پورمحمدی: تأثیر عملکرد سازمان برنامه بر وضعیت کلی کشور
بر اساس گزارش خبرنگار مهر، سید حمید پورمحمدی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه، در جلسهای در مجلس شورای اسلامی به بررسی عملکرد یکساله دولت در راستای برنامه هفتم پیشرفت پرداخت. او گفت: “سازمان برنامه و بودجه به عنوان یکی از موفقترین نهادهای اجرایی شناخته شده که نیاز به قدردانی دارد. اما باید ذکر کرد که این سازمان علاوه بر وظایف خود به عنوان یک نهاد، مسئولیتهای بیشتری نیز دارد که شامل برنامهریزی و دبیر شورای عالی راهبری است.”
وی تصریح کرد: “بهبود عملکرد سازمان برنامه میتواند تاثیرات مثبتی در سطح کشور به همراه داشته باشد و هرگونه سستی، خطا یا کندی در این زمینه میتواند آثار منفی به دنبال داشته باشد.”
پورمحمدی تاکید داشت: “یکی از مسئولیتهای سازمان، تدوین ۲۸ آئیننامه در مدت زمان پنج سال و ارایه آن به دولت بوده است. تمامی این آئیننامهها در سال اول تهیه و به دولت ارسال گردید که ۲۲ مورد از آنها به تصویب رسید و شش مورد دیگر نیز هنوز در دست بررسی و تصمیمگیری است.”
رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار داشت: “اصلاح نظام تأسیس و پرداختها به منظور تحقق یک نظام یکپارچه طبق بند «ب» ماده (۱۵) در حال انجام است و هماکنون در قالب پروژههای آزمایشی در یکی دو نهاد به مرحله اجرا درآمده است. علاوه بر این، سامانه مدیریت حساب برنامه نیز به راه افتاده که هدف آن مدیریت نقدینگی دولت، پایش بودجه و اطمینان از تخصیص منابع به ذینفعان نهایی است.”
پورمحمدی به موضوع بودجهریزی مبتنی بر عملکرد اشاره کرد و گفت: “این فرایند بر اساس بند «الف» ماده (۱۸) و بند «ب» ماده (۱۳) آغاز شده و بخشی از آن در بودجه سال جاری و بقیه نیز انشاءالله در سال آینده عملیاتی خواهد شد. این اقدام نشاندهنده روشنی از برنامهریزی، زنجیره زیر برنامهها، نتایج و خدماتی است که از محل بودجه به مردم ارائه میشود.”
وی ادامه داد: “علاوه بر وظایف اجرایی، این سازمان به عنوان دبیر شورای برنامهریزی نیز عمل میکند و تمامی موضوعاتی که در این مدت مطرح شده، مربوط به اقداماتی است که سازمان برنامه به عنوان دبیر شورا به انجام رسانده است.”
رئیس سازمان برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: “برگزاری جلسات شورای راهبری و اجرای ۳۵ برنامه در یک سال، همه به محوریت سازمان برنامه و با همکاری دیگر دستگاهها تحقق یافته است. همچنین، مراحل مختلفی مانند خرد کردن احکام، تعیین مسئولان، ایجاد سامانهها و تعیین شاخصها به تدریج توسط این سازمان انجام شده است.”
وی ادامه داد: “تاکنون سازمان برنامه و بودجه ۹ گزارش شامل گزارشهای مربوط به ناظرین مالی و اجرایی، احکام غیرقابل اجرا، بررسی قانون مطابق با وصولها، وضعیت فصول، وضعیت آئیننامهها، برش کمی اهداف و انطباق بودجه با برنامه و همچنین عملکرد ۱۱۹ دستگاه را تهیه و ارائه کرده است. حالا از شما میخواهم که موارد مطرح شده را به فراموشی بسپارید زیرا میخواهم دو یا سه نکته مهم را بیان کنم که ممکن است کمک کند تا به بهبود وضعیت سال جاری نسبت به سالهای پیشین بپردازیم. اهداف اساسی قانون برنامه شامل افزایش رفاه برای خانوارهای ایرانی، کاهش فقر، رشد درآمد خانوار و ایجاد اشتغال است که مجموعه این اهداف را به نام “رشد اقتصادی” میشناسیم. همچنین ضروری است که بتوانیم از افزایش قیمتها جلوگیری کنیم و به تحقق عدالت اجتماعی کمک کنیم.”
وی در ادامه افزود: “اقدامات هماهنگی با مجلس شورای اسلامی نیز صورت گرفته که طبق قانون، بودجه نباید به احکام الحاقی وابسته باشد.”
