زودی مراحل قانونی این بورس نهایی خواهد شد و فعالیت رسمی آن آغاز خواهد گردید. محل استقرار و زیرساخت‌های فنی نیز مشخص و آماده بهره‌برداری است.

دعوت از سرمایه‌گذاران برای حضور در مناطق آزاد

صیدی اشاره کرد که کیش به‌عنوان یک صدف اقتصادی طراحی شده است که درون آن، فرصت‌های بزرگ سرمایه‌گذاری در حال شکل‌گیری است. در افق ۱۴۱۴، این جزیره می‌تواند به یکی از поколения نوین مناطق آزاد مالی و اقتصادی در منطقه تبدیل شود. از تمامی سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی دعوت می‌شود تا از ظرفیت‌های این منطقه بازدید کرده و در پروژه‌های آن مشارکت نمایند.