تصمیم غیرمنتظره و تازه وزارت امور اقتصادی و دارایی/ وام نقدی مرتبط با ازدواج لغو گردید
علیرغم آنکه اهداف اعلامی برای حذف وام نقدی ازدواج شامل مواردی مثل حمایت از تولید ملی، جلوگیری از هدررفت منابع و هدایت نقدینگی به خرید کالاهای داخلی، کاهش مصرف غیرهدفمند و بهبود شفافیت مالی است، اما اجرای این تصمیم موجی از نگرانی را در میان زوجهای جوان به وجود آورده است.
حذف وام نقدی و جانشینی آن با کارت اعتباری، به بروز مشکلاتی برای برخی از زوجهای جوان انجامیده است. وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام کرده که این تسهیلات به منظور خرید جهیزیه به کار خواهد آمد، ولی فرآیند تخصیص این تسهیلات به اندازهای زمانبر است که بسیاری از افراد ماهها و حتی بیش از یک سال پس از ازدواج خود موفق به دریافت آن میشوند و در نتیجه اکثر زوجهای جوان ناچار به خرید جهیزیهی خود قبل از دریافت تسهیلات هستند.
در این وضعیت، مشخص نیست هدف وزارت امور اقتصادی و دارایی از اعلام کاهش مصرف غیرهدفمند منابع چیست و آیا اگر زوجی قصد داشته باشد تسهیلات دریافتی از وام ازدواج را به پول رهن خود اضافه کند یا با استفاده از این منابع و اخذ تسهیلات دیگری ملکی خریداری کند، به واقع هدررفت منابع محسوب میشود یا خیر؟
وزیر امور اقتصادی و دارایی چه میگوید؟
وزیر اقتصاد بیان نمود که به جوانانی که ازدواج کردهاند یا مشمول طرح فرزندآوری هستند، کارتهای اعتباری اعطا خواهد شد تا بتوانند کالاهای تولید داخلی را خریداری کنند.
وی اشاره کرد که ممکن است وام ازدواج به کلی حذف نشود، اما در واقع این طرح در حال توسعه است. مراحل اجرایی این طرح آغاز شده و به محض آماده شدن زیرساختها در بانکهای مختلف، اعلام خواهد گردید.
پیشتر، وزارت اقتصاد اعلام کرده بود که هدف این اقدام جلوگیری از انحراف در مصرف وام ازدواج است.
به گفته این وزارتخانه، به دلیل اینکه بخش عمدهای از تسهیلات ازدواج پیشتر صرف خرید طلا، سفر، خودرو یا اجاره مسکن میشد، با صدور کارت اعتباری جدید، منابع بهصورت دقیقتری در جهت حمایت از تولید داخلی و خرید کالاهای ضروری هدایت خواهد شد. اکنون این سوال مطرح میشود که آیا تسهیلات ازدواج باید صرفا به خرید جهیزیه محدود شود و وزارت امور اقتصادی و دارایی حق دارد تا این حد در امور مالی زوجهای جوان دخالتکند؟
این تغییرات در حالی رقم میخورد که مقامات در سالهای اخیر به تشویق ازدواج و فرزندآوری پرداختهاند، اما در عمل صفهای طولانی و مداخلات در نحوه مصرف منابع، بحران جدیدی را به همراه آورده است.
اعلام موضع بانک مرکزی
معاون اداره اعتبارات بانک مرکزی درباره صفهای طولانی وام ازدواج و فرزندآوری و دلایل جایگزینی کارت اعتباری به جای پول نقد اظهار داشت: امسال انتظار داریم که با استفاده از کارت رفاهی متصل به اوراق گام، مدت زمان انتظار در صف متقاضیان کاهش یابد. البته بخشی از افزایش طول صف برای تسهیلات قرضالحسنه ازدواج به خاطر اضافه شدن تسهیلات فرزندآوری از سال 1401 به تسهیلات تکلیفی و بخشی نیز ناشی از افزایش سقف فردی تسهیلات قرضالحسنه است که به مراتب فراتر از توان مالی قرضالحسنه رشد کرده است. زمانی که توان پرداخت 25 تا 30 درصد افزایش مییافت، طبیعی است که شاهد رشد 70 درصدی در صفها بودیم.