رئیس سازمان برنامه و بودجه با بیان اهمیت نکات کلیدی، گفت: “آیا منابع موجود در کشور به بهترین نحو استفاده میشوند یا اینکه ما توانایی اصلاح در مصرف آنها را داریم؟”
وی افزود: “محترمان، ما ۲۵۰ هزار میلیارد تومان برای یارانه نان تخصیص دادهایم که به گندمکاران پرداخت میشود. با توجه به آمارها، باید توجه کنیم که آیا روش کنونی در توزیع نان عادلانه است یا خیر. جالب اینجاست که ۲۳ درصد از نان خریداریشده در کشور فقط توسط ۲ درصد از کارتهای بانکی انجام میشود و ۱۳ درصد از کل نان کشور نیز متعلق به یک درصد کارتهای بانکی است. این موضوع به وضوح نشان میدهد که آیا سیاستهای فعلی ما عادلانه است یا خیر.”
پورمحمدی در ادامه بیان کرد: “ما نمیدانیم آن دو درصد که ۲۳ درصد نان را میخرند، کجا میبرند. در کشوری با منابع مالی محدود، سرمایهگذاری بر روی دو، سه یا چند طرح و تکمیل آنها، سپس محقق نمودن طرحهای دیگر، راهی منطقی به نظر میرسد.”
وی در اشاره به وضعیت بودجه عمرانی، به ذکر این نکته پرداخت که “سال گذشته، کل بودجه عمرانی ۴۰۰ همت بوده و تخصیص آن به ۴۳۰ همت رسید که نشاندهنده افزایش ۱۰ درصدی است. این اتفاق در تاریخ عمرانی کشور تقریباً بینظیر بوده و در صورتی که تلاش کنیم تمام طرحهای حمل و نقل را با همین میزان اعتبار جاری به پایان برسانیم، حتی اگر هیچ بودجهای به دیگر پروژههای عمرانی ندهیم، حداقل به ۱۰۱ سال زمان نیاز داریم تا این طرحها به اتمام برسند؛ و روزانه طرحهای جدیدی نیز اضافه میشود که بر میزان رشد اقتصادی تاثیرگذار خواهد بود. همچنین، اگر بخواهیم پروژههای آب و فاضلاب را فقط با این اعتبار پیش ببریم، حدود ۳۵ سال زمان لازم خواهد بود تا به سرانجام برسند.”
در بخش دیگری از سخنان خود، وی به موضوع سوخت اشاره کرد و گفت: “در سال ۱۳۹۸، ما شش میلیارد دلار بنزین صادر میکردیم، در حالی که اکنون شش میلیارد دلار بنزین وارد میکنیم. این مساله به چه شدتی بر منابع دیگر تاثیر میگذارد و کدام بخشها از آن لطمه میخورند؟ این کاهش به صراحت بر قیمت نان، دارو و توان دفاعی کشور اثر خواهد گذاشت.”
پورمحمدی خاطرنشان کرد: “این زمان فرصت مناسبی است تا دولت و مجلس واقعیتها را از دیدگاه عمیقتری بررسی کرده و به شکل مشترک به راهکارهایی دست یابند. ما با چهار یا پنج حوزه بحرانی مواجه هستیم که نباید آنها را فقط از زاویه دید محدود یک بخش مشاهده کنیم؛ زیرا مسئله در نفع ملی تمامی مردم نهفته است. اگر در انتهای این جلسه بتوانیم بر پنج موضوع اصلی توافق کنیم، آیا ادامه حمایت یارانهای، تأمین فرآوردههای نفتی و روشهای اجرایی طرحهای عمرانی باید به همین نحو ادامه یابد؟ آیا ما باید به تقسیم هزاران ردیف بودجه ادامه دهیم که همگی به سختی به دست مردم میرسد و هزینههای آن هم بهنام نظام ثبت میشود؟
رئیس سازمان برنامه و بودجه ادامه داد: “آیا حوزههای عمرانی کشور که با حداقل منابع توانایی افزایش تجارت بینالمللی را دارند، به محاق خواهند رفت و مسیرهای توسعه در موانع قوانین پرپیچ و خم گرفتار خواهند شد؟ مصلحت این است که همه با هم جمعشویم تا منابع محدود را به بهترین شکل برای رسیدن به رشد هشت درصدی به کار بگیریم و تصمیماتی اتخاذ کنیم که نام ما و شما، به عنوان بازیگران این عصر و این نسل، در تاریخ ثبت شود. باید با همکاری هم مسیر توسعه و ریلی روشن به سوی آیندهای پایدار ترسیم کنیم.”