جلالی با اشاره به اینکه بیش از 22 درصد از تسهیلات جدید شبکه بانکی مربوط به قرضالحسنهها بوده و به متقاضیان خرد پرداخت میشود، بیان کرد: کل تسهیلات جدیدی که در سال گذشته توسط شبکه بانکی پرداخت شده است، حدود 1400 همت بوده که 350 همت آن به تسهیلات قرضالحسنه، ازدواج، فرزندآوری و اشتغال اختصاص یافته است.
وضعیت بلاتکلیف برای زوجهای جوان
اقدام بانک مرکزی نگرانی فراوانی را بین افرادی که در صف انتظار برای دریافت تسهیلات قرار دارند، به وجود آورده است. جوانی که هفت ماه است در انتظار دریافت تسهیلات ازدواج است و به گفته خودش شش ماه از شروع زندگی مشترکشان را زیر یک سقف گذراندهاند، به خبرنگار ما گفت: ما سعی کردهایم با استفاده از پسانداز و کادوهای عروسی، خانهای کوچک در یکی از شهرکهای اقماری تهران خریداری کنیم، اما تبدیل پول نقد به کارت اعتباری مشکلات زیادی را برای ما ایجاد میکند چرا که ناگهان 700 میلیون تومان از پولی که روی آن حساب کردهایم، از بین میرود.
او افزود: من هفت ماه است در نوبت هستم. تمام وسایل ضروری زندگی را نیز خریداری کردهام چرا که بدون وسایل نمیتوان زندگی را آغاز کرد و جهیزیه توسط خانواده همسرم تهیه شده است، حال اگر بخواهم خانهای خریداری کنم، آیا این به معنای هدر رفتن منابع خواهد بود؟
زنی جوان که یک سال از تاریخ ازدواجش گذشته است، نیز اظهار داشت: ما در صف دریافت تسهیلات هستیم و حالا با این تغییرات، همه محاسبات ما به هم ریخته است. چگونه میتوانیم توضیح دهیم که وام ازدواج باید قبل از برگزاری مراسم عروسی و خرید جهیزیه پرداخت شود، اگر قرار است تنها برای خرید کالا باشد؟ همچنین وقتی ما خودمان مجبور به انجام تمامی خریدها شدهایم، آیا ایرادی دارد که برای خرید طلا یا حتی سفر از این پول بهره ببریم؟ مگر این پول متعلق به ما نیست؟
برخی از کاربران خبرآنلاین نیز با تماس با دفتر خبرگزاری، اعتراض خود را نسبت به این موضوع بیان کردند.
جوانی 25 ساله که یازده ماه از تاریخ عقدش میگذرد و هنوز موفق به دریافت تسهیلات نشده است، گفت: من حیرت زدهام از این حجم دخالت. وقتی دولت منابع مالی ندارد، چرا وانمود میکند که در حال ارائه تسهیلات ازدواج است؟ یعنی آیا باید اجازه نداشته باشیم که تعیین کنیم پولمان چطور خرج شود؟
بهعلاوه، زوجی که یک سال و نیم از ازدواجشان گذشته و هنوز در انتظار دریافت تسهیلات هستند، به خبرنگار ما گفتند: این تغییرات ناگهانی فقط موجب تحمیل تشریفات اضافی و دور زدن قانون میشود. خانواده ما تمام وسایل زندگی را خریداری کردهاند و ما بر روی این پول حساب کردهایم تا کسب و کارمان را رونق ببخشیم، اما حال مجبوریم برای نقد کردن این کارت اعتباری به روشهای غیرقانونی متوسل شویم که به طور طبیعی بخشی از پولمان در این مسیر صرف خواهد شد.
شایان ذکر است که باید دید وزارت امور اقتصادی و دارایی تا چه اندازه بر روی اجرای این طرح پافشاری خواهد کرد.
۲۲۳۲۲۳
